1 hour ago
4
Ngày 14/8, Đại tá Phạm Minh Phong, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an), cho biết Luật Thi hành án hình sự năm 2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, được xây dựng trên quan điểm xuyên suốt là kết hợp chặt chẽ giữa quản lý, giáo dục, cải tạo với hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Đại tá Phạm Minh Phong, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an). Ảnh: Bộ Công an
Theo Đại tá Phạm Minh Phong, người chấp hành án không chỉ được quản lý để chấp hành nghiêm bản án của tòa án mà còn được tạo điều kiện học tập, lao động, rèn luyện, từng bước thay đổi nhận thức, hình thành kỹ năng nghề nghiệp và chuẩn bị những điều kiện cần thiết để trở thành công dân có ích sau khi trở về với cộng đồng.
Để hiện thực hóa quan điểm này, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 cùng Nghị định số 247/2026/NĐ-CP của Chính phủ về công tác tái hòa nhập cộng đồng đã thiết kế hệ thống cơ chế, chính sách hỗ trợ người chấp hành án theo hướng đồng bộ, liên tục từ khi đang chấp hành án, giai đoạn chuẩn bị chấp hành xong án cho đến khi trở về địa phương.
Một điểm mới đáng chú ý là các chính sách không chỉ tập trung vào giáo dục, cải tạo trong cơ sở giam giữ mà còn hướng đến việc giúp người chấp hành án có nghề nghiệp, việc làm, ổn định cuộc sống và được cộng đồng tiếp nhận, hỗ trợ sau khi chấp hành xong án phạt tù.
Luật cũng tiếp tục hoàn thiện các quy định về giáo dục, học văn hóa, dạy nghề và tổ chức lao động theo hướng gắn với nhu cầu của thị trường lao động. Đáng chú ý, luật bổ sung quy định cho phép trại giam tổ chức cho phạm nhân lao động trong và ngoài trại giam, trên cơ sở bảo đảm chặt chẽ các điều kiện về an ninh, an toàn và quản lý.
“Đây không chỉ là hoạt động lao động đơn thuần mà còn là phương thức giáo dục thực tiễn, giúp phạm nhân rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, tác phong lao động, ý thức kỷ luật và khả năng thích ứng với môi trường lao động xã hội trước khi chấp hành xong án phạt tù”, Đại tá Phạm Minh Phong nhấn mạnh.
Người chấp hành xong án phạt tù được hỗ trợ học nghề, việc làm và vay vốn. Ảnh minh hoạ
Đối với giai đoạn chuẩn bị chấp hành xong án, Nghị định số 247/2026/NĐ-CP quy định nhiều chính sách hỗ trợ như tư vấn tâm lý, hỗ trợ thủ tục pháp lý, định hướng nghề nghiệp, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để người chấp hành xong án sớm ổn định cuộc sống.
Sau khi trở về địa phương, người chấp hành xong án tiếp tục được hỗ trợ thông qua các hoạt động truyền thông, giáo dục về tái hòa nhập cộng đồng, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, hỗ trợ vay vốn và các mô hình hỗ trợ tại cơ sở. Cùng với đó, nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng công an trong việc tiếp nhận, quản lý, giáo dục và giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù.
Theo Đại tá Phạm Minh Phong, điểm mới quan trọng là công tác tái hòa nhập cộng đồng không còn được xem là trách nhiệm riêng của lực lượng công an mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong đó, UBND cấp xã giữ vai trò tổ chức thực hiện ở cơ sở, công an cấp xã làm tốt vai trò tham mưu, phối hợp; đồng thời khuyến khích các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia hỗ trợ người chấp hành xong án học nghề, có việc làm, ổn định cuộc sống.
“Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao hiệu quả tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế tái phạm và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự”, Đại tá Phạm Minh Phong khẳng định.
So với Luật Thi hành án hình sự năm 2019, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 có nhiều điểm mới quan trọng, tác động trực tiếp đến công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc bỏ mô hình cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện, đồng thời tăng cường vai trò của UBND cấp xã và Công an cấp xã trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án tại cộng đồng. Theo đó, UBND cấp xã giữ vai trò tổ chức thực hiện ở cơ sở, còn công an cấp xã thực hiện chức năng tham mưu, phối hợp và hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ theo quy định.
Luật năm 2025 cũng bổ sung nguyên tắc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác thi hành án hình sự. Việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, giảm thủ tục hành chính, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và góp phần phòng ngừa tiêu cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Ngoài ra, luật tiếp tục hoàn thiện phạm vi điều chỉnh và hệ thống quy định về thi hành án hình sự. Các quy định mới làm rõ hơn phạm vi các bản án, quyết định được thi hành; bổ sung quyết định của Viện kiểm sát theo quy định tại Điều 4; đồng thời sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ một số quy định để bảo đảm thống nhất với Hiến pháp và các luật có liên quan, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay.
