4 hours ago
4
Chó nghiệp vụ Úc - Ảnh: AUSTRALIAN FEDERAL POLICE
Từ lâu, giới khoa học đã biết chó có bộ não nhỏ hơn đáng kể so với họ hàng của chúng là sói. Tuy nhiên, thời điểm sự thay đổi này diễn ra vẫn chưa được xác định rõ.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khảo cổ học và động vật học của Bảo tàng Lịch sử tự nhiên quốc gia Pháp đã sử dụng công nghệ chụp CT để phân tích hộp sọ của chó và sói cổ đại nhằm tái dựng lịch sử tiến hóa của não bộ loài vật này.
Nhóm đã khảo sát 22 mẫu hóa thạch chó và sói thời tiền sử tại Pháp và Bỉ, đồng thời so sánh với 163 mẫu vật chó và sói hiện đại, theo trang ScienceAlert ngày 6-5.
Vì mô não không thể bảo tồn qua hàng nghìn năm, các nhà khoa học đo thể tích khoang sọ, phần rỗng bên trong hộp sọ vốn chứa não bộ, để ước tính kích thước não.
Kết quả cho thấy hai cá thể chó cổ đại sống cách đây khoảng 35.000 năm và 15.000 năm vẫn có kích thước não tương đương sói cổ đại. Điều này cho thấy trong giai đoạn đầu khi chó bắt đầu gắn bó với con người, não của chúng chưa có nhiều thay đổi.
Tuy nhiên, mọi thứ khác hẳn vào cuối thời kỳ Đồ đá mới, giai đoạn con người chuyển sang đời sống định cư và phát triển nông nghiệp.
Những con chó sống khoảng 5.000 năm trước có bộ não nhỏ hơn đáng kể, chỉ bằng khoảng một nửa so với sói cùng thời. Tỉ lệ này tương đương với nhiều giống chó nhỏ hiện đại như Chihuahua, Pug hay Bắc Kinh.
Các nhà nghiên cứu cho rằng sự thay đổi này có thể phản ánh quá trình con người chủ động chọn nuôi những con chó phù hợp với đời sống định cư.
Khi các cộng đồng nông nghiệp hình thành, chó có thể được dùng để cảnh giới, săn bắn, nhặt thức ăn thừa hoặc thậm chí làm nguồn thực phẩm trong một số trường hợp.
Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra giả thuyết rằng việc não thu nhỏ có thể đi kèm sự tái phân bổ chức năng trong não bộ.
Những vùng liên quan đến cảm xúc, vận động và phản xạ cơ bản có thể phát triển hơn, trong khi vùng vỏ não, nơi xử lý nhận thức và tư duy phức tạp, có thể giảm tỉ lệ tương đối.
Điều này có thể khiến chó trở nên cảnh giác và nhạy với môi trường xung quanh hơn, phù hợp với vai trò cảnh giới cho các khu định cư cổ đại.
Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh não nhỏ hơn không đồng nghĩa với việc chó kém thông minh. Họ cho rằng cần thêm nhiều bằng chứng khảo cổ học để hiểu rõ quá trình tiến hóa hành vi và mối quan hệ phức tạp giữa chó với con người trong hàng nghìn năm qua.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Royal Society Open Science.
