Ăn muối hay nước mắm tốt hơn cho sức khỏe?

Sức khỏe phụ thuộc vào tổng lượng natri nạp vào, vì vậy cần dùng vừa đủ và kết hợp muối iốt tẩm ướp cùng nước mắm nêm nếm.

Nên ăn muối hay nước mắm thì tốt hơn cho sức khỏe là băn khoăn của không ít người, đặc biệt là những ai đang phải kiểm soát huyết áp hoặc mắc bệnh tim mạch.

BS.CK2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP HCM, cho biết dưới góc độ y khoa và dinh dưỡng, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc muối hay nước mắm tốt hơn, mà là tổng lượng natri bạn nạp vào cơ thể mỗi ngày. Cả hai đều là nguồn cung cấp natri đáng kể, song mỗi loại sở hữu thành phần và đặc tính dinh dưỡng riêng, đòi hỏi người tiêu dùng phải sử dụng hợp lý.

Muối ăn: Mật độ natri cao, bổ sung vi chất thiết yếu

Muối là hợp chất vô cơ với thành phần cấu tạo gần như hoàn toàn từ natri clorua (NaCl). Gia vị này có mật độ natri rất cao, trung bình 1 g muối chứa khoảng 400 mg natri. Muối không cung cấp năng lượng, protein, chất béo hay vitamin.

Tuy nhiên, các loại muối ăn hiện nay thường được tăng cường iốt - vi chất quan trọng giúp tổng hợp hormone tuyến giáp, điều hòa chuyển hóa năng lượng, hỗ trợ tăng trưởng và duy trì nhiều chức năng sinh lý của cơ thể.

Nước mắm: Mật độ natri thấp hơn, giàu dinh dưỡng và hương vị

Nước mắm là sản phẩm thu được từ quá trình thủy phân protein thịt cá nhờ tác động của enzyme và vi khuẩn ưa mặn. Khi so sánh trên cùng trọng lượng, nước mắm có mật độ natri thấp hơn muối do chứa nhiều nước. Một muỗng canh nước mắm (khoảng 15 ml) cung cấp từ 1.000 đến 1.200 mg natri, tương đương với lượng natri có trong chưa đầy 3 g muối.

Nước mắm truyền thống chế biến theo phương pháp lên men tự nhiên còn bổ sung cho cơ thể nhiều axit amin tự do, giúp tăng giá trị sinh học và tối ưu hiệu quả hấp thu protein. Bên cạnh đó, loại gia vị này còn chứa lượng nhỏ vitamin B12 cùng các khoáng chất như sắt, kẽm. Các axit amin tạo nên vị umami (vị ngọt thịt tự nhiên) giúp món ăn đậm đà dù chỉ dùng một lượng nhỏ.

Nước mắm có mật độ natri thấp hơn muối, giàu dinh dưỡng và hương vị. Ảnh: Bùi Thủy

Lựa chọn và sử dụng gia vị đúng cách theo khuyến cáo y khoa

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri một ngày (tương đương 5 g muối hoặc khoảng 1,5 đến 2 muỗng canh nước mắm).

Để bảo vệ sức khỏe hệ tim mạch và thận, người tiêu dùng có thể kết hợp hai loại gia vị theo các nguyên tắc sau:

• Tẩm ướp bằng muối iốt: Sử dụng muối iốt trong bước sơ chế, tẩm ướp giúp đảm bảo nhu cầu iốt cho cơ thể, phòng tránh nguy cơ bướu cổ và rối loạn chuyển hóa.

• Nêm nếm và làm nước chấm bằng nước mắm: Vị umami tự nhiên từ axit amin trong nước mắm giúp món ăn ngon miệng, đậm đà hơn mà vẫn giữ được tổng lượng natri nạp vào ở mức thấp hơn so với việc dùng muối.

• Thận trọng với các bệnh lý mãn tính: Người bị tăng huyết áp, suy thận hay suy tim không thể giải quyết triệt để vấn đề chỉ bằng việc chuyển từ muối sang nước mắm. Điều quan trọng nhất là phải cắt giảm đồng loạt tất cả các nguồn gia vị mặn và nước chấm.

• Cảnh giác với "natri ẩn": Ngoài muối và nước mắm nêm nếm trực tiếp, natri còn xuất hiện nhiều trong các thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, xúc xích, mì ăn liền cũng như các loại bột ngọt.

Mỹ Ý