Tiệm vá xe gần 80 năm giữa trung tâm TP.HCM, khách nói miếng vá 'có bùa'

Tiệm nhỏ, bảng hiệu cũng không lớn và chỉ chuyên vá ruột, vá vỏ, thay bánh, không nhận sửa xe hư. Gần 80 năm qua, cái tiệm ấy vẫn giữ được một lớp khách quen kỳ lạ: có khách cũ hơn 50 năm vẫn ghé; có người hồi nhỏ ngồi sau xe ba, nay tóc đã bạc vẫn chạy xe tới nhờ vá.

Tiệm vá xe Hiền Vương (góc phải) nằm gần góc ngã tư Pasteur - Võ Thị Sáu

ẢNH: L.Y

Miếng vá có 'bùa'

Người đàn ông hơn 70 tuổi dắt chiếc xe máy số vào tiệm, vừa chờ vá bánh vừa cười: "Hồi xưa, ba của chủ tiệm vá xong còn dán 'bùa' vô ruột xe. Khách ghé một lần là bị dính".

Người khách ấy nói nửa đùa nửa thật. Hơn 50 năm qua, lỡ cán đinh ở đâu, ông có thể vá tạm chỗ đó. Nhưng sau cùng, ông vẫn chạy về tiệm Hiền Vương trên đường Võ Thị Sáu, TP.HCM để vá ép nhiệt lại cho chắc.

Chủ tiệm là ông Vương Vĩ Kiệt, sinh năm 1970. Ông kể, cha ông tên Vương Thắng, mở tiệm từ năm 1949. Ông Kiệt là con út trong gia đình có 6 anh chị em, nối nghề từ khi còn chưa tới 10 tuổi. Lúc đó, ông học nghề bằng việc lon ton cho cha sai vặt, lấy cho ba cái cờ lê, tháo cho ba cái bánh… Từ đó mà việc ngấm dần.

Cái "bùa" mà khách nhắc, theo ông Kiệt, có thể là dấu riêng để lại trên miếng vá ngày xưa. Khoảng 40, 50 năm trước, các tiệm vá ép nhiệt bằng lò than. Ở tiệm Hiền Vương, sau khi vá xong, trên miếng vá hiện ra một hình riêng, không rõ hình gì. Có thể do máy ép nhiệt để lại, cũng có thể do cha ông cố tình tạo dấu. Nhưng khách quen nhìn là biết vết vá này của tiệm Hiền Vương.

Nghề vá xe có những thứ rất nhỏ, người ngoài khó để ý. Một lỗ thủng trên vỏ xe, một miếng cao su đắp vào, một lớp nhựa phết lên, một lần ép nhiệt vừa đủ. Làm ẩu, bánh lại xì. Làm chắc, khách đi đến khi vỏ mòn mà chỗ vá vẫn còn.

Giữa lúc ông kể chuyện, một khách chạy xe tới nhờ thay bánh mới. Chỗ bán bánh không thay được. Chỉ mới nhìn sơ chiếc xe đời cũ, ông Kiệt nói ngay: "Bánh đó lắp không vừa, muốn lắp phải chèn thêm một long đền. Để đó cho tui!".

Người khách tên Nhị đứng bên cạnh kể, hồi nhỏ ông đã theo ba đem xe ra đây. Từ xe hơi tới xe máy, cả nhà ông đều ghé tiệm này. Lý do đơn giản: tay nghề tốt, không bày vẽ, không chặt chém. Vá xong, bánh có thể mòn, có thể hư, nhưng chỗ vá vẫn còn chắc.

Đây là vị khách đã hơn 50 năm gắn bó với tiệm vá xe Hiền Vương

ẢNH: L.Y

Ông Vương Vĩ Kiệt (áo đen) và người anh họ cùng làm việc

ẢNH: L.Y

Chỗ miếng vá ép "có bùa", ông Kiệt chủ tiệm vừa nhìn liền khẳng định miếng vá này bên tiệm mình làm

ẢNH: L.Y

Không định cư Úc, ở lại… vá xe

Bây giờ, tiệm không còn dùng lò than. Bộ đồ nghề cũ được ông Kiệt cất trong kho như một kỷ niệm của cha. Ông chuyển sang máy ép điện. Bánh xe được vệ sinh mặt trong, mài chỗ thủng, phết keo, đắp cao su rồi đưa vào ép. Máy tự canh nhiệt, đèn tắt là xong, lấy bánh ra.

Trong căn tiệm nhỏ giữa mùi cao su, bánh xe, ốc vít, ông Kiệt lấy ra một vỏ bánh chỉ cho khách xem sự khác nhau giữa vá dán và vá ép. Vá dán dùng miếng có sẵn keo để đắp lên lỗ thủng. Nhanh, tiện, nhưng miếng vá có thể bung tùy chất lượng keo và miếng dán. Vá ép mất công hơn, nhưng chắc hơn.

Có khách chạy tay ga tới, bánh thủng một lỗ, được cứu tạm bằng một con ốc. Chủ xe kể xe cán đinh, anh bắt ốc vào lỗ thủng để chạy đỡ. Bánh vẫn xì nhẹ nhưng đủ cầm cự để chạy tới Hiền Vương vá ép.

Một chiếc vỏ vá tạm bằng đinh vít, được đem tới tiệm Hiền Vương để vá ép nhiệt

ẢNH: L.Y

Thay cho lò than như ngày trước, bây giờ tiệm sử dụng máy ép nhiệt dùng điện, có đèn và cảm biến điện tử tắt nguồn khi đủ nhiệt lượng và thời gian ép

ẢNH: L.Y

Giá vá ở tiệm từ 25.000 - 50.000 đồng, tùy loại xe. Xe thường làm nhanh hơn. Những chiếc tay ga lớn, bánh khó tháo, tốn công hơn thì giá cao hơn. Ông Kiệt nói chuyện giá rất gọn, không kéo khách vào những màn hù dọa thay, gợi ý sửa.

Trên một số diễn đàn của tài xế công nghệ, tiệm Hiền Vương cũng được "truyền tai" nhau vì giá hợp lý, chủ dễ chịu, làm chắc. Có điểm khiến nhiều người thích: một số loại xe có thể vá mà không cần tháo hẳn bánh ra ngoài, giúp khách đỡ mất thời gian chờ và giữ nguyên tem, nguyên thùng cho xe.

Ông Kiệt cho biết, anh chị em của ông không ai theo nghề. Các con ông lớn lên, đi làm, rồi định cư nước ngoài. Người thân nhiều lần kêu ông sang Úc nhưng ông không đi. "Mẹ già còn ở đây, với lại ở Việt Nam vá xe sống tà tà quen rồi", ông giải thích gọn lỏn.

Mặt bằng gần ngã tư Pasteur - Võ Thị Sáu, cho thuê lấy tiền đi chơi cho khỏe, làm chi cực vậy? Ông Kiệt cười hiền: "Không làm thì buồn lắm. Cái nghề ông già để lại làm quen rồi, khách cũng quen nên không muốn bỏ đâu".

Có những nghề tồn tại bằng quảng cáo, bằng vị trí đắc địa. Tiệm Kiệt Hiền Vương tồn tại bằng một miếng vá nhỏ mà chắc, bằng sự uy tín không bày vẽ, bằng thói quen của khách cũ lỡ vá ở đâu thì vá, cuối cùng vẫn chạy về đây để vá lại cho yên tâm.

Và cứ thế, tiệm vá xe Hiền Vương vẫn cứ túc tắc, túc tắc…

Khách ngồi chờ, mỗi lỗ vá ép nhiệt mất khoảng 10 - 15 phút

ẢNH: L.Y