Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Hãy sớm dạy con kỹ năng số

Cẩn thận với dấu chân số

Môi trường làm việc, trao đổi thông tin trên không gian mạng mang đến nhiều thuận tiện. Tương tác trên không gian mạng luôn để lại dấu chân số mà đôi khi đó cũng là hệ lụy nếu chúng ta không biết kiềm chế bản thân trong hành động hay giao tiếp. Đây là điều cha mẹ nên nói với con trong kỷ nguyên số.

Phải biết cách bảo vệ chính mình, cân nhắc khi cài đặt quyền riêng tư, cảnh giác để tránh bị đánh cắp thông tin cá nhân, thậm chí phải xem xét độ tin cậy của các phần mềm trước khi tải về. Người dùng cần trang bị các kỹ năng cần thiết, cân nhắc trước khi chia sẻ, nên xử lý thông tin bằng sự hoài nghi với tư duy phản biện chứ đừng đơn thuần chỉ là vấn đề công nghệ.

Edgelord là từ mới xuất hiện gần đây để mô tả một người tỏ ra hiểu biết và thông minh trên môi trường ảo nhưng thật ra chẳng hiểu biết bao nhiêu mà đôi khi gây phiền toái, bực mình cho người khác. Internet phát triển, ai dùng mạng cũng có thể trở thành Edgelord và những gì Edgelord đề cập chưa chắc là sự thật!

Xem xét cách dữ liệu được xử lý, lưu trữ và sử dụng có thể giúp tránh những mối nguy hiểm tiềm tàng để tự bảo vệ chính mình. Quan trọng hơn cần thẩm thấu đạo đức không gian mạng, biết các quy định của pháp luật để không phải hối hận vì hành vi tiêu cực của mình trên thế giới phẳng.

Dùng mạng xã hội có kiến thức, được trang bị tâm lý như lớp áo giáp vững chãi chống lại tác động bủa vây cũng là đang tránh những mối nguy hiểm tiềm tàng từ dấu chân số của chính mình. Đó là những việc cha mẹ nên quan tâm để giúp con có thể và sẵn sàng trở thành công dân số có trách nhiệm trong thời đại hiện nay.

Cấm hoàn toàn có là giải pháp?

Nhiều phụ huynh cho rằng nên cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội bởi đó là cách nhanh nhất để giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng việc cấm tuyệt đối có thể phản tác dụng. Trong một thế giới mà công nghệ hiện diện ở khắp nơi thì càng cấm đoán, trẻ càng tò mò và tìm cách tiếp cận trong âm thầm.

Khi đó nguy cơ còn lớn hơn vì trẻ sử dụng mà không có sự giám sát hay định hướng. Có lẽ điều xã hội cần lúc này không chỉ là cấm hay không cấm mà là xây dựng những giới hạn rõ ràng, phù hợp với từng độ tuổi.

Với trẻ nhỏ, phụ huynh cần kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị, chọn lọc nội dung, bật các chế độ an toàn và đồng hành cùng con thay vì chỉ giao điện thoại rồi phó mặc. 

Với học sinh THCS, điều quan trọng hơn là giáo dục kỹ năng số để trẻ biết bảo vệ thông tin cá nhân, không chia sẻ mật khẩu, không gửi hình ảnh riêng tư, không tin người lạ trên mạng, không để lượt thích quyết định giá trị bản thân.

Mạng xã hội không xấu, công nghệ cũng thế. Chỉ đáng lo khi trẻ bước vào thế giới đó một mình quá sớm và thiếu chuẩn bị. Cấm hay hạn chế? Câu trả lời có lẽ nằm ở trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cả cộng đồng trong việc giúp trẻ đủ trưởng thành trước khi bước vào một thế giới không có hàng rào như không gian mạng.