
Du khách nước ngoài mua sắm tại chợ Đầm (phường Nha Trang, Khánh Hòa) - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Từ chuyện du khách lên mạng tố khách sạn ở Đắk Lắk phụ thu nhiều khoản trên trời dưới đất, người bán kem ở Nha Trang bị tố bán cây kem giá 100.000 đồng đến một quán ăn ở Vũng Áng (Hà Tĩnh) không rõ ràng khi bán tôm sú và tôm thẻ.
Phản hồi trên Tuổi Trẻ Online, ngoài chuyện chê trách các điểm bán hàng, làm dịch vụ không chuyên nghiệp, bạn đọc có nhiều góp ý để việc đi du lịch và phục vụ văn minh hơn.
Bàn về chuyện du khách tố khách sạn có những khoản phụ thu giá cao, bạn đọc Tuấn Kiệt nêu quan điểm: "Năm có mấy ngày nghỉ lễ? Thu có mấy triệu chả bõ bèn gì! Khách đi du lịch mà còn mang theo đồ ăn nữa thôi nên ăn ở nhà cho rồi. Người ta đã bỏ cả ngày nghỉ lễ để phục vụ mình mà tính toán quá sức!".
Tuy nhiên nhiều bạn đọc khác cho rằng cho thuê homestay hay căn hộ du lịch khác với làm dịch vụ khách sạn.
Bởi khách thuê các loại hình này thường nhắm đến việc tự túc ăn uống, nấu nướng.
Người cho thuê phải tính toán hết những chi phí trên vào giá cho thuê và có quyền từ chối nếu khách thuê không đáp ứng các tiêu chuẩn kinh doanh của mình.
"Làm dịch vụ có quyền từ chối khách nhưng khi đã nhận khách thì giá dịch vụ phải rõ ràng, chưa kể phải chứng minh được phần trăm lợi bao nhiêu so với giá nguyên liệu đầu vào để nói là không chặt chém", bạn đọc gian****@gmail.com bày tỏ.
Đồng tình, bạn đọc tên Thành góp thêm: "Sử dụng dịch vụ kiểu này tùy quan điểm, có người thì nói hợp lý, có người nói đắt. Nhưng ở đây khả năng việc phục vụ theo thỏa thuận không nói rõ từ đầu nên gây bức xúc. Nhiều nơi cũng có trường hợp như vậy, chủ chỉ cho thuê khách sạn và khách tự phục vụ hoặc có nhu cầu thì đề xuất nhưng nên minh bạch".
Phản hồi chuyện người bán kem "nói thách" với khách du lịch giá hai cây kem 100.000 đồng, bạn đọc đề nghị các điểm bán phải niêm yết giá rõ ràng, chữ to (cả bằng ngoại ngữ). Bạn đọc Kem Fan đề nghị nên có thư xin lỗi du khách.
Một số ý kiến khác khuyên du khách nên chọn chỗ mà đi. "Chỗ nào bán hàng mà không ghi rõ giá thì không nên mua". Với cơ quan chức năng, bạn đọc đề nghị ngoài việc xử phạt các cơ sở vi phạm thì kèm thêm hình thức rút giấy phép kinh doanh để răn đe.
Vết xước trên hình ảnh du lịch Việt
Ba câu chuyện ở ba địa phương khác nhau về hình thức nhưng cùng chung một bản chất: sự thiếu minh bạch, thậm chí là gian dối trong cung cách kinh doanh dịch vụ du lịch. Điều đáng nói là các vụ việc năm nào cũng có cảnh báo, kiểm tra, xử phạt. Nhưng sau đó, những câu chuyện tương tự vẫn lặp lại, như thể mọi nỗ lực chỉ dừng ở bề mặt. Vì sao?
Thứ nhất, do áp lực lợi nhuận trong thời gian ngắn. Một số cơ sở kinh doanh coi mùa cao điểm là cơ hội "hốt bạc" nhanh, bất chấp uy tín lâu dài.
Thứ hai, chế tài chưa đủ sức răn đe. Những trường hợp bị phát hiện thường chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính, vài triệu đến vài chục triệu đồng. So với lợi nhuận thu được trong mùa du lịch, con số này chưa đủ khiến người vi phạm "sợ".
Thứ ba là câu chuyện quản lý. Hoạt động du lịch lại diễn ra phân tán: từ khách sạn, nhà hàng đến hàng rong, taxi… Chỉ cần một mắt xích buông lỏng, hình ảnh cả điểm đến bị ảnh hưởng.
Nhưng có một nguyên nhân sâu hơn đó là tư duy làm du lịch ngắn hạn, tận thu. Chính tư duy ấy biến du khách thành "con mồi" thay vì "khách quý". Trong thời đại số, "chặt chém" không còn là chuyện nhỏ lẻ mà là khủng hoảng hình ảnh điểm đến du lịch.
Vậy bao giờ mới chấm dứt? Câu trả lời là khi nào chúng ta thay đổi cách làm. Thiết nghĩ, cần siết chặt quản lý theo hướng: kiểm tra gắt, xử lý nhanh và phải công khai. Cần áp dụng các chế tài mạnh hơn: rút giấy phép kinh doanh, cấm hoạt động có thời hạn với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng.
Cũng cần xây dựng hệ thống phản hồi nhanh cho du khách. Nếu mỗi phản ánh được xử lý kịp thời, thậm chí ngay trong ngày, thì hành vi sai phạm sẽ khó có đất sống.
Một điểm đến có thể đông khách trong một mùa nhưng chỉ có thể phát triển bền vững khi giữ được niềm tin lâu dài.
Nạn "chặt chém" sẽ không tự biến mất, nó chỉ chấm dứt khi lợi ích của việc làm ăn tử tế lớn hơn lợi ích của việc "ăn xổi". Khi người kinh doanh hiểu rằng uy tín là tài sản và khi chính quyền đủ quyết liệt để bảo vệ tài sản đó.
