Khẩn trương tháo gỡ các 'điểm nghẽn' liên quan tài chính cho KH-CN

"Chìa khóa vàng" để phát triển đất nước

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, thời gian qua, KH-CN đã đạt được một số thành tựu, song chưa thực sự trở thành động lực đột phá cho phát triển KT-XH. Trong thời đại mà KH-CN, đổi mới sáng tạo phát triển và thay đổi từng ngày; cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng, quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ nắm chắc cơ hội để vươn lên, phát triển nhanh và bền vững. Thủ tướng nhấn mạnh: "Với mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển thu nhập cao vào năm 2045, KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ chốt, là "chìa khóa vàng", là yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước".

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại sự kiện

ẢNH: MAI HÀ

Để đạt được mục tiêu đó, Thủ tướng giao Bộ KH-CN đóng vai trò hạt nhân trong triển khai phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp (DN), viện nghiên cứu và trường ĐH. Trọng tâm là triển khai hiệu quả danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo các quyết định đã được Thủ tướng ban hành đầu tháng 5.2026.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho KH-CN và đổi mới sáng tạo, ưu tiên đảm bảo nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và DN công nghệ; đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và DN khởi nghiệp sáng tạo.

Chuyển từ "làm cho có" sang thực chất

Một trong những yêu cầu được Thủ tướng nhấn mạnh là phải xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường ĐH tạo ra tri thức và nhân lực; còn DN là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Theo đó, hình thành các DN công nghệ VN có năng lực cạnh tranh quốc tế và đủ khả năng dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Về nguồn nhân lực, Thủ tướng cho rằng cần có cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài, đặc biệt là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học trẻ và nhân lực công nghệ cao. Các trường ĐH và viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy trong triển khai nhiệm vụ KH-CN phải chuyển mạnh từ tư duy "làm cho có" sang tư duy "tạo ra sản phẩm" một cách thực chất và có giá trị thực chất, hiệu quả thực chất. "Mọi chương trình, nhiệm vụ KH-CN, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, DN và lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện", Thủ tướng lưu ý.