'Chủ đầu tư khó gánh mọi trách nhiệm về PCCC'

Nhiều chủ đầu tư như tôi không đủ chuyên môn để tự đánh giá toàn bộ yêu cầu kỹ thuật phức tạp nếu bỏ kiểm tra nghiệm thu PCCC.

Các nhà chức trách đang xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trong số các đề xuất có việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy (PCCC) của cơ quan quản lý chuyên ngành. Chủ đầu tư sẽ tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật.

Là một nhà đầu tư, tôi cho rằng việc phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình là điều đương nhiên. Tuy nhiên, không kém phần quan trọng là việc tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Phần lớn nhà đầu tư chỉ có vốn, kinh nghiệm hoặc tri thức làm nền tảng. Họ bỏ vốn với kỳ vọng sinh lời, bảo toàn hoặc chấp nhận rủi ro mất vốn. Đó đã là trách nhiệm lớn nhất mà họ phải gánh chịu trong hoạt động đầu tư. Vì vậy, hệ thống pháp luật cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng phân định rõ trách nhiệm giữa chủ đầu tư và các đơn vị chuyên môn được thuê thực hiện các công việc chuyên ngành.

Những năm gần đây, nhiều thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa, cắt giảm đáng kể các khâu trung gian. Trước đây, chủ đầu tư phải trực tiếp đến cơ quan đăng ký kinh doanh để ký hồ sơ trước mặt cán bộ tiếp nhận. Hiện nay, nhiều thủ tục đã có thể thực hiện thông qua ủy quyền hợp pháp. Tuy nhiên, vẫn còn một số lĩnh vực mà trách nhiệm gần như được dồn toàn bộ lên chủ đầu tư, trong đó có PCCC.

>> Xây xưởng 1,2 tỷ nhưng tốn 1,5 tỷ phòng cháy chữa cháy

Trong thực tế, PCCC là một lĩnh vực mang tính chuyên môn sâu, đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và tiêu chuẩn riêng. Nhiều chủ đầu tư không đủ năng lực chuyên môn để tự đánh giá toàn bộ các yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Do đó, cần bổ sung cơ chế pháp lý để các công ty tư vấn, thiết kế, thi công và kiểm định PCCC chịu trách nhiệm nghề nghiệp rõ ràng đối với phần việc mình thực hiện.

Khi chủ đầu tư đã thuê đơn vị chuyên ngành đủ điều kiện hành nghề và thực hiện đúng quy định về ủy quyền, ủy nhiệm thì trách nhiệm pháp lý cũng cần được phân chia tương xứng. Chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm liên đới, nhưng không nên là người gánh toàn bộ hậu quả đối với những sai sót thuộc chuyên môn của đơn vị được thuê.

Một nội dung khác cần được xem xét là các quy định liên quan đến cầu thang bộ trong công trình. Các yêu cầu về vị trí, kích thước buồng thang, áp lực buồng thang hay giải pháp chống cháy lan giữa các tầng đều nhằm bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các quy định này có thể ảnh hưởng đáng kể đến công năng sử dụng và thói quen di chuyển của người dùng.

Theo tôi, nên nghiên cứu cơ chế linh hoạt hơn, cho phép chủ đầu tư được lựa chọn một số giải pháp kỹ thuật phù hợp với điều kiện thực tế của công trình, đồng thời phải cam kết và chịu trách nhiệm về mức độ an toàn của phương án đó.

Đối với hệ thống cấp nước chữa cháy, cần có quy định rõ ràng, minh bạch và thống nhất cho từng loại hình công trình. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải đầu tư hồ chứa nước hoặc nguồn nước chữa cháy là điều cần thiết, nhưng yêu cầu áp dụng phải công khai và đồng đều.

Hiện nay, nhiều nhà ở riêng lẻ sau khi hoàn công đã thay đổi công năng sử dụng, cho thuê một phần hoặc toàn bộ công trình. Bên cạnh đó, cũng có những công trình đã tồn tại ổn định trong thời gian dài nhưng phát sinh các hạng mục xây dựng sau hoàn công. Những trường hợp này cần được hướng dẫn cụ thể để chủ sở hữu có cơ sở thực hiện các biện pháp khắc phục, đáp ứng yêu cầu của Luật PCCC.

Tôi cũng cho rằng quy định về thiết bị truyền tin báo cháy nên được đưa trực tiếp vào luật. Đối với văn phòng, nhà ở kết hợp kinh doanh hoặc các cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với trung tâm chỉ huy PCCC sẽ giúp phát hiện và xử lý sự cố nhanh hơn. Đồng thời, Nhà nước cũng nên khuyến khích các hộ gia đình tại khu vực đô thị chủ động lắp đặt hệ thống này.

Một vấn đề khác đang tồn tại ở nhiều đô thị lớn là tình trạng các hẻm công cộng bị lắp cổng chắn tự phát. Có nơi khóa cổng suốt ngày đêm, có nơi đóng kín sau 23 giờ. Điều này có thể gây cản trở đáng kể cho công tác cứu nạn, cứu hộ khi xảy ra cháy nổ.

Trong trường hợp hệ thống truyền tin báo cháy tự động phát tín hiệu, lực lượng chữa cháy vẫn có thể mất thêm thời gian để mở hoặc phá cổng hẻm trước khi tiếp cận hiện trường. Khoảng thời gian chậm trễ đó có thể làm gia tăng thiệt hại về người và tài sản. Vì vậy, cơ quan quản lý cần rà soát và có giải pháp xử lý đối với các cổng hẻm tự phát gây ảnh hưởng đến công tác cứu hộ, cứu nạn.

Tôi tin rằng mục tiêu cao nhất của Luật PCCC là bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân. Tuy nhiên, để luật đi vào cuộc sống hiệu quả, các quy định cần vừa bảo đảm an toàn, vừa phù hợp với thực tiễn hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh.

NĐT