Chưa thay khớp có cần tập phục hồi chức năng không?

Tôi bị thoái hóa khớp gối, đang uống thuốc, vẫn đi được nhưng đau và khó khăn. Tôi chưa mổ nhưng bác sĩ lại chỉ định tập phục hồi chức năng. Vì sao lại như vậy? (Huỳnh Hoa, Nha Trang)

Trả lời:

Phục hồi chức năng gồm vật lý trị liệu và các bài tập thể chất giúp người bệnh giảm triệu chứng, cải thiện khả năng vận động. Đây là một phần không thể thiếu trong điều trị thoái hóa khớp, kể cả ở giai đoạn nhẹ, dù có phẫu thuật hay không.

Đối với vận động thể chất, tùy mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe, bác sĩ phục hồi chức năng sẽ xây dựng những bài tập khác nhau theo hướng cá thể hóa.

Ví dụ ở giai đoạn nhẹ và vừa, người bệnh chưa cần dùng thuốc hay phẫu thuật mà có thể giảm đau thông qua tập những bài tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu, bài tập hỗ trợ tạo chất nhờn và trơn tru trong cử động gối, điều chỉnh các sinh hoạt sai giúp bảo vệ khớp gối...

Bên cạnh đó, các phương pháp vật lý trị liệu như sóng xung kích, laser, siêu âm dẫn thuốc... có tác dụng giảm đau, tăng tưới máu và trao đổi chất đến các vùng cơ khớp tổn thương. Điều này giúp việc tập luyện đạt hiệu quả tốt hơn, tạo thuận lợi cho quá trình phục hồi vận động và chức năng.

Bác sĩ Hoàng Anh kiểm tra tình trạng chức năng khớp của người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Với trường hợp cần phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn tập phục hồi chức năng trước và sau mổ. Việc tập luyện trước mổ giúp nâng cao thể trạng, cải thiện sức mạnh các cơ, làm quen với các bài tập sau mổ để khi tập không bị bỡ ngỡ, giảm nguy cơ té ngã. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc tập trước mổ giúp tăng tốc độ phục hồi sau mổ nhanh gấp 2-3 lần, giảm sưng đau tốt hơn.

Tập luyện sau mổ tập trung vào mục tiêu giảm đau, chống cứng khớp, chống tắc mạch và thúc đẩy phục hồi khả năng vận động nhanh hơn. Đặc biệt, dù phương pháp mổ hay kỹ thuật của bác sĩ có tốt đến đâu nhưng nếu thiếu phục hồi chức năng cũng không đạt được hiệu quả như mong muốn. Vì vậy, phục hồi chức năng đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị thoái hóa khớp, dù có phẫu thuật hay không.

Bạn nên đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa về chấn thương chỉnh hình, cơ xương khớp và phục hồi chức năng. Nếu đã có chỉ định tập luyện, bạn nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị.

BS.CKI Huỳnh Hoàng Anh
Khoa Phục hồi chức năng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM