Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao

Ban tôi tốt nghiệp ngành Kinh tế, sau đó làm đúng ngành học, mức lương cao, vị trí tốt.

Nhiều năm làm việc trong lĩnh vực giáo dục, tôi đã gặp không ít sinh viên mà bất kỳ trường đại học nào cũng mong muốn có được: điểm đầu vào cao, thành tích học tập nổi bật, hồ sơ đầy những giấy khen và giải thưởng. Thế nhưng, chỉ sau một hoặc hai năm bước chân vào giảng đường, những ánh mắt háo hức ngày đầu nhập học dần nhường chỗ cho sự mệt mỏi, chán nản. Các em không sa sút vì thiếu năng lực. Trái lại, nhiều em rất thông minh, rất chăm chỉ. Điều các em thiếu là cảm giác được đi trên con đường thuộc về chính mình.

Tôi từng gặp một sinh viên ngành Y luôn nằm trong nhóm học khá của lớp, nhưng mỗi khi nhắc đến tương lai nghề nghiệp, em lại im lặng. Sau này tôi mới biết, em đang âm thầm ôn thi lại để theo đuổi ngành Thiết kế đồ họa - lĩnh vực mà em yêu thích từ nhỏ nhưng chưa từng có cơ hội lựa chọn vì nghe theo định hướng của cha mẹ.

Sai có thể sửa, chọn lại vẫn còn cơ hội. Điều đáng tiếc là có những em phải dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để sống trong cảm giác lạc hướng, mỗi ngày đến lớp như hoàn thành một nghĩa vụ hơn là theo đuổi một ước mơ. Khi đó, kết quả học tập có thể vẫn ổn, tấm bằng vẫn có thể được trao, nhưng niềm vui học tập, sự sáng tạo và khát vọng cống hiến lại dần hao mòn. Một người có thể học thuộc hàng nghìn trang giáo trình bằng ý chí. Nhưng rất khó để giữ được ngọn lửa nhiệt huyết suốt bốn, năm hay sáu năm nếu trong lòng không thực sự thấy ý nghĩa của con đường mình đang đi.

Một đồng nghiệp của tôi từng tâm sự: "Tôi mất gần 15 năm mới dám làm công việc mình thích". Anh tốt nghiệp ngành Kinh tế, sau đó làm đúng ngành học, mức lương ổn, vị trí tốt, nhưng chưa bao giờ hạnh phúc. Mãi đến tuổi 40, anh mới chuyển sang công việc đào tạo và tư vấn giáo dục. Ngày kể chuyện đó, ánh mắt anh sáng lên như một người vừa tìm thấy chính mình. Anh nói: "Nếu được quay lại tuổi 18, tôi sẽ chọn khác".

>> Tôi mất 10 năm để hiểu 'đam mê không trả được tiền thuê nhà'

Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Có bao nhiêu người đang sống cuộc đời mà người khác thiết kế sẵn? Có bao nhiêu thanh niên đang cố gắng trở thành phiên bản mà cha mẹ mong muốn thay vì phiên bản tốt nhất của chính mình? Nỗi đau lớn nhất không phải là chọn sai ngành, mà là nhận ra mình đã sống nhiều năm cho kỳ vọng của người khác.

Tôi nhận thấy một thực tế khá phổ biến: nhiều gia đình dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu trường nào nổi tiếng, ngành nào dễ xin việc, nghề nào có thu nhập cao, nhưng lại dành quá ít thời gian để tìm hiểu chính đứa con của mình. Không ít phụ huynh thuộc lòng điểm chuẩn của hàng chục trường đại học, nhưng lại lúng túng khi được hỏi: "Con thực sự thích điều gì?". Đó là một nghịch lý đáng suy ngẫm.

Trên thực tế, hướng nghiệp không nên bắt đầu bằng câu hỏi: "Con sẽ thi trường nào?", mà nên bắt đầu bằng câu hỏi: "Con muốn là ai?". Mỗi đứa trẻ là một cá thể khác biệt, có những khả năng, sở thích, tính cách và ước mơ riêng. Nếu không hiểu được điều đó, việc lựa chọn ngành học rất dễ trở thành một cuộc đánh cược. Có thể con đỗ đại học, nhưng chưa chắc đã tìm thấy niềm vui trong học tập. Có thể con có một tấm bằng đẹp, nhưng chưa chắc đã có một nghề nghiệp phù hợp.

Điều tôi luôn mong muốn các bậc cha mẹ làm trước mỗi mùa tuyển sinh không phải là đưa ra quyết định thay con, mà là dành thời gian trò chuyện với con nhiều hơn. Hãy hỏi con những câu hỏi đơn giản như: "Điều gì khiến con hứng thú nhất?", "con cảm thấy mình làm tốt việc gì?", "con mong muốn cuộc sống của mình trong 10 năm tới sẽ như thế nào?"... Chỉ vậy thôi cũng có thể giúp người trẻ nhìn rõ hơn con đường của mình.

Vũ Thị Minh Huyền