Cán bộ TP.HCM tiên phong 'xanh hóa' phương tiện

TP.HCM đang gấp rút xây dựng Đề án kiểm soát khí thải giao thông với danh mục ưu đãi, trợ giá cho các nhóm đối tượng yếu thế và khu vực đặc thù.

TP.HCM đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi phương tiện cá nhân của cán bộ sang xe điện

Ảnh: Hồ Đăng Khoa

Đổi toàn bộ xe công vụ sang xe điện

Theo định hướng điều chỉnh mới nhất, TP yêu cầu đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi toàn bộ xe công (ô tô, xe máy công vụ) cũng như phương tiện cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trước năm 2030. Quan điểm của TP là các cơ quan, đơn vị nhà nước và cán bộ, công chức, viên chức phải tiên phong đi đầu trong thực hiện chuyển đổi giao thông xanh.

Bên cạnh việc chuyển đổi phương tiện cá nhân, TP.HCM còn phát động phong trào vận động toàn thể cán bộ, công chức, viên chức sử dụng phương tiện giao thông công cộng (xe buýt, metro) tối thiểu 2 lần/tuần. Đây còn được xem là tiêu chí đưa vào nội dung đánh giá, bình xét thi đua hằng năm đối với các cơ quan, đơn vị.

Nhìn lại gần 1 thập niên trước, Sở GTVT (nay là Sở Xây dựng) từng khuyến khích toàn thể cán bộ, nhân viên đi làm bằng xe buýt. Cơ quan này còn chuẩn bị sẵn nhiều xe đạp đặt ngay tại trụ sở, kêu gọi cán bộ sử dụng xe đạp hoặc đi bộ khi đi họp, di chuyển trong bán kính ngắn thay cho ô tô, xe máy. Hình ảnh lãnh đạo Sở hay cán bộ dắt xe đạp đi họp, sử dụng xe đạp công cộng từng gây ấn tượng mạnh và truyền cảm hứng không nhỏ. Tuy nhiên, việc đi xe đạp hay xe buýt khi ấy gặp không ít trở ngại do hạ tầng chưa đồng bộ, thời tiết nắng mưa thất thường và đặc thù công việc di chuyển linh hoạt.

Bước sang kỷ nguyên xe điện, chiến dịch chuyển đổi phương tiện lần này của TP.HCM không chỉ dừng lại ở ý thức hay lời kêu gọi, mà đi kèm với bài toán hạ tầng kỹ thuật. Để cán bộ yên tâm mở đường và người dân tự nguyện hưởng ứng, TP.HCM đã lên kế hoạch ưu tiên bài toán quy hoạch trạm sạc tại công sở, bãi xe công cộng, kết hợp cùng các chính sách hỗ trợ tài chính thực tế, nỗ lực hoàn thiện hạ tầng xanh tiện lợi.

TS Nguyễn Hữu Nguyên, hội viên Hội Quy hoạch phát triển đô thị VN, đánh giá việc TP.HCM thúc đẩy chuyển đổi xe công sang xe điện là hoàn toàn khả thi và cần thiết. Về dài hạn, chủ trương này hướng tới mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm môi trường, xây dựng các khu vực phát thải thấp để hướng tới mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) và cắt giảm tối đa ô nhiễm khí thải đô thị. Cả mục tiêu và mục đích của TP.HCM đề ra đều hoàn toàn có thể đạt được.

Mặt khác, chuyển đổi sang giao thông xanh là xu hướng tất yếu của thế giới. Vì thế nếu không quyết liệt đặt những viên gạch đầu tiên thì sẽ không bao giờ có một quá trình chuyển dịch thành công.

"Việc nhà nước tiên phong, có điều kiện để chuyển đổi toàn bộ hệ thống xe công sang xe điện là một tín hiệu cực kỳ tích cực, giúp giảm đáng kể lượng phát thải ra môi trường", TS Nguyễn Hữu Nguyên nhận định.

TP.HCM vận động toàn thể cán bộ, công chức, viên chức sử dụng phương tiện giao thông công cộng (xe buýt, metro) tối thiểu 2 lần/tuần

Ảnh: Nhật Thịnh

Lợi ích lan tỏa rất lớn

Ý tưởng chuyển đổi toàn bộ xe công vụ sang xe điện thực tế đã được nêu ra rất nhiều lần bởi PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế VN. Ông Thiên nhấn mạnh chuyển đổi xanh không thể chỉ là hành động đơn lẻ, đơn độc của từng doanh nghiệp mà cần sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp ở tất cả lĩnh vực, của mỗi người dân. Ở đó, người tiêu dùng cần hiểu rõ mục đích của doanh nghiệp để tự hào và ủng hộ, còn nhà nước nên tiếp cận hướng sử dụng xe điện như một chương trình quốc gia thông qua các chính sách cụ thể tạo đầu ra cho doanh nghiệp.

"Việc chuyển đổi xe công toàn bộ sang xe điện vừa đảm bảo đầu ra cho doanh nghiệp sản xuất, vừa lan tỏa thương hiệu quốc gia, xây dựng được những thương hiệu mạnh như cách Hàn Quốc và Nhật Bản đã làm. Những chương trình như vậy sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với doanh nghiệp và mang đến sự lan tỏa giá trị xanh cho xã hội", PGS-TS Trần Đình Thiên nêu quan điểm.

Ông Trần Anh Tùng, Trưởng ngành quản trị kinh doanh, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, nhấn mạnh: TP.HCM thực hiện chủ trương chuyển toàn bộ xe công vụ và khuyến khích cán bộ, công chức sử dụng xe điện không đơn thuần là một chính sách giao thông, mà là chính sách kinh tế có tác động lan tỏa rất lớn. Khu vực công luôn là "người mua đầu tiên" của nhiều công nghệ mới. Khi nhà nước chủ động chuyển đổi, thị trường sẽ có tín hiệu rõ ràng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào sản xuất, hạ tầng sạc, dịch vụ bảo dưỡng và chuỗi cung ứng xe điện. Đây chính là cách nhiều quốc gia đã sử dụng để tạo quy mô thị trường ban đầu trước khi khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ.

Ở góc độ kinh tế, theo ông Tùng, lợi ích lớn nhất không nằm ở việc tiết kiệm chi phí nhiên liệu cho một chiếc xe, mà ở hiệu ứng quy mô. Một xe điện có chi phí năng lượng thấp hơn khoảng 60 - 70% và chi phí bảo dưỡng thấp hơn 30 - 40% so với xe sử dụng động cơ đốt trong trong suốt vòng đời vận hành. Nếu hàng chục ngàn phương tiện thuộc khu vực công và lực lượng cán bộ được chuyển đổi trong vài năm tới, tổng chi phí vận hành ngân sách có thể tiết kiệm hàng trăm tỉ đồng mỗi năm; đồng thời tạo ra nhu cầu đủ lớn để giảm giá xe, mở rộng mạng lưới trạm sạc và kéo theo sự phát triển của các ngành pin, linh kiện, phần mềm quản lý năng lượng và dịch vụ hậu mãi. Hiệu ứng này còn quan trọng hơn nhiều so với phần chi phí tiết kiệm trực tiếp.

Quan trọng hơn, chính sách này mang ý nghĩa rất lớn về thương hiệu quốc gia. Trong bối cảnh các tập đoàn toàn cầu ngày càng ưu tiên tiêu chí ESG và phát thải carbon khi lựa chọn địa điểm đầu tư, việc một đô thị lớn như TP.HCM tiên phong điện hóa đội xe công sẽ gửi đi thông điệp rằng VN không chỉ cam kết chuyển đổi xanh trên giấy tờ mà đang biến cam kết thành hành động cụ thể. Điều này giúp nâng cao hình ảnh quốc gia trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt ở các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và công nghệ cao, vốn đều rất coi trọng chiến lược phát triển bền vững.