UAV hơn 200 triệu USD của Mỹ hư hại khi đang bay

UAV trinh sát MQ-4C Mỹ bị hư hại ở trên không song đã hạ cánh an toàn, là sự cố nghiêm trọng thứ hai trong chưa đầy một tháng.

Theo thống kê do Bộ tư lệnh An toàn của hải quân Mỹ (NAVSAFECOM) công bố và được tạp chí hàng không Aviation Week dẫn lại vào ngày 29/4, một máy bay không người lái (UAV) MQ-4C Triton nước này hôm 27/4 bị hư hại khi đang bay tại địa điểm không được tiết lộ, có khả năng là ở Trung Đông. NAVSAFECOM không nêu rõ phi cơ gặp vấn đề gì, chỉ cho biết nó đã hạ cánh an toàn và không quân nhân nào bị thương.

Đây là lần thứ hai mẫu UAV này gặp sự cố nghiêm trọng trong vòng dưới một tháng. Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy một phi cơ MQ-4C Mỹ hôm 9/4 phát tín hiệu khẩn nguy không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn tại vịnh Ba Tư. NAVSAFECOM sau đó thông báo một UAV MQ-4C bị rơi vào ngày 9/4, song không công bố địa điểm.

UAV MQ-4C Mỹ cất cánh từ căn cứ Iwakuni tại Nhật Bản hồi năm 2022. Ảnh: US Navy

Theo chuyên trang quân sự Defence Security Asia, các nhà phân tích tin tình báo nguồn mở xác định phi cơ gặp sự cố hôm 27/4 là chiếc có số hiệu 169661, dường như được triển khai để thay thế cho UAV bị rơi trước đó. Phi cơ cất cánh từ căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan và làm nhiệm vụ trinh sát dưới hô hiệu OVRLD01.

Hôm 12/12/2025, một UAV MQ-4C khác cũng gặp sự cố nghiêm trọng khi đang được bảo trì dưới mặt đất, không ai bị thương trong sự việc. Cả ba sự cố đều được xếp vào cấp độ A, tức là khiến máy bay bị phá hủy hoặc gây ra thiệt hại từ 2,5 triệu USD trở lên.

MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân.

Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon. Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất.

Tính năng UAV MQ-4C của hải quân Mỹ. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ

Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện - hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.

Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.

Hải quân Mỹ dự kiến đưa vào biên chế tổng cộng 27 máy bay, trong đó đợt bàn giao cuối cùng sẽ diễn ra vào tháng 10/2028. Con số này giảm đáng kể so với kế hoạch ban đầu là 70 phi cơ. MQ-4C hiện được hải quân Mỹ vận hành ở ba khu vực, bao gồm Thái Bình Dương, châu Âu và Trung Đông.

Phạm Giang (Theo Aviation Week, Defence Security Asia)