Cùng cha điều trị bệnh thận

TP HCMBà Thu, 52 tuổi, một năm qua đồng hành người cha 97 tuổi điều trị suy thận, còn bà kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh thận.

Tái khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM vào tháng 8, cụ Tuấn có biểu hiện mệt, ăn uống kém, được BS.CKII Tạ Phương Dung, Phó giám đốc Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, chỉ định truyền dịch và điện giải tại khu điều trị trong ngày để cải thiện thể trạng, không cần lưu viện.

Còn bà Thu, bác sĩ cho biết mỡ máu ổn định, thận vẫn tốt, cần duy trì chế độ ăn uống, dùng thuốc, tái khám định kỳ. Đây là buổi tái khám định kỳ của hai cha con hơn một năm nay. Cụ Tuấn đang điều trị suy thận, trong khi con gái cụ cần kiểm soát nguy cơ tổn thương thận.

Hai năm trước, bà Thu khám sức khỏe tổng quát phát hiện nhiều bất thường như nang thận, tiểu máu, gan nhiễm mỡ độ hai, mỡ máu 4,7 mmol/L (bình thường dưới 1,7 mmol/L) và tăng huyết áp. Bác sĩ Dung đánh giá các yếu tố trên có thể âm thầm làm tổn thương những mạch máu nhỏ trong thận theo thời gian. Nếu không được kiểm soát tốt, người bệnh có thể bị suy giảm dần chức năng thận, tiến triển thành bệnh thận mạn, đồng thời tăng nguy cơ mắc các biến chứng tim mạch và đột quỵ.

Bác sĩ Dung xây dựng phác đồ điều trị cho bà Thu kết hợp dùng thuốc với điều chỉnh chế độ ăn uống, theo dõi huyết áp và tái khám định kỳ nhằm kiểm soát rối loạn chuyển hóa, bảo tồn chức năng thận. Sau gần một năm điều trị, chỉ số mỡ máu của bà Thu giảm còn 2,7 mmol/L, men gan ổn định. Các lần xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinin dao động trong khoảng 41-57 µmol/L, tức chức năng thận vẫn tốt.

Bà Thu quyết định đưa cha từ quê lên khám và điều trị cùng. Cụ Tuấn suy thận mạn giai đoạn 3B hơn 10 năm, điều trị tại bệnh viện địa phương. Khi đến khám tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, độ lọc cầu thận (eGFR) của cụ dưới 30 ml/phút/1,73 m² (bình thường trên 90 ml/phút/1,73 m²), tăng lipid máu hỗn hợp, gan nhiễm mỡ, thiếu máu do bệnh mạn tính, tăng acid uric máu, bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn và hen phế quản.

Bà Thu chăm sóc cha đang truyền dịch tại khu điều trị trong ngày của Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Ảnh: Đình Lâm

Với cụ Tuấn, bác sĩ Dung xây dựng phác đồ điều trị theo hướng bảo tồn chức năng thận. Bệnh nhân được tập trung kiểm soát đồng thời các bệnh nền, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, theo dõi sát huyết áp, đường huyết và chỉ số chức năng thận.

Khi cụ mệt nhiều, bác sĩ chỉ định truyền dịch, điện giải ngay tại chỗ và ra về trong ngày, không phải nhập viện kéo dài. Cụ mắc nhiều bệnh nền cùng lúc nên bác sĩ phải thận trọng điều chỉnh thuốc để vừa bảo vệ chức năng thận, vừa không ảnh hưởng đến tim mạch, đường huyết hay hô hấp. Nhờ đó, cụ ăn uống tốt hơn, giảm mệt mỏi, đi lại thuận lợi hơn, mức lọc cầu thận duy trì khoảng 32,63 ml/phút/1,73 m², chức năng thận ổn định.

Bác sĩ Dung cho biết suy thận mạn không phải là bệnh di truyền, song một số yếu tố nguy cơ gây bệnh như thận đa nang hay hội chứng Alport có thể di truyền. Phần lớn trường hợp suy thận mạn xuất phát từ các bệnh lý phổ biến như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì hoặc lạm dụng thuốc.

Cụ Tuấn bị suy thận mạn trên nền đái tháo đường và tăng huyết áp kéo dài. Bà Thu chưa bị suy thận nhưng đã được phát hiện sớm nhiều yếu tố nguy cơ, nhờ đó kiểm soát tốt các bệnh lý nền và bảo tồn chức năng thận.

Bác sĩ khuyến cáo nếu gia đình có người mắc bệnh thận, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp, người thân nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ tổn thương thận và can thiệp kịp thời. Mỗi người nên duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và tuân thủ điều trị để làm chậm nguy cơ tiến triển bệnh.

Đình Lâm