Đề xuất thí điểm buýt mini đón khách theo nhu cầu ở TP HCM

Sở Xây dựng đề xuất thí điểm mô hình buýt cỡ nhỏ đón trả khách linh hoạt theo nhu cầu (DRT), giúp người dân ở đường hẹp, khu dân cư dễ tiếp cận giao thông công cộng.

Trong văn bản gửi UBND TP HCM, Sở Xây dựng cho biết DRT vẫn là loại hình vận tải hành khách công cộng, có điểm đầu cuối và danh sách điểm đón trả khách được đăng ký, công khai. Tuy nhiên, khác với xe buýt truyền thống chạy theo lộ trình và thời gian cố định, mô hình này cho phép điều chỉnh linh hoạt hành trình, thời gian và vị trí đón trả dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách.

Theo đề xuất, giai đoạn đầu thành phố sẽ thí điểm DRT với quy mô nhỏ tại một số khu vực có nhu cầu đi lại cao như khu vực Đại học Quốc gia TP HCM, trung tâm thành phố hoặc dọc tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên. Thời gian thí điểm dự kiến không quá ba năm. Sau đó, cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiệu quả vận hành và nhu cầu sử dụng để điều chỉnh hoặc mở rộng mô hình.

Xe buýt chở khách tại trung tâm TP HCM, tháng 4/2026. Ảnh: Quỳnh Trần

Dịch vụ được tổ chức linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày. Vào giờ cao điểm, xe hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định như buýt thông thường. Trong giờ thấp điểm, hành khách đăng ký chuyến đi qua ứng dụng, hệ thống sẽ điều phối xe theo nhu cầu và chỉ đón trả tại các điểm đã đăng ký. Những người có nhu cầu di chuyển tương đồng sẽ được gom về điểm đón chung gần nhất để tối ưu hành trình.

Loại phương tiện dự kiến sử dụng là xe sức chứa nhỏ, phù hợp lưu thông trong các tuyến đường hẹp, khu dân cư, đồng thời giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp khai thác. Giá vé dự kiến tương đương xe buýt hiện nay.

Theo Sở Xây dựng, dù mạng lưới xe buýt TP HCM đã phủ phần lớn hệ thống giao thông đô thị, khả năng tiếp cận của người dân vẫn còn hạn chế, nhất là tại các tuyến đường nhỏ, khu dân cư mới hoặc khu vực xa trạm dừng. Ngoài ra, việc vận hành theo tuyến và lịch trình cố định chưa đáp ứng tốt nhu cầu đi lại linh hoạt.

Tuy nhiên, do hiện chưa có quy định cụ thể về loại hình này, Sở Xây dựng kiến nghị thành phố báo cáo Chính phủ cho phép thí điểm tại một số khu vực, làm cơ sở đánh giá hiệu quả giải pháp.

Hiện TP HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 phương tiện, phần lớn có sức chứa từ 20 đến 60 chỗ. Do đặc thù này, mạng lưới chủ yếu hoạt động trên các trục đường lớn, khiến nhiều người dân trong khu dân cư hoặc hẻm nhỏ phải đi xa mới tiếp cận được điểm dừng.

Ngoài mô hình DRT, TP HCM cũng đang lên kế hoạch miễn vé xe buýt để khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng; đồng thời tái cấu trúc mạng lưới, nghiên cứu làn ưu tiên, mở rộng kết nối với các địa phương lân cận và sân bay Long Thành, triển khai vé điện tử liên thông và chuyển đổi sang buýt điện.

Giang Anh