Bác sĩ quân y rèn kỹ năng cấp cứu thảm họa, tai nạn hàng loạt

Khoảng 100 y bác sĩ, cán bộ Bệnh viện Quân y 175 được huấn luyện phân loại, cấp cứu và điều phối khi thảm họa, tai nạn hàng loạt như sạt lở, cháy nổ, ngạt khí... khiến hàng chục người bị thương cùng lúc.

Đại tá, TS.BS Bùi Đức Thành, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, khai mạc lớp huấn luyện Đội Quân y cứu trợ thảm họa năm 2026 ngày 18/8, cho biết điểm khác biệt lớn giữa cấp cứu thông thường và thảm họa là số lượng nạn nhân tăng đột biến, thương tích đa dạng, trong khi nguồn lực và thời gian xử trí có hạn. Vì vậy, ngoài chuyên môn, nhân viên y tế phải biết phân loại, phối hợp và tổ chức đội hình tại hiện trường, dựng lều, bố trí trang thiết bị...

Thực tế qua các đợt diễn tập cho thấy có y bác sĩ xử lý tốt từng trường hợp tại khoa nhưng vẫn lúng túng khi chuyển sang tình huống thảm họa. Trong tình huống nhiều người bị thương cùng lúc, cần có người chỉ huy chung để điều phối, phân công bác sĩ, điều dưỡng và các thành viên khác theo từng nhiệm vụ. Nếu không, đội cấp cứu có thể mất thời gian xác định ai làm gì, ảnh hưởng đến việc xử trí nạn nhân.

Khóa học kéo dài hai tuần, gồm lý thuyết và thực hành với 10 tình huống, sau đó hợp luyện để đánh giá khả năng phối hợp khi có nhiều thương vong. Các kịch bản gồm sạt lở đất, sập nhà gây đa chấn thương, cháy nhà gây bỏng, ngạt khí, tình huống nhiều bệnh nhân được chuyển đến cùng lúc... Bệnh viện chuẩn bị 15 người đóng vai nạn nhân cho buổi thực hành, trong đó một số tình huống sử dụng tiếng Anh để mô phỏng môi trường cứu trợ quốc tế.

Y bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 diễn tập xử lý tình huống cấp cứu tai nạn. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

BS.CK2 Vũ Đình Ân, Chủ nhiệm Khoa Hồi sức tích cực chống độc, cho biết một sự cố lớn có thể đồng thời gây đa chấn thương, bỏng, ngạt khí và nhiều tổn thương khác, buộc lực lượng y tế phải sử dụng nguồn lực theo thứ tự ưu tiên.

"Biết thì làm, còn không biết mà làm thì làm bừa", bác sĩ Ân nói, cho rằng đào tạo thống nhất là cần thiết để các thành viên trong đội hiểu rõ vai trò và quy trình xử trí.

Một điểm được nhóm chuyên môn đưa vào tài liệu huấn luyện là "vùng xám" bên cạnh các nhóm đỏ, vàng, xanh và đen trong phân loại nạn nhân. Theo bác sĩ Ân, nhóm này dành cho những trường hợp đã tử vong hoặc không còn khả năng cứu chữa trong điều kiện nguồn lực hạn chế, giúp tránh dồn nguồn lực vào những ca không còn khả năng cứu sống trong khi các nạn nhân khác đang chờ cấp cứu.

Cán bộ, nhân viên Bệnh viện Quân y 175 tham gia lớp huấn luyện cấp cứu thảm họa ngày 18/8. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bệnh viện Quân y 175 hiện có các đội cấp cứu thảm họa, tổ cấp cứu 2B, bệnh viện dã chiến cơ động và lực lượng cấp cứu hàng không. Khoảng 200 cán bộ, nhân viên tham gia các tổ đội này, gồm cả lực lượng bảo đảm. Bệnh viện cũng đã triển khai ba thế hệ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1, số 3 và số 5 tham gia gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc tại Nam Sudan.

Theo bác sĩ Thành, kinh nghiệm từ các nhiệm vụ này được đưa vào đào tạo, đặc biệt về tổ chức cấp cứu, vận chuyển bệnh nhân bằng đường hàng không và phối hợp trong môi trường quốc tế. "Chúng tôi mong muốn xây dựng các tổ đội được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp, tiếp cận các quy trình chuẩn trong nước và quốc tế, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi được giao", ông nói.

Lê Phương