1 hour ago
8
Sáng 12.8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đề nghị làm rõ trách nhiệm tăng vốn 86.000 tỉ đồng
Góp ý cho dự thảo nghị quyết về đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) băn khoăn về vốn và đề nghị nên ưu tiên vốn theo đoạn tuyến có khả năng hoàn thành, khai thác độc lập. Bởi dự kiến ngân sách Trung ương bố trí giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 59.700 tỉ đồng, trong khi sơ bộ tổng mức đầu tư phần tuyến chính khoảng 215.192 tỉ đồng.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng)
ẢNH: GIA HÂN
Cạnh đó, để tránh đất hoang hóa, ảnh hưởng đến đời sống người dân, theo ông Sơn, cần luật hóa cam kết "kiên quyết không thu hồi đất khi chưa xác định được nguồn vốn", theo hướng thu hồi đất một lần chỉ áp dụng cho các đoạn đã bố trí vốn, các đoạn còn lại cắm mốc và quản lý quỹ đất theo quy hoạch.
Đặc biệt, với phân bổ nguồn vốn, hiện mới có một số địa phương cam kết bố trí vốn, các địa phương còn lại nếu chưa cân đối được thì sẽ tiếp tục rà soát phạm vi, quy mô, thời điểm đầu tư. "Khả năng bảo đảm thực hiện đồng bộ vốn giữa các địa phương vẫn chưa chắc chắn", ông Sơn lưu ý.
Đại biểu cũng dẫn ra trường hợp rõ nhất là Hải Phòng. Theo số liệu từ địa phương, khả năng cân đối ngân sách của thành phố mới đáp ứng khoảng 42% nhu cầu đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; sau khi trừ các nhiệm vụ bắt buộc và các nhiệm vụ Trung ương giao, nguồn còn lại chỉ khoảng 24.464 tỉ đồng.
Ông Sơn đề nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với địa phương thực sự khó khăn về cân đối vốn, gắn với khả năng khai thác nguồn thu từ quỹ đất hai bên tuyến, bảo đảm không làm chậm tiến độ chung.
Góp ý về nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu Sơn cho rằng, sơ bộ tổng mức đầu tư tăng hơn 86.000 tỉ đồng, tức tăng 42,4% so với mức Quốc hội đã phê duyệt. Dù ghi nhận thái độ cầu thị của Bộ Xây dựng khi giải trình, song theo ông Sơn, "rút kinh nghiệm mới là bước đầu".
Ông Sơn đề nghị tiếp tục xác định trách nhiệm cụ thể đối với phần chi phí phát sinh do nguyên nhân chủ quan và thiết lập cơ chế kiểm soát thành một ràng buộc thực chất trong quá trình triển khai.
Phân cấp để quyết nhanh và trách nhiệm đủ rõ để không đùn đẩy
Cùng quan điểm này, đại biểu Tạ Thị Yên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng tiến độ phải được đặt trên nền tảng khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả cả vòng đời dự án.
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình sáng 12.8
ẢNH: GIA HÂN
Đơn cử như đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, sau điều chỉnh, sơ bộ tổng mức đầu tư tăng từ khoảng 203.000 tỉ đồng lên 289.000 tỉ đồng. Nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 224.600 tỉ đồng, trong khi kế hoạch đầu tư công trung hạn hiện mới bố trí khoảng 148.500 tỉ đồng.
"Đây không chỉ là câu chuyện huy động đủ vốn để xây dựng. Sau khi hoàn thành còn phát sinh chi phí vận hành, bảo trì và nghĩa vụ trả nợ trong thời gian dài", bà Yên nêu và đề nghị cần hình thành phương án tài chính cho cả vòng đời dự án, gồm doanh thu, chi phí vận hành - bảo trì, nguồn bù đắp, nghĩa vụ trả nợ và các kịch bản khi vốn vay chậm thu xếp hoặc sản lượng vận tải thấp hơn dự báo.
Đặc biệt, theo nữ đại biểu, dù dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mới được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư năm 2025 nhưng nay đã phải điều chỉnh một số nội dung quan trọng; dự án Vành đai 5 cũng đặt ra nhiều cơ chế đặc thù về thẩm quyền và tổ chức thực hiện.
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Chính phủ đã có giải trình làm rõ lý do điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án này với nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, nguyên nhân chủ quan chưa lường hết được các vấn đề phát sinh; việc thực hiện chủ trương của Đảng đẩy mạnh tăng trưởng 2 con số, sáp nhập địa giới hành chính, thay đổi quy hoạch quốc gia...
Đặc biệt, đây là dự án quy mô lớn, công nghệ mới lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam dẫn đến việc nghiên cứu dự toán chưa đầy đủ.
Ông Minh cũng cho biết nguyên nhân khách quan tăng vốn như bổ sung đoạn tuyến khoảng 8,4 km đoạn Yên Viên - Gia Lâm với kinh phí hơn 21.605 tỉ đồng hay đoạn từ Hà Nội - Hải Phòng cần đầu tư đường đôi ngay với kinh phí đầu tư tăng khoảng 22.814 tỉ đồng...
