
Không gian thờ Mẫu Thiên Y A Na tại Tháp Bà Ponagar - Ảnh: TRẦN HOÀI
Sáng 22-5, ông Lê Văn Hoa - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa - cho biết UBND tỉnh vừa có tờ trình gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị đưa “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na/Pô Inư Nưgar tại tỉnh Khánh Hòa” vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Theo ông Hoa, hồ sơ di sản được xây dựng qua nhiều giai đoạn như khảo sát thực địa, điền dã dân tộc học, phỏng vấn nghệ nhân và hệ thống hóa tư liệu.
Dự thảo hồ sơ đã được hội đồng chuyên ngành thẩm định, nhận sự đồng thuận từ các cơ quan quản lý, địa phương liên quan và cộng đồng thực hành di sản.
Dù là di sản chung của khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, Khánh Hòa được chọn làm đơn vị chủ trì xây dựng hồ sơ vì còn lưu giữ khá nguyên vẹn không gian thực hành tín ngưỡng.
Hiện toàn tỉnh có hơn 160 đoàn thực hành tín ngưỡng dân gian, cùng hệ thống đền, tháp, miếu thờ và các lễ hội truyền thống được duy trì thường niên.
Tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na được xem là sự giao thoa văn hóa đặc sắc giữa hình tượng Thánh Mẫu của người Kinh và nữ thần Mẹ xứ sở của người Chăm.
Di sản gắn với nhiều nghi lễ, diễn xướng dân gian như múa bóng, hát văn, nhạc lễ…, tiêu biểu là lễ hội Tháp Bà Ponagar, lễ hội Am Chúa.
Khánh Hòa đang quản lý và sở hữu 12 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó nổi bật như lễ hội Tháp Bà Ponagar, lễ hội Yến sào Khánh Hòa, Tri thức khai thác và chế biến trầm hương, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm làng Bàu Trúc...
