Bác sĩ chỉ cách phân biệt u mi, lẹo và chắp mắt

U mi thường bị nhầm với lẹo hoặc chắp mắt song chúng khác nhau về nguyên nhân, diễn tiến và cách điều trị.

Khi nhìn thấy các nốt nhỏ xuất hiện ở mi mắt, nhiều người thường nghĩ ngay đến lẹo hoặc chắp mắt. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng là tình trạng viêm thông thường. Một số tổn thương tại mi mắt có thể là u mi nhưng biểu hiện ban đầu khá giống lẹo, chắp.

Theo BS.CKI Đoàn Thị Phương Nhi, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, người bệnh cần được đánh giá chính xác tổn thương thông qua biểu hiện, triệu chứng bên ngoài và kiểm tra bằng sinh hiển vi.

U mi không thể tự khỏi, có thể lành hoặc ác tính

U mi do nhiều nguyên nhân như tác động của tia UV, chấn thương, yếu tố di truyền; thường xuất hiện dưới dạng nốt tròn hoặc vòm ở mi trên hoặc mi dưới, có màu da hoặc nâu nhạt. Da xung quanh ít khi sưng đỏ hay viêm, khối u có xu hướng tăng kích thước theo thời gian và không thể tự khỏi.

Một số trường hợp có thể gây cộm, ngứa, chảy nước mắt hoặc ảnh hưởng tầm nhìn khi kích thước lớn. Với u ác tính, người bệnh có thể bị loét, chảy máu, rụng lông mi tại vùng tổn thương hoặc tái phát nhiều lần tại cùng vị trí.

Chẩn đoán u mi chủ yếu dựa vào khám sinh hiển vi (kính hiển vi có nguồn sáng cường độ cao để phóng to cấu trúc của mắt). Trường hợp nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết để chẩn đoán. Phương pháp điều trị an toàn và phổ biến là phẫu thuật cắt trọn u, trường hợp ác tính cần phối hợp thêm xạ trị, hóa trị và theo dõi nguy cơ di căn.

Bác sĩ Nhi khám mắt cho một phụ nữ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Lẹo mắt tiến triển nhanh, có thể tự khỏi

Lẹo là tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính tại tuyến bã hoặc nang lông mi, thường do vi khuẩn tụ cầu hoặc do sự tắc nghẽn của tuyến bã nhờn, tuyến mồ hôi.

Lẹo có thể mọc ở ngoài da mi (lẹo ngoài) hoặc phía trong mi (lẹo trong), thường giống mụn mủ, có đầu trắng hoặc vàng, phát triển nhanh trong vài ngày. Người bệnh cảm giác đau nhức, cộm, sưng đỏ, có thể kèm chảy nước mắt. Sau khoảng 1-2 tuần, lẹo có thể tự vỡ mủ và giảm dần triệu chứng. Điều trị chủ yếu là chườm ấm, vệ sinh mi mắt, dùng kháng sinh tại chỗ hoặc rạch lẹo mi (nếu có ổ mủ viêm khu trú) theo chỉ định của bác sĩ.

Chắp mắt phát triển chậm, ít gây đau

Chắp mắt xảy ra khi tuyến tiết dầu ở mi mắt bị tắc nghẽn, gây viêm mạn tính, biểu hiện dưới dạng cục tròn, cứng, phát triển chậm, thường không đau. Tình trạng này thường xảy ra phổ biến ở mi trên, kích thước có thể tăng dần trong vài tuần. Không giống lẹo, vùng da quanh chắp ít đỏ, không có mủ, một số trường hợp có thể gây vướng, ảnh hưởng tầm nhìn.

Chắp có thể tự xẹp, tuy nhiên nếu kéo dài hoặc tái phát, bác sĩ có thể chỉ định tiểu phẫu lấy nhân chắp.

Từ trên xuống dưới: u mi, lẹo mắt và chắp mắt. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Nhi lưu ý một số trường hợp chắp mắt mạn tính hoặc tái phát nhiều lần có thể che lấp dấu hiệu của u mi, đặc biệt là u ác tính. Do đó, người bệnh nên đi khám mắt khi xuất hiện u nhú bất thường ở mi kéo dài 2-4 tuần, tái phát nhiều lần hoặc kèm dấu hiệu như loét, chảy máu, rụng lông mi, ảnh hưởng thị lực. Không nên tự ý điều trị tại nhà hoặc nặn, chích để tránh tăng nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng nguy hiểm.

Ngọc Kim Thắm

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp