Điều trị dậy thì sớm như thế nào?

5 hours ago 5

Quảng Cáo
0943778078

Con gái tôi 7 tuổi, ngực phát triển, cao nhanh, vừa có kinh nguyệt lần đầu. Tình trạng này có phải dậy thì sớm không và nên điều trị thế nào? (Nhung, Bến Tre)

Trả lời:

Dậy thì sớm ở bé gái là tình trạng xuất hiện các đặc tính sinh dục trước 8 tuổi như ngực phát triển, mọc lông mu hoặc lông nách, chiều cao tăng nhanh trong thời gian ngắn hoặc có kinh nguyệt. Nếu không được phát hiện, điều trị đúng thời điểm, trẻ có nguy cơ trưởng thành xương sớm, làm giảm chiều cao khi trưởng thành, đồng thời dễ bị áp lực tâm lý do cơ thể phát triển không phù hợp với lứa tuổi.

Những năm gần đây, dậy thì sớm gia tăng, đặc biệt ở bé gái, thừa cân, béo phì. Phần lớn trường hợp dậy thì sớm ở bé gái là dậy thì sớm trung ương vô căn, tức không xác định được nguyên nhân. Một số ít liên quan đến bệnh lý vùng não, buồng trứng, tuyến thượng thận hoặc rối loạn nội tiết nên cần được khám để loại trừ.

Sau khi khám, bác sĩ đánh giá mức độ phát triển tuyến vú, lông mu, lông nách, tốc độ tăng trưởng chiều cao và biểu đồ phát triển của trẻ. Bé có thể được chỉ định chụp X-quang bàn tay để xác định tuổi xương, xét nghiệm nội tiết và siêu âm tử cung, buồng trứng. Trường hợp dậy thì trước 6 tuổi, tiến triển nhanh hoặc có biểu hiện thần kinh, bác sĩ có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) não để khảo sát vùng dưới đồi - tuyến yên.

Điều trị dậy thì sớm không giống nhau ở mọi trẻ, bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên tuổi khởi phát, tuổi xương, tốc độ tiến triển, nguyên nhân gây bệnh, nguy cơ ảnh hưởng đến chiều cao khi trưởng thành.

Nếu trẻ bị dậy thì sớm trung ương tiến triển điều trị bằng thuốc đồng vận GnRH nhằm ức chế tạm thời hoạt động của trục nội tiết, làm chậm quá trình trưởng thành của xương, trì hoãn kinh nguyệt khi trẻ còn quá nhỏ. Thuốc được tiêm định kỳ theo phác đồ và trẻ cần tái khám định kỳ để theo dõi đáp ứng điều trị.

Với những trường hợp dậy thì sớm do u não, u buồng trứng, u tuyến thượng thận hoặc các bệnh lý nội tiết khác, bác sĩ điều trị nguyên nhân bằng phẫu thuật, thuốc hoặc phương pháp chuyên khoa phù hợp.

Trong quá trình điều trị, cha mẹ không nên tự ý cho trẻ sử dụng thuốc nội tiết, thực phẩm chức năng hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng "ức chế dậy thì". Trẻ cần duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân đối, tăng cường vận động, ngủ đủ giấc và tái khám đúng lịch.

Bên cạnh điều trị, cha mẹ nên trò chuyện với trẻ về những thay đổi của cơ thể, giải đáp thắc mắc của con. Người lớn hướng dẫn trẻ vệ sinh cá nhân, vệ sinh vùng kín đúng cách để trẻ bớt bối rối trước những thay đổi của cơ thể.

Nhiều phụ huynh chỉ đưa con đi khám khi trẻ đã có kinh nguyệt. Tuy nhiên, kinh nguyệt không phải dấu hiệu bắt đầu mà thường là giai đoạn gần cuối của quá trình dậy thì. Khi đó tuổi xương có thể đã tăng nhanh, làm giảm cơ hội can thiệp để bảo tồn chiều cao.

Trường hợp con chị 7 tuổi đã có kinh nguyệt, chị nên đưa bé khám chuyên khoa Nội tiết Nhi sớm để xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ tiến triển của dậy thì và chỉ định điều trị nếu cần. Can thiệp đúng thời điểm giúp bảo tồn chiều cao tối ưu, hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của trẻ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trẻ có dấu hiệu dậy thì sớm được bác sĩ Nội tiết Nhi và Nhi khoa khám, đánh giá tuổi xương, xét nghiệm nội tiết, siêu âm và chụp MRI khi cần. Dựa trên nguyên nhân và mức độ tiến triển, bác sĩ xây dựng phác đồ theo dõi hoặc điều trị phù hợp nhằm giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu, hạn chế ảnh hưởng của dậy thì sớm.

BS.CKI Nguyễn Thị Hạnh Trang
Phó khoa Nhi
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp

Read Entire Article