Đề xuất khống chế giờ làm của nhân viên bức xạ có nguy cơ phơi nhiễm

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất phân loại công việc bức xạ theo ba nhóm nguy cơ phơi nhiễm để quy định thời giờ làm việc, nghỉ ngơi phù hợp.

Đây là một trong những nội dung thuộc dự thảo Thông tư quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của nhân viên bức xạ, đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến đến 1/8.

Cụ thể, nhân viên bức xạ thuộc nhóm nguy cơ phơi nhiễm thấp sẽ áp dụng thời giờ làm việc, nghỉ ngơi theo quy định của pháp luật lao động. Ở nhóm nguy cơ trung bình, nhân viên bức xạ sẽ làm việc trực tiếp tại vị trí có nguy cơ phơi nhiễm không quá 6 giờ mỗi ngày và 30 giờ mỗi tuần. Với nhóm nguy cơ cao, khoảng thời gian làm việc trực tiếp được khống chế tối đa 5 giờ mỗi ngày và 25 giờ mỗi tuần.

Quy định trên chỉ áp dụng với thời gian làm trực tiếp tại vị trí có nguy cơ phơi nhiễm bức xạ, không phải tổng giờ làm theo luật lao động. Thời gian còn lại trong ngày, nhân viên vẫn có thể thực hiện các công việc hành chính, chuẩn bị, bàn giao, ghi chép, phân tích, đào tạo, quan trắc, kiểm tra hoặc công việc không trực tiếp phơi nhiễm.

Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Ảnh: Trường Hà

Dự thảo do Cục An toàn bức xạ và hạt nhân xây dựng, áp dụng với nhân viên bức xạ; các tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ; đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử cùng các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Ngoài giới hạn thời gian làm việc trực tiếp, dự thảo cũng quy định chế độ nghỉ phù hợp với từng nhóm. Với nhóm nguy cơ trung bình, nhân viên bức xạ được nghỉ ít nhất 30 phút sau mỗi 3 giờ làm việc liên tục khi làm ban ngày hoặc 45 phút nếu làm ban đêm. Họ cũng được nghỉ hằng năm ít nhất 14 ngày nếu làm việc đủ 12 tháng.

Nhân viên bức xạ thuộc nhóm nguy cơ cao được nghỉ giữa ca ít nhất 30 phút sau mỗi 2 giờ làm việc liên tục, thời gian nghỉ được tính vào giờ làm việc. Họ được nghỉ 16 ngày mỗi năm nếu làm việc đủ 12 tháng.

Theo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, hoạt động ứng dụng năng lượng nguyên tử, bức xạ và đồng vị phóng xạ đang mở rộng trong nhiều lĩnh vực như y tế, công nghiệp, nông nghiệp, nghiên cứu, đào tạo, kiểm định, chiếu xạ, vận chuyển nguồn phóng xạ và xử lý chất thải phóng xạ. Số lượng cơ sở, nhân viên bức xạ, thiết bị và mức độ phức tạp của công việc cũng tăng lên.

Cơ quan soạn thảo cho rằng, công việc bức xạ có tính đặc thù cao. Rủi ro của công việc này không chỉ đến từ nguồn hay thiết bị bức xạ. Cách tổ chức lao động, thời gian làm việc trực tiếp, tần suất tiếp xúc, chế độ ca kíp, thời gian nghỉ phục hồi và tình trạng mệt mỏi cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn bức xạ.

Với các công việc đòi hỏi thao tác chính xác hoặc vận hành liên tục hoặc làm trong môi trường có suất liều phóng xạ cao, sự mệt mỏi và suy giảm tập trung có thể làm tăng nguy cơ thao tác sai, chậm phát hiện bất thường hoặc chậm ứng phó sự cố.

Mức độ rủi ro giữa các công việc về bức xạ rất khác nhau. Do đó, việc áp dụng cùng một chế độ thời giờ làm việc cho mọi công việc bức xạ sẽ không phản ánh đúng mức độ rủi ro và có thể gây khó khăn trong tổ chức thực hiện. Vì vậy, dự thảo được xây dựng theo cách tiếp cận quản lý dựa trên nguy cơ, kết hợp kiểm soát thời gian làm việc trực tiếp tại vị trí có nguy cơ phơi nhiễm với quản lý liều tích lũy cá nhân, thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ về liều và quản lý mệt mỏi.

Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cho biết, việc xây dựng và ban hành Thông tư nhằm nâng cao năng lực quản lý nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử, trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị phát triển các cơ sở hạt nhân có mức độ phức tạp cao, bao gồm cả nhà máy điện hạt nhân.

Trọng Đạt