Máy bay tiếp dầu Mỹ phát tín hiệu khẩn cấp, hạ độ cao gần Iran

Máy bay tiếp dầu KC-135R và KC-46A Mỹ phát tín hiệu khẩn cấp khi làm nhiệm vụ trên vịnh Ba Tư, song chưa rõ nguyên nhân cụ thể.

Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.

Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.

Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.

Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.

Đường bay của chiếc KC-46A Mỹ trước khi bật mã 7700 và tắt định vị hôm 4/5. Đồ họa: FlightRadar24

Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.

"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.

Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.

Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.

Máy bay tiếp dầu KC-135 Mỹ cất cánh từ một căn cứ tại Trung Đông tháng 4/2024. Ảnh: USAF

Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.

Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.

Nguyễn Tiến (Theo AP, AFP, Times of India)