Chuyên gia: Chẩn đoán ung thư không phải làm càng nhiều xét nghiệm càng tốt

Tránh chỉ định xét nghiệm quá mức

Tại hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện" do Báo Tiền Phong phối hợp Bộ Y tế và Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức sáng 31/7 tại TPHCM, Thầy thuốc Nhân dân, TS.BSCKII Phạm Xuân Dũng - Phó chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, Chủ tịch Hội Ung thư TPHCM, cho rằng cùng với sự phát triển của y học, ngày càng có nhiều kỹ thuật hỗ trợ chẩn đoán ung thư. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người bệnh cần thực hiện càng nhiều xét nghiệm càng tốt.

Thầy thuốc Nhân dân, TS.BSCKII Phạm Xuân Dũng - Phó chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, Chủ tịch Hội Ung thư TPHCM phát biểu tại hội thảo

Theo bác sĩ Dũng, ung thư là bệnh lý rất phức tạp, có thể xảy ra ở hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Vì vậy, việc chẩn đoán cần được cá thể hóa, lựa chọn phương pháp phù hợp với từng người bệnh và từng giai đoạn, tránh tình trạng chỉ định xét nghiệm quá mức.

Bên cạnh số lượng xét nghiệm, vị chuyên gia cũng lưu ý cần đánh giá đúng giá trị của từng kỹ thuật trong thực hành lâm sàng. Hiện nay, có xu hướng ưu tiên tiếp cận các công nghệ mới, song không phải xét nghiệm nào cũng mang lại lợi ích cho mọi trường hợp.

"Giá trị thực sự của xét nghiệm đó đến đâu chúng ta phải hết sức chú ý. Hiện nay chúng ta đang bị lôi vào chuyện cần phải tiếp cận liền với những xét nghiệm mới nhất nhưng điều này cũng cần nhìn lại. Mục tiêu cuối cùng của chẩn đoán không phải là thực hiện nhiều kỹ thuật nhất, mà là đưa ra quyết định điều trị phù hợp và hiệu quả cho từng người bệnh", bác sĩ Dũng nói.

Nhiều hiểu nhầm chăm sóc giảm nhẹ

Theo TS.BS.Phạm Xuân Dũng, chẩn đoán chính xác mới chỉ là bước khởi đầu. Để nâng cao hiệu quả điều trị, cần đồng thời chuẩn hóa các chỉ định, phương án điều trị và tăng cường sự phối hợp giữa nhiều chuyên ngành. Hiện mô hình điều trị đa chuyên khoa (MDT) hiện đã được triển khai tại nhiều cơ sở y tế.

Dẫn báo cáo của một chuyên gia tại Thái Lan, bác sĩ Dũng nhận định việc áp dụng MDT có thể giúp cải thiện thời gian sống còn của người bệnh thêm khoảng 15 tháng so với trường hợp không triển khai mô hình này. Tuy vậy, dù Bộ Y tế và các hội chuyên ngành đã ban hành nhiều hướng dẫn chuyên môn, việc áp dụng trong thực tế vẫn còn chưa đồng đều.

Các khách mời tham dự hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện"

Bên cạnh việc chuẩn hóa điều trị, TS.BS Phạm Xuân Dũng cũng nói về chăm sóc giảm nhẹ - lĩnh vực vẫn còn nhiều quan niệm chưa đúng.

"Nhiều người vẫn hiểu nhầm chăm sóc giảm nhẹ chỉ dành cho bệnh nhân ở giai đoạn cuối. Trên thực tế, đây là quá trình đồng hành cùng người bệnh ngay từ khi được chẩn đoán mắc ung thư, giúp hỗ trợ tâm lý, kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống trong suốt quá trình điều trị", bác sĩ Dũng nói.

Dẫn kinh nghiệm từ Singapore, TS.BS.Phạm Xuân Dũng cho biết quốc gia này đã triển khai mô hình chăm sóc giảm nhẹ đã gần 30 năm. Trước khi bác sĩ thông báo chẩn đoán, người bệnh được chuyên gia công tác xã hội tiếp cận để hỗ trợ tâm lý, giúp giảm bớt cú sốc và chuẩn bị tinh thần bước vào quá trình điều trị.

TS.BS.Phạm Xuân Dũng đề xuất Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống dữ liệu về ung thư, đặc biệt là việc ghi nhận tử suất. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả đầu tư cũng như hiệu quả của các chương trình phòng, chống ung thư. Khi có đầy đủ dữ liệu về tử suất và nguyên nhân tử vong, ngành y tế sẽ có thêm căn cứ để đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh chính sách cũng như phân bổ nguồn lực phù hợp trong chiến lược phòng, chống ung thư thời gian tới.