Mối nguy thị lực khi 'nghiện' thiết bị điện tử

Các chuyên gia nhãn khoa cảnh báo việc sử dụng quá nhiều thiết bị điện tử ở giới trẻ, đặc biệt vào ban đêm, làm gia tăng mỏi, khô mắt và thúc đẩy sự tiến triển của cận thị - bệnh lý ngày càng phổ biến.

Thông tin được TS.BS Vũ Thị Thanh, CEO Hệ thống Mắt Quốc tế Ánh Sáng, cho biết tại sự kiện ngày 15/8. Bà Thanh nhìn nhận hiện nay, điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu trong học tập, công việc và giải trí của giới trẻ. Tuy nhiên, việc sử dụng các thiết bị này quá nhiều, đặc biệt là trong thời gian dài và vào ban đêm, gây ra nhiều ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe đôi mắt.

Khi nhìn màn hình trong thời gian dài, mắt phải liên tục điều tiết để tập trung vào một khoảng cách gần. Đồng thời, chúng ta thường có xu hướng chớp mắt ít hơn, khiến bề mặt mắt dễ bị khô, mỏi, cay, đỏ hoặc nhìn mờ. Việc sử dụng thiết bị điện tử hằng ngày với thời lượng cao, nhất là ở trẻ em và thanh thiếu niên, cũng có liên quan đến nguy cơ gia tăng và tiến triển của cận thị.

Một vấn đề đáng lo ngại khác là việc quá phụ thuộc vào điện thoại và các thiết bị điện tử có thể khiến nhiều người sử dụng chúng đến khuya, dẫn đến khó ngủ, ngủ muộn và ngủ không đủ thời gian. Thiếu ngủ khiến đôi mắt không có đủ thời gian phục hồi sau một ngày làm việc. Khi ngủ ít, chúng ta có thể cảm thấy mắt mỏi, khô, nặng mắt, đỏ mắt và khó tập trung hơn vào ngày hôm sau. Nếu tình trạng này kéo dài, sức khỏe tổng thể của đôi mắt cũng có thể bị ảnh hưởng.

Tiến sĩ Thanh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Phương Thúy

Bác sĩ Đào Minh Đức, chuyên gia nhãn khoa, nhìn nhận cận thị ngày càng phổ biến ở trẻ em, đặc biệt tại các quốc gia châu Á. Sự gia tăng tỷ lệ cận thị đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm không chỉ đối với ngành nhãn khoa mà còn đối với y tế cộng đồng.

Ông cho biết trong khoảng 5-10 năm trở lại đây, cùng với sự phát triển nhanh chóng của ngành y tế và chuyên ngành nhãn khoa, cách nhìn nhận về cận thị cũng có nhiều thay đổi. Cận thị ngày nay không còn được xem đơn thuần là một tật khúc xạ cần đeo kính, mà đặc biệt với cận thị cao, đang được tiếp cận như một tình trạng mãn tính cần được theo dõi, kiểm soát và điều trị lâu dài.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi cận thị càng cao thì nguy cơ xuất hiện các biến chứng liên quan đến cấu trúc của nhãn cầu và võng mạc khi trưởng thành càng lớn. Người bị cận thị nặng có thể đối mặt với các nguy cơ như thoái hóa võng mạc, rách hoặc bong võng mạc, các vấn đề liên quan đến hoàng điểm, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp/glocom. Vì vậy, mục tiêu của việc chăm sóc cận thị không chỉ đơn giản là giúp trẻ nhìn rõ bằng kính mà còn là hạn chế tốc độ tiến triển và giảm nguy cơ cận thị nặng trong tương lai.

Thay vì chỉ phát hiện cận thị khi trẻ nhìn bảng không rõ rồi kê kính, việc quản lý cận thị cần được thực hiện chủ động hơn như phát hiện sớm, khám mắt định kỳ, theo dõi sự thay đổi khúc xạ và chiều dài trục nhãn cầu, đồng thời áp dụng các phương pháp kiểm soát cận thị phù hợp khi cần thiết.

Kiểm soát cận thị ngay từ thời thơ ấu chính là đầu tư cho sức khỏe đôi mắt lâu dài. Đối với phụ huynh, việc hiểu đúng về cận thị là bước đầu tiên để bảo vệ thị lực cho con. Cận thị không nên được xem là một vấn đề đơn giản chỉ cần "đeo kính là xong". Đặc biệt ở trẻ em, nếu độ cận tiếp tục tăng nhanh, cần được bác sĩ nhãn khoa đánh giá và theo dõi để có hướng can thiệp phù hợp.

Sử dụng điện thoại hay máy tính lâu gây nhiều tác hại đến mắt. Ảnh minh họa: Minh Anh

Các chuyên gia cho biết cần xây dựng thói quen ngủ đủ giấc và hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính trước khi đi ngủ. Điều quan trọng là phải tạo thói quen cho mắt được nghỉ ngơi thường xuyên. Khi làm việc hoặc học tập với máy tính, điện thoại, có thể áp dụng nguyên tắc 20-20-20: sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, hãy nghỉ mắt 20 giây và nhìn vào một vật ở xa khoảng 20 feet (tương đương khoảng 6 mét).

Bên cạnh đó, hãy chủ động chớp mắt thường xuyên, khoảng 20 lần trong mỗi khoảng nghỉ, giúp dàn đều lớp phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu và hạn chế tình trạng khô mắt. Khi cảm thấy mắt mỏi, có thể nhắm mắt nghỉ ngơi trong một thời gian ngắn, điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp và giữ khoảng cách hợp lý khi sử dụng thiết bị.

Trong trường hợp mắt thường xuyên bị khô, kích ứng hoặc khó chịu, có thể sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc các sản phẩm dưỡng ẩm cho mắt phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Đặc biệt, nếu có biểu hiện nhìn mờ, đau mắt, đỏ mắt kéo dài hoặc thị lực thay đổi, nên đi khám chuyên khoa mắt để được kiểm tra và tư vấn cụ thể.

Thúy Quỳnh