Chiến sự với Iran bóp chết một hãng hàng không Mỹ

Theo Đài CNN ngày 2-5, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines của Mỹ thông báo đã bắt đầu quá trình ngừng vận hành và quyết định có hiệu lực ngay lập tức.

"Chúng tôi tự hào về tác động mà mô hình hàng không siêu giá rẻ của mình đã mang lại cho ngành trong suốt 34 năm qua và từng hy vọng sẽ tiếp tục phục vụ khách hàng trong nhiều năm tới", thông báo của Spirit cho biết.

Chiến sự Mỹ - Iran là 'giọt nước tràn ly'

Năm 2025, Spirit là hãng hàng không lớn thứ tám của Mỹ tính theo số ghế cung cấp.

Hãng được xem là đơn vị tiên phong trong mô hình vé máy bay siêu rẻ tại Mỹ, với mức giá cơ bản thấp nhưng thu thêm phí đối với hành lý xách tay và các dịch vụ khác.

Theo công ty phân tích hàng không Cirium (nước Anh), Spirit có khoảng 9.000 chuyến bay dự kiến khai thác từ ngày 2-5 đến hết tháng, tương đương khoảng 1,8 triệu ghế.

Spirit đã thua lỗ liên tục kể từ đại dịch COVID-19 và nhiều lần cảnh báo về khả năng tiếp tục hoạt động.

Hãng đã nộp đơn xin phá sản hai lần, gần nhất là vào tháng 8-2025.

Tháng 2 năm nay, Spirit cho biết đã đạt thỏa thuận với các chủ nợ nhằm giảm nợ và tiếp tục duy trì hoạt động.

Tuy nhiên ba ngày sau đó, chiến sự Mỹ, Israel - Iran bùng nổ, khiến khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới bị gián đoạn và đẩy giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh.

Nhiên liệu máy bay là khoản chi lớn thứ hai của các hãng hàng không Mỹ, chỉ sau chi phí lao động.

Các hãng lớn đã phần nào giảm áp lực bằng cách tăng phí, tăng giá vé và cắt giảm chuyến bay.

Tuy nhiên các hãng giá rẻ như Spirit gặp nhiều khó khăn hơn vì phụ thuộc vào giá vé thấp để thu hút khách.

Ông Trump đề xuất cứu trợ nhưng thất bại

Association of Value Airlines (tạm dịch: Hiệp hội các hãng hàng không giá rẻ) - nhóm đại diện cho các hãng nhỏ như Spirit, Frontier, Allegiant và Breeze - đã làm việc với Quốc hội Mỹ về gói hỗ trợ trị giá 2,5 tỉ USD cho ngành.

Luật sư của Spirit tuần trước cho biết hãng đã trong "giai đoạn đàm phán rất sâu" với chính quyền Tổng thống Donald Trump về một gói cứu trợ.

Tuy nhiên, một nhóm chủ nợ quan trọng đã bác bỏ kế hoạch này.

Theo một nguồn tin, đề xuất sẽ trao cho Chính phủ Mỹ quyền kiểm soát phần lớn cổ phần của Spirit.

Ngày 1-5, Tổng thống Trump cho biết chưa chắc đạt được thỏa thuận cứu trợ.

"Chúng tôi đang xem xét vấn đề này, nhưng nếu không thể đạt được một thỏa thuận tốt thì không tổ chức nào có thể làm được", ông Trump nói.

Ý tưởng cứu trợ riêng cho một hãng hàng không đã vấp phải phản ứng từ ngành hàng không và các nghị sĩ Đảng Cộng hòa.

Việc Spirit đóng cửa sẽ khiến khoảng 17.000 người mất việc, bao gồm 14.000 nhân viên của hãng và hàng ngàn lao động phụ thuộc vào hoạt động của Spirit.

Khoảng một giờ trước thông báo chính thức, Hiệp hội Tiếp viên hàng không tại Spirit đã gửi thông báo tới 5.000 thành viên rằng hãng sẽ "ngừng hoạt động vĩnh viễn" từ 3h sáng ngày 2-5 theo giờ miền Đông Mỹ.

Hãng đã hủy toàn bộ chuyến bay, đóng dịch vụ chăm sóc khách hàng và yêu cầu khách không đến sân bay.

Những khách mua vé trực tiếp bằng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ sẽ được hoàn tiền tự động.

Spirit cho biết các khách hàng thanh toán bằng voucher, điểm thưởng Free Spirit hoặc tín dụng khác có thể không được hoàn tiền ngay.

Việc xử lý các khoản này sẽ phụ thuộc vào tiến trình phá sản tại tòa án.

Trong khi đó, khách đặt vé qua đại lý du lịch được yêu cầu liên hệ trực tiếp đại lý để yêu cầu hoàn tiền.

Những hành khách đang trong hành trình phải tự tìm chuyến bay thay thế.

Spirit cũng cho biết hãng sẽ không bồi hoàn các chi phí phát sinh liên quan việc hủy chuyến.

Một số hãng hàng không Mỹ thông báo sẽ hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng của Spirit, trong đó có áp dụng mức giá trần với các đường bay thẳng mà Spirit từng khai thác.

Việc Spirit ngừng khai thác khoảng 2% tổng số chuyến bay nội địa Mỹ trong mùa hè này được cho là sẽ đẩy giá vé toàn ngành tăng lên.

Trong 25 năm qua đã có 8 hãng hàng không lớn của Mỹ nộp đơn xin phá sản.

Tuy nhiên việc một hãng lớn đóng cửa hoàn toàn là hiếm gặp.

Spirit là hãng hàng không lớn đầu tiên của Mỹ ngừng hoạt động hoàn toàn kể từ khi Midway Airlines đóng cửa sau vụ khủng bố ngày 11-9-2001.