Tự rà soát, có 12/54 xã ở TP.HCM đủ tiêu chí xã lên phường, gồm những xã nào?

Theo thông tin từ Sở Nội vụ TP.HCM, các xã trên địa bàn TP.HCM đã gửi báo cáo kết quả tự rà soát các điều kiện, tiêu chí xã lên phường của địa phương cho sở để thẩm định.

12 xã đáp ứng 5 tiêu chí xã lên phường

Trước đó, thực hiện kế hoạch xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị (chuyển xã lên phường) trên địa bàn TP.HCM, UBND TP.HCM đã giao chủ tịch UBND các xã khẩn trương đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chí lên phường gửi về Sở Nội vụ để thẩm định trước ngày 23-4-2026.

Theo kết quả bước đầu do các xã tự rà soát, Tuổi Trẻ Online ghi nhận có 12 xã đáp ứng các tiêu chí để chuyển xã lên phường, gồm: Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng, Đông Thạnh, Hóc Môn, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn, Cần Giờ.

Theo quy định để lên phường, các xã phải đáp ứng 5 tiêu chí gồm: Dân số từ 21.000 người trở lên; diện tích tự nhiên từ 5,5km² trở lên; vị trí, chức năng là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng;

Tỉ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên; cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội (đạt 5 chỉ tiêu: thu ngân sách đủ chi, tỉ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt 70% trở lên;

Tỉ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên;

Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của thành phố trong 3 năm gần nhất;

Tỉ lệ hộ nghèo thấp hơn tỉ lệ hộ nghèo của thành phố trong 3 năm gần nhất.

Từ kết quả tự rà soát của các xã, Sở Nội vụ sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan, sở, ngành liên quan để rà soát lại và hướng dẫn các xã xây dựng đề án để chuyển xã lên phường.

Siêu đô thị TP.HCM phải có nhiều phường

Kế hoạch rà soát để chuyển xã lên phường ở TP.HCM nhằm triển khai thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính Trị, Thủ tướng sau 1 năm hợp nhất, sáp nhập cần "rà soát, đánh giá tổng thể; trường hợp đủ điều kiện theo quy định thì báo cáo cấp có thẩm quyền nâng cấp lên chính quyền đô thị (thành phố/phường)".

Bình luận về kế hoạch chuyển xã lên phường ở TP.HCM, luật sư Bùi Quốc Tuấn, Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị định 307 (hướng dẫn về phân loại đơn vị hành chính) thì Hà Nội và TP.HCM được phân loại là đô thị đặc biệt.

"Không có quy định cụ thể đô thị đặc biệt TP.HCM phải có bao nhiêu đơn vị hành chính là phường. Tuy nhiên sau hợp nhất, TP.HCM đang có khá nhiều đơn vị hành chính "khoác chiếc áo" xã.

Với vị thế phát triển của siêu đô thị như TP.HCM và nhất là trong bối cảnh TP.HCM đang xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, thành phố cần nhiều đơn vị chính quyền đô thị - phường hơn nữa", ông Tuấn nói.

Giải thích về quan điểm trên, luật sư Bùi Quốc Tuấn cho rằng chuyển xã lên phường phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu phát triển thực tiễn của TP.HCM nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp, kiện toàn đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương phù hợp với quá trình đô thị hóa.

Đồng thời phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị, mở rộng phạm vi quản lý đô thị và nâng cao chất lượng quản trị địa phương theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

"Việc xác định chính xác quy mô, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và mức độ đô thị hóa của từng đơn vị, làm căn cứ xây dựng quy hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và quản lý nhà nước về đô thị, là cơ sở để đầu tư hiệu quả phát triển hạ tầng, không gian đô thị.

Việc chuyển xã lên phường cũng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, đất đai, dân cư...", ông Tuấn nhận định.