Kênh thủy lợi dài 5 km đen ngòm vì nước thải công nghiệp

Quảng NgãiTuyến kênh thuộc hệ thống thủy lợi Thạch Nham đen ngòm, đặc quánh suốt nhiều km do nước thải công nghiệp, ảnh hưởng sản xuất, môi trường và đời sống người dân dân.

Nửa tháng qua, đoạn kênh chìm Sơn Tịnh từ phường Trương Quang Trọng, qua xã Thọ Phong đến cầu Lệ Thủy (xã Tịnh Khê) đổi từ màu xanh sang đen kịt. Nhiều đoạn nước đặc quánh, bốc mùi khó chịu, cá rô phi chết nổi dọc tuyến.

Ông Đinh Vàng, 70 tuổi, ở thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, cho biết tình trạng ô nhiễm lặp lại nhiều năm, đặc biệt vào mùa hè khi thủy lợi cắt nước phục vụ sản xuất. Cứ mỗi mùa gặt, khi nước ít đi là cả tuyến kênh đen hết, xuống gần biển nước vẫn đen.

"Cá chết thường xuyên, đất đai bị ảnh hưởng, người dân lo nhất là nguồn nước giếng gần kênh bị ô nhiễm", ông nói.

Dòng kênh chuyển màu đen trên cánh đồng thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Linh

Theo ông Lê Vân, người dân địa phương trước đây từng tận dụng kênh để bắt cá, nuôi vịt, nhưng ô nhiễm kéo dài hơn một thập kỷ khiến hoạt động này dần biến mất. "Ba năm nay không còn ai dám nuôi vịt trên kênh nữa. Cá dưới kênh cũng không ai dám bắt về cho vịt ăn vì sợ chết", ông Vân cho hay.

Kênh chìm Sơn Tịnh thuộc hệ thống thủy lợi Thạch Nham, cung cấp nước tưới cho nhiều cánh đồng trong khu vực. Người dân cho rằng tình trạng ô nhiễm bắt đầu gia tăng từ khoảng 20 năm trước, khi cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây đi vào hoạt động.

Theo khảo sát của UBND tỉnh Quảng Ngãi, ngoài cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, tuyến kênh còn chảy qua khu công nghiệp Tịnh Phong và VSIP Quảng Ngãi. Nguồn ô nhiễm đến từ nước thải công nghiệp, rác sinh hoạt, xác động vật và bao bì thuốc bảo vệ thực vật.

Chất thải đặc quánh ở cầu Kênh, thôn Quyết Thắng, phường Trương Quang Trọng, dưới cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây khoảng 2 km. Ảnh: Phạm Linh

Riêng cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây hiện có khoảng 15 doanh nghiệp hoạt động, trong đó nhiều cơ sở sản xuất giấy, nhựa, thực phẩm phát sinh nước thải, nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020.

Tỉnh Quảng Ngãi từng bố trí 10 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải cho cụm công nghiệp này, song dự án chưa triển khai do nhiều vướng mắc về quy hoạch, lưu lượng xả thải và định hướng di dời cụm công nghiệp khỏi khu vực trung tâm.

Ông Trương Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong, cho biết sau phản ánh của người dân, cơ quan chức năng đã tiếp tục lấy mẫu nước để kiểm tra. Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch UBND phường Trương Quang Trọng, nói địa phương đang thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để rà soát việc chấp hành quy định môi trường tại các doanh nghiệp.

Cá chết trên tuyến kênh chìm Sơn Tịnh, hôm 20/4. Ảnh: Phạm Linh

Theo lãnh đạo Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ngãi, do chưa hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung, tỉnh đã dừng thu hút đầu tư mới vào cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, đồng thời tăng cường giám sát các doanh nghiệp đang hoạt động.

Từ năm 2014 đến nay, cơ quan chức năng Quảng Ngãi đã xử phạt hơn 10 vụ vi phạm môi trường tại cụm công nghiệp này với tổng số tiền hàng trăm triệu đồng. Năm 2024, một doanh nghiệp bị phạt 150 triệu đồng do xả nước thải có hàm lượng tổng xyanua vượt quy chuẩn hơn 21 lần.

Phạm Linh