Bác sĩ cảnh báo nhiều trẻ mắc dị tật sinh dục phát hiện bệnh muộn

Hà NộiMỗi năm, khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, Bệnh viện Việt Đức thực hiện khoảng 2.500 ca phẫu thuật, trong đó gần 2.000 ca liên quan dị tật sinh dục - tiết niệu với nhiều trường hợp phát hiện bệnh muộn.

Ngày 26/5, TS.BS Hồng Quý Quân, Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, cho biết các bệnh lý sinh dục - tiết niệu chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Những bệnh như lún dương vật, hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, thoát vị bẹn, lỗ đái thấp... chiếm khoảng 3-5% tổng số dị tật bẩm sinh ở trẻ.

Hiện nay, nhiều dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện từ trước sinh và can thiệp kịp thời ngay sau sinh. Tuy nhiên, các dị tật tiết niệu - sinh dục thường không biểu hiện rõ ràng nên nhiều trẻ vẫn được phát hiện muộn, dẫn đến chậm trễ can thiệp, không chỉ tác động đến tâm lý mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.

Theo TS Quân, các bệnh lý này thường chưa được phát hiện sớm, vì triệu chứng không rõ ràng. Hơn nữa, do bất thường nằm ở vùng kín nên nhiều trẻ lớn có tâm lý e ngại, không kể cho bố mẹ. Có trẻ bị giãn tĩnh mạch tinh đau tức vùng bìu kéo dài nhưng không dám nói với bố mẹ, đến khi đi khám đã ở độ 3, phải phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm hơn, trẻ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa.

Trong khi đó, lún dương vật nếu không được can thiệp sớm có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý. Nhiều trẻ mặc cảm, ngại giao tiếp hoặc né tránh các hoạt động tập thể. Một bệnh lý khác rất phổ biến là ẩn tinh hoàn. Không ít phụ huynh có tâm lý chờ đợi tinh hoàn tự xuống đúng vị trí khi trẻ lớn hơn, hoặc lo sợ con phải phẫu thuật nên trì hoãn điều trị. Theo TS Quân, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi tinh hoàn nằm sai vị trí lâu ngày có thể teo nhỏ, suy giảm chức năng, ảnh hưởng khả năng sinh sản sau này.

"Sau một tuổi, nếu tinh hoàn chưa xuống bìu đúng vị trí thì cần được can thiệp trong giai đoạn 1-2 tuổi, không nên tiếp tục chờ đợi", TS Quân nói.

TS.BS Hồng Quý Quân, Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, thăm khám cho một bệnh nhi. Ảnh: Kim Oanh

Mới đây, bệnh viện vừa tiếp nhận một bé trai 10 tuổi có khối u tinh hoàn kích thước khoảng 1-1,5 cm. Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật bóc tách khối u, cố gắng bảo tồn tinh hoàn cho bệnh nhi. Kết quả sinh thiết tức thì xác định đây là khối u lành tính. Sau mổ, bệnh nhi được điều trị kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, chống phù nề. Chức năng tinh hoàn hiện ổn định.

"Nếu khối u là ác tính, việc điều trị sẽ phức tạp hơn nhiều. Người bệnh có thể phải cắt bỏ tinh hoàn và điều trị thêm hóa chất tùy giai đoạn bệnh", bác sĩ Quân nói, khuyến cáo phụ huynh nên quan sát, kiểm tra vùng sinh dục của trẻ để phát hiện sớm những bất thường như hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh hay các khối bất thường ở tinh hoàn. Riêng u tinh hoàn thường cần được phẫu thuật sớm để tránh biến chứng.

Ngày 30/5, Bệnh viện Việt Đức tổ chức chương trình khám phát hiện sớm dị tật sinh dục - tiết niệu cho trẻ em nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Trẻ sẽ được các chuyên gia khám, tư vấn và siêu âm miễn phí nhằm phát hiện các bệnh như hẹp bao quy đầu, lún dương vật, lỗ đái thấp, thoát vị bẹn, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh và các dị tật hệ tiết niệu. Phụ huynh có thể đăng ký qua tổng đài 19001902 hoặc đường dây nóng 0936617683 của khoa.

Lê Nga