'Đào tạo nghề' cho robot hình người

Trung QuốcMột số trung tâm huấn luyện đang chuyển sang dạy kỹ năng nghề nghiệp cho robot hình người, qua đó đào tạo lực lượng lao động tương lai.

"Về cơ bản, chúng tôi dạy robot tự suy nghĩ", Kenneth Ren, chuyên gia giải pháp nước ngoài của công ty RealMan Intelligent Technology, nói với CNBC khi huấn luyện robot của mình tại Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh.

Ren hiện phụ trách một trong những công đoạn quan trọng nhất cho robot hình người tại các "trường đào tạo" được mở trên khắp đất nước. Sau giai đoạn đầu huấn luyện dữ liệu cơ bản, các cơ sở đang tìm cách đưa loại máy móc này vượt khỏi lĩnh vực giải trí và hướng tới làm việc. Trước đó, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc xác định robot hình người là lĩnh vực cần tập trung phát triển, đảm bảo nước này thống trị thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Chính sách công nghiệp thế hệ tiếp theo của Trung Quốc thể hiện sự chuyển dịch quan trọng, từ can thiệp theo ngành có mục tiêu sang chính sách công nghiệp toàn diện", Phòng Thương mại Mỹ và công ty nghiên cứu Rhodium Group viết trong nghiên cứu chung công bố ngày 11/5.

Một robot hình người của Unitree đang được huấn luyện công việc gia đình. Ảnh: Unitree Robotics

Trong hơn 100 giảng viên của Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh, Fudi Luo, cựu giáo viên mỹ thuật, đang hướng dẫn các "học sinh" người máy cách phân loại sản phẩm trên dây chuyền sản xuất. Sử dụng camera, bộ điều khiển và công nghệ ghi lại chuyển động, cô và đồng nghiệp cần mẫn chỉ cho cỗ máy thực hiện nhiệm vụ, lặp lại hành động nhiều lần.

"Ban đầu, robot không có nhận thức, vì thế tôi phải điều khiển nó bằng tay", Luo nói. "Nhưng một khi chuyển động của tôi tạo ra dữ liệu, robot sẽ học hỏi và sau đó tự thực hiện nhiệm vụ".

Các kỹ năng được Luo dạy gồm dọn dẹp nhà cửa, massage, sắp xếp kệ hàng, sửa chữa dụng cụ. Mỗi ngày, cô làm 8 tiếng với công việc lặp đi lặp lại. "Robot không biết mệt mỏi là gì, nhưng tôi thì có", Luo nói.

Winston Zou, thư ký hội đồng quản trị của Beijing Inspire-Robots Technology - công ty chuyên đào tạo cánh tay cho robot hình người bằng công nghệ theo dõi chuyển động và cảm biến, cho biết trung bình một bàn tay cần luyện tập 10.000 lần mới có thể học một kỹ năng mới. "Cánh tay robot hiện tại của chúng tôi có thể nhặt một quả trứng, nhặt vật nhỏ hơn hay thậm chí nâng một sợi tóc", Zou cho biết.

Elon Musk, CEO Tesla - công ty đứng sau Optimus, từng nhiều lần đánh giá việc sản xuất bàn tay là công đoạn khó nhất trên robot hình người và nhấn mạnh Trung Quốc là đối trọng đáng gờm. "Đến nay, đối thủ cạnh tranh lớn nhất trong lĩnh vực robot hình người đến từ Trung Quốc. Họ cực kỳ giỏi trong việc mở rộng quy mô sản xuất", tỷ phú Mỹ nói trong báo cáo tài chính Tesla đầu năm.

Những đơn vị huấn luyện nghề nghiệp như Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh đang dần hình thành tại nhiều địa phương, được chính phủ thúc đẩy và tài trợ. Ngày 16/5, một cơ sở thí điểm quốc gia về ứng dụng robot hình người khác đã khai trương tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Trung tâm ban đầu có 130 robot hoạt động trong hơn 30 kịch bản nghề nghiệp khác nhau, từ phục vụ ăn uống, bán lẻ tự động, biểu diễn sự kiện đến kiểm tra đường dây điện, hái trái cây và các hoạt động dưới lòng đất.

"Trung tâm ra đời nhằm phát triển nền tảng thúc đẩy sự hợp tác sâu rộng giữa các công ty robot trên toàn quốc, cũng như doanh nghiệp thượng nguồn và hạ nguồn trong chuỗi công nghiệp, giúp chuyển đổi những lợi thế riêng lẻ thành sức mạnh tổng hợp", ông Li Xingteng, Phó tổng giám đốc công ty Công nghệ Thí điểm Trí tuệ hiện thân Hàng Châu, đơn vị vận hành cơ sở, nói với Tân Hoa Xã.

Theo ông Xingteng, công nghệ robot và chuỗi công nghiệp còn khá rời rạc, chỉ một số cái tên nổi trội trong lĩnh vực cụ thể như điều khiển chuyển động hoặc sản xuất thông minh. Do đó, cơ sở này có thể thúc đẩy hợp tác và phát triển phối hợp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và trí tuệ nhân tạo vật lý.

Theo China Daily, sự phát triển của robot hình người đại diện cho bước chuyển mình quan trọng trong tham vọng đưa AI từ thế giới ảo sang ứng dụng thực tế tại Trung Quốc, khi công nghệ đang nhanh chóng chuyển từ phòng thí nghiệm sang các sản phẩm công nghiệp. Vấn đề cũng đã được xác định trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (2026-2030), xem đây là ngành công nghiệp tương lai đòi hỏi tầm nhìn chiến lược.

Hàng Châu hiện quy tụ nhiều công ty trong chuỗi cung ứng robot hình người, với hơn 700 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo ra giá trị sản lượng 106,8 tỷ nhân dân tệ (15,68 tỷ USD) riêng năm 2025. Thành phố hiện chiếm hơn 80% doanh nghiệp sản xuất robot bốn chân và hơn 50% doanh nghiệp sản xuất robot hình người của Trung Quốc.

Wang Yaonan, thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, cho biết sự kết hợp giữa đột phá công nghệ, AI và sự cải tiến không ngừng của hệ sinh thái công nghiệp đang mở ra cơ hội lớn hơn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và robot. "Chúng tôi đặt mục tiêu thúc đẩy đột phá robot Trung Quốc ở nhiều cấp độ, gồm chip nền tảng, hệ điều hành và công cụ phát triển, qua đó tạo lợi thế hệ sinh thái trong lĩnh vực trí tuệ vật lý", Yaonan nhấn mạnh.

Nhiều chuyên gia thừa nhận, robot hình người tại Trung Quốc chưa thể tự làm các công việc đơn giản nhất, vẫn cần sự hỗ trợ của con người. Tuy vậy, những người ủng hộ cho rằng việc cải thiện chỉ là vấn đề thời gian.

"Mục tiêu của chúng tôi là giúp robot đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm với con người, hoặc những công việc lặp đi lặp lại không ai muốn hoặc sợ làm", Ren nói với CNBC. "Chúng tôi không có ý định thay thế con người trong bất kỳ lĩnh vực nào".

Bảo Lâm tổng hợp