Đề xuất lắp camera ghi hình hành khách trên taxi để tăng cường an ninh

Một doanh nghiệp đề xuất Bộ Công an khuyến khích taxi dưới 8 chỗ lắp camera ghi hình hành khách nhằm hỗ trợ xử lý các vấn đề về cước phí, xâm hại, quấy rối, trộm cắp.

Đề xuất được nêu trong báo cáo tổng hợp, tiếp thu và giải trình ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, ghi nhận hình ảnh lái xe và hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ.

Theo dự thảo, Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo - đề xuất xe vận tải nội bộ và ôtô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Riêng xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên phải lắp thêm thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.

Dữ liệu từ các thiết bị được truyền về máy chủ của đơn vị cung cấp dịch vụ, sau đó truyền về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực.

Bộ Công an tiếp thu đề xuất khuyến khích taxi ghi hình cả khoang xe

Góp ý dự thảo, một doanh nghiệp sở hữu hãng taxi lớn hàng đầu Việt Nam cho biết ôtô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ có tần suất giao dịch rất lớn. Phần lớn các chuyến xe diễn ra giữa những người không quen biết, mỗi chuyến thường chỉ có một hoặc hai hành khách.

Theo doanh nghiệp, mô hình này tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cả tài xế và hành khách như tranh chấp cước phí, xâm hại, quấy rối, trộm cắp tài sản, tai nạn, cố ý gây thương tích hoặc các tình huống cần xác minh trách nhiệm. Khi xảy ra sự việc, thiếu dữ liệu hình ảnh sẽ gây khó khăn cho việc giải quyết khiếu nại, xử lý vi phạm và hỗ trợ điều tra.

Doanh nghiệp cho biết chi phí lắp đặt, vận hành camera hiện đã giảm đáng kể nên một số đơn vị đã chủ động triển khai. Tuy nhiên, việc lắp đặt chưa đồng bộ do chưa có cơ chế pháp lý, đặc biệt là quy định liên quan sự đồng ý của khách hàng đối với việc ghi hình, ghi âm trong hoạt động kinh doanh vận tải.

Theo doanh nghiệp, dự thảo hiện chỉ yêu cầu xe dưới 8 chỗ lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, nhưng chưa có hướng dẫn về việc ghi hình hành khách. Trong khi đó, các thiết bị hiện nay hầu hết đều có góc quay bao quát toàn bộ khoang xe, bao gồm cả hành khách.

Vì vậy, nếu dự thảo không có hướng dẫn hoặc quy định cho phép thu nhận hình ảnh toàn bộ bên trong xe, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Từ thực tế này, doanh nghiệp đề xuất bổ sung quy định khuyến khích ôtô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe có khả năng ghi hình toàn bộ khoang xe, bao gồm cả hành khách. Việc lắp đặt thực hiện ngay và hoàn thành trước thời điểm bắt buộc theo nghị định.

Tiếp thu góp ý, Bộ Công an cho biết đã chỉnh lý dự thảo theo hướng quy định tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện về hạ tầng và tài chính được lắp đặt thiết bị ghi hình người lái xe và khoang chở khách để truyền dữ liệu về máy chủ.

CSGT kiểm tra camera giám sát ở một xe ôtô kinh doanh vận tải. Ảnh: Linh Đan

Không đồng ý thay đổi cách truyền dữ liệu

Liên quan quy định truyền toàn bộ dữ liệu hình ảnh về máy chủ Cục CSGT theo thời gian thực, doanh nghiệp cho rằng cách làm này có thể gây quá tải hệ thống và làm tăng chi phí.

Doanh nghiệp đề xuất dữ liệu được xử lý ngay trên thiết bị để cảnh báo tài xế theo thời gian thực; chỉ truyền về máy chủ các thông tin vi phạm kèm dữ liệu của sự kiện vi phạm trước và sau 10 giây. Những dữ liệu thông thường có thể truyền theo chu kỳ hằng tuần.

Không đồng tình, Bộ Công an đề nghị giữ nguyên quy định truyền dữ liệu về máy chủ theo thời gian thực. Theo cơ quan soạn thảo, dữ liệu truyền về máy chủ của đơn vị cung cấp dịch vụ và Cục CSGT là dữ liệu liên quan hành vi vi phạm pháp luật về an ninh trật tự, hành vi mất an toàn, phục vụ công tác quản lý và khai thác.

Theo dự thảo, từ ngày 1/1/2028, xe kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không kể chỗ lái xe), xe kinh doanh vận tải hàng hóa (trừ xe đầu kéo) và xe vận tải nội bộ phải lắp camera ghi hình người lái xe.

Từ ngày 1/1/2029, xe kinh doanh vận tải hành khách trên 29 chỗ phải lắp camera ghi hình khoang hành khách. Nhóm xe từ 8 đến 29 chỗ thực hiện từ ngày 1/1/2030.

Các thiết bị giám sát phải có chức năng tự động phát hiện hành vi vi phạm của tài xế như không thắt dây an toàn, buông cả hai tay khỏi vô lăng, dùng chân lái xe, sử dụng điện thoại, chạy quá tốc độ, lái xe quá thời gian quy định hoặc có dấu hiệu mất tập trung, ngủ gật, hút thuốc trong xe để cảnh báo ngay cho tài xế.

Phạm Dự