Bác sĩ chỉ cách bảo vệ khớp gối khi trekking dịp lễ

Sử dụng dụng cụ bảo hộ, di chuyển đúng cách, không gắng sức quá mức để bảo vệ khớp gối khi trekking.

Trekking là hoạt động đi bộ đường dài tại các địa hình hiểm trở như núi cao hoặc rừng sâu. ThS.BS.CKI Phan Thanh Tân, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết trekking cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng cường sức mạnh cơ bắp, đốt cháy calo hiệu quả và giảm căng thẳng, rèn luyện ý chí. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với môn thể thao này.

Trekking là hoạt động thể chất cường độ mạnh, đòi hỏi sức bền cao và tác động trực tiếp, mạnh mẽ lên khớp gối. Việc gập gối liên tục, mang vác nặng và di chuyển trên địa hình không bằng phẳng dễ gây tổn thương sụn chêm, gân và dây chằng, đặc biệt khi xuống dốc.

Nhiều người trekking vào những ngày nghỉ. Ảnh: Bảo Uyên

Để đạt lợi ích từ môn thể thao này và phòng tránh chấn thương, bác sĩ Tân lưu ý người tham gia những điều dưới đây.

Tập luyện trước để có sức bền - yếu tố rất quan trọng trong trekking. Trước khi bắt đầu hành trình, mỗi ngày, người tham gia nên rèn luyện bằng cách đi bộ, chạy bộ, thực hiện các bài tập squat, lunges, leo cầu thang... để cơ thể quen việc vận động, tăng sức bền các nhóm cơ ở đùi trước, đùi sau và mông. Nhờ đó giảm lực tác động lên khớp gối, phòng ngừa chuột rút và kiệt sức nhanh chóng.

Trang bị phù hợp như quần áo thoải mái, thoáng khí, hành lý gọn nhẹ. Giày là yếu tố quan trọng nhất do khi trekking, mọi lực đều dồn xuống chân, khiến chân dễ bị phồng nên giày cần rộng để bàn chân thoải mái. Tuy nhiên, không nên chọn giày quá rộng, gây khó khăn trong việc di chuyển. Giày phải chống thấm nước và có độ bám cao, giảm nguy cơ té ngã.

Trang bị vật dụng hỗ trợ đầy đủ như sử dụng gậy trekking giúp phân bổ tải trọng, nhờ đó giảm áp lực lên gối, nhất là khi xuống dốc. Đeo băng bảo vệ gối để cố định và ổn định khớp, hạn chế xoay lệch khi di chuyển trên địa hình khó, giảm chấn thương hiệu quả.

Leo đúng kỹ thuật. Khi lên dốc, nhiều người có thói quen sử dụng cơ đùi trước và cơ hông để đẩy cơ thể lên. Tư thế này khiến lực tác động trực tiếp lên đầu gối, có thể làm hao mòn và tổn thương sụn khớp. Tư thế đúng khi lên dốc là giữ đầu gối và cẳng chân trụ thẳng xuống đất, sử dụng cơ bắp chân để nâng cơ thể tiến về phía trước. Khi xuống dốc, hãy thắt chặt dây giày, tránh để đầu gối căng cứng, thả lỏng các khớp gối.

Chọn cung đường phù hợp, đặc biệt với người chưa có kinh nghiệm trekking. Ngoài quãng đường leo lên, hãy nghĩ đến quãng đường đi xuống. Trong khi đi, nếu cảm thấy mệt, hãy dừng lại và hít thở đều, nhưng không nên ngồi ngay vì có thể gây tích tụ máu, đau nhức cơ bắp và chậm phục hồi.

Bác sĩ Tân đánh giá tình trạng chức năng khớp gối người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Tân khuyến cáo khi tham gia bất kỳ môn thể thao nào đều cần chú ý đến tình trạng sức khỏe, lựa chọn hình thức vận động phù hợp và cần đi bệnh viện khám ngay nếu cảm thấy bất thường.

Phi Hồng

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp