Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Điểm nghẽn lớn nhất là hành chính hóa việc tuyển dụng nhân tài

Đến năm 2030 thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài

Chiều 31/7, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành về Đề án Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn chiến lược phục vụ phát triển nhanh, bền vững, diễn ra vào chiều 31/7.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết, Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết của Trung ương về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long. Ảnh: VGP

Đề án hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, hội nhập quốc tế; đến năm 2030 thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài trong ba nhóm lĩnh vực ưu tiên gồm: công nghệ chiến lược và chuyển đổi số; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển bền vững; cùng một số lĩnh vực chiến lược khác.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Nội vụ đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó có hoàn thiện thể chế; xây dựng các chính sách vượt trội về tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, chăm sóc sức khỏe; nghiên cứu xây dựng "visa nhân tài Việt Nam"…

Góp ý tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất là việc "hành chính hóa" công tác tuyển dụng nhân tài, đưa người tài vào bộ máy hành chính với nhiều ràng buộc về thủ tục hành chính, cơ chế tiền lương, tiêu chí đánh giá và môi trường làm việc khiến họ không thể phát huy hết năng lực.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân. Ảnh: VGP

Bộ trưởng đề xuất trao quyền chủ động tuyển dụng nhân tài cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; Nhà nước tập trung đầu tư phòng thí nghiệm, các dự án nghiên cứu và hoàn thiện cơ chế, chính sách thay vì trực tiếp tuyển dụng.

Đồng thời, cần xóa bỏ tư duy địa giới hành chính trong sử dụng nguồn lực, huy động sự tham gia của cả Trung ương, địa phương và doanh nghiệp để tạo môi trường làm việc tốt nhất cho nhân tài.

Xây dựng cơ chế mở, liên thông

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, đây là Đề án rất khó, rất lớn, đòi hỏi tư duy và tầm nhìn chiến lược. Cùng với đó, kinh nghiệm của nhiều quốc gia như Trung Quốc, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản cũng là những bài học quý để nghiên cứu, vận dụng.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam không thiếu nhân tài nhưng việc thu hút, sử dụng và phát huy còn nhiều hạn chế. "Điều quan trọng nhất là phải thay đổi hoàn toàn tư duy. Nếu không thay đổi tư duy thì rất khó thực hiện thành công chiến lược này", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP

Định hướng hoàn thiện Đề án, Phó Thủ tướng nêu 5 nguyên tắc lớn. Trong đó, phải tập trung vào các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh, năng lực tự chủ và sự phát triển quốc gia.

Đồng thời, phải chuyển căn bản từ tư duy quản lý nhân tài theo hành chính sang tư duy phát triển, quản trị và phát huy nguồn nhân lực nhân tài quốc gia; xây dựng hệ sinh thái phát triển nhân tài toàn diện và lấy năng lực, kết quả, hiệu quả cùng giá trị cống hiến làm thước đo chủ yếu.

Bên cạnh đó, chiến lược phải kế thừa các chính sách hiện có nhưng đồng thời đổi mới mạnh mẽ theo hướng hội nhập quốc tế; xây dựng cơ chế mở, liên thông giữa khu vực công và tư, giữa trong nước và ngoài nước; đặc biệt quan tâm thu hút người Việt Nam ở nước ngoài, các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và tạo điều kiện để khu vực tư nhân cùng tham gia phát triển nhân tài.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý không nên quá đặt nặng mục tiêu thu hút nhân tài vào các cơ quan hành chính nhà nước. Môi trường để nhân tài phát huy năng lực tốt nhất có thể là các trường đại học, viện nghiên cứu, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp.

“Nhà nước cần tập trung xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách và tạo không gian phát triển thay vì chỉ chú trọng tuyển dụng nhân tài vào bộ máy hành chính”, bà Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện Đề án, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.