'Mỗi cuộc đời vốn là một bông hoa'

Thỉnh thoảng, tôi đọc lại cuốn ''Hoa vẫn nở mỗi ngày'' để thấy rằng dù không rực rỡ, bông hoa cuộc đời tôi vẫn luôn tràn đầy nhựa sống.

* Bài cảm nhận cho chuyên mục ''Cuốn sách tôi yêu''

Gần đây, trên mạng xã hội, nhiều người đặt ra câu hỏi: "Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?". Có người trả lời bằng những triết lý sâu xa, có người chọn cách bông đùa để xua đi nỗi bất an. Nhưng tôi nghĩ rằng, mỗi cuộc đời vốn đã là một bông hoa. Chỉ là không phải bông hoa nào cũng nở theo cùng một cách.

Hoa hồng rực rỡ nhưng chóng tàn. Những đóa hoa dại ven đường chẳng mấy ai để ý lại có sức sống bền bỉ trước nắng mưa. Giá trị của một bông hoa không phụ thuộc nó có nổi bật hay không mà nằm ở việc nó đã nở hết mình giữa cuộc đời.

Và nếu có lúc bạn lạc lối trong chính cuộc sống của mình, Hoa vẫn nở mỗi ngày của Valérie Perrin có lẽ sẽ là một liều thuốc dịu dàng dành cho tâm hồn.

Tiểu thuyết kể về nữ quản trang Violette Toussaint. Chỉ nghe đến nghề nghiệp ấy, người ta thường liên tưởng đến sự lạnh lẽo, tang tóc và những điều u ám. Thế nhưng qua lời kể của Violette, nghĩa trang hiện lên bình yên đến lạ, là nơi lưu giữ ký ức, tình yêu và cả những câu chuyện chưa từng được kể hết. Và rồi ta nhận ra rằng, đôi khi những "bóng ma" đáng sợ nhất lại chính là những người còn đang sống.

Sinh ra và lớn lên trong trại trẻ mồ côi, Violette đã trải qua nhiều gia đình nhận nuôi rồi lại bị bỏ rơi. Cuối cùng, cô tự tìm cách trốn khỏi trại để kiếm sống khi chưa đến tuổi trưởng thành. Trong những năm tháng chông chênh ấy, cô gặp Philippe Toussaint - một chàng trai đẹp mã, mạnh mẽ, là niềm ao ước của biết bao cô gái trẻ. Philippe chọn Violette, cho cô một mái nhà. Đổi lại, cô phải gánh vác phần lớn trách nhiệm mưu sinh cho cuộc sống của cả hai.

Sau đó, Violette sinh ra Léonine. Cô bé như một mặt trời nhỏ sưởi ấm tâm hồn vốn nhiều tổn thương của mẹ. Violette dành trọn tình yêu và bản năng của một người mẹ để nuôi dạy con, cố gắng trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình. Nhưng khi Léonine qua đời trong một tai nạn ở trại hè, thế giới của Violette cũng sụp đổ theo.

Người ta có từ để gọi người mất cha mẹ là trẻ mồ côi, gọi người mất bạn đời là góa phụ hay góa vợ. Nhưng không có từ nào dành cho những người mất con, bởi nỗi đau ấy quá lớn để có thể gọi tên. Sau biến cố ấy, Violette sống trong trạng thái như đã chết. Cô không gào khóc hay oán trách. Cô tìm đến rượu, chìm trong men say để trốn chạy nỗi đau, nhưng vẫn đều đặn làm tròn trách nhiệm của mình như một cỗ máy vận hành theo thói quen.

Thế rồi số phận đưa cô gặp Sasha H. - người quản trang của nghĩa trang nơi Léonine yên nghỉ. Đó là nơi Violette chưa từng đặt chân đến ngay cả trong ngày an táng con gái vì nỗi đau quá lớn. Chính từ cuộc gặp gỡ ấy, hành trình chữa lành của cô bắt đầu.

Sách do Nhã Nam liên kết Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành năm 2020, do Nguyễn Thị Tươi dịch. Ảnh: Nhã Nam

Bằng lối viết nhẹ nhàng mà giàu cảm xúc, Valérie Perrin dẫn người đọc đi sâu vào những chuyển động tinh tế trong tâm hồn một người mẹ mất con, một người vợ bị phản bội và một người phụ nữ luôn cố gắng giữ lòng nhân hậu giữa những đổ vỡ của cuộc đời.

Violette dạy chúng ta rằng cuộc sống luôn ở trước mắt, trong những điều đang diễn ra mỗi ngày. Có những mất mát không thể quên, nhưng con người vẫn có thể học cách sống cùng chúng. Bởi đôi khi, lúc không còn gì để mất, ta lại tìm thấy sự tự do để bắt đầu lại.

Hoa vẫn nở mỗi ngày không xây dựng một nhân vật phản diện tuyệt đối. Mỗi người đều có những tổn thương, những lý do và lựa chọn khiến họ trở thành con người của hiện tại. Điều đó không có nghĩa là sai lầm được biện minh, mà chỉ nhắc chúng ta rằng cuộc đời luôn phức tạp hơn những phán xét đơn giản.

Sau tất cả đau thương, Violette cuối cùng cũng tìm được cho mình một bến đỗ bình yên bên cảnh sát trưởng Julien. Đó có lẽ là thông điệp đẹp nhất mà cuốn sách gửi gắm: dù cuộc đời có lấy đi bao nhiêu thứ, những bông hoa vẫn sẽ nở. Không phải vì cuộc sống luôn dễ dàng mà bởi con người luôn có khả năng hồi sinh từ những đổ vỡ sâu nhất.

Tác phẩm đan xen hài hòa giữa mạch suy nghĩ của Violette và chuyện tình lãng mạn của Gabriel Prudent và Irène Fayolle. Có lúc, sách lại mang tính gay cấn như một cuốn tiểu thuyết trinh thám trong hành trình Philippe tìm ra hung thủ thật sự đã gây ra cái chết của con gái.

Bằng ngôn ngữ trong sáng, dễ hiểu, ấn phẩm cuốn hút người đọc từ cốt truyện chính cho tới những mẩu ghi chú của Violette cho từng đám tang và từng câu quote (trích dẫn) đầu chương. Mỗi từ ngữ đều trọn vẹn một cách ấn tượng.

Đây là cuốn sách tôi có thể đọc một mạch hết trong hai ngày, sau đó thỉnh thoảng vẫn lấy ra để đọc lại. Để gặm nhấm nỗi buồn, để có thêm động lực, để thấy rằng tuy không rực rỡ, bông hoa cuộc đời tôi vẫn luôn tràn đầy nhựa sống.

Oanh Nguyễn