53 minutes ago
6
AI là máy móc, không có cảm xúc hay tình cảm như con người
AI đang hiện diện trong học tập, công việc và đời sống, từ tìm kiếm thông tin, viết nội dung, giải bài tập đến hỗ trợ lên ý tưởng. Sự tiện lợi này giúp tiết kiệm thời gian nhưng cũng đặt ra câu hỏi: nếu công nghệ ngày càng làm được nhiều việc, con người sẽ dựa vào đâu để khẳng định giá trị của mình?
Phạm Thị Tân Vân, sinh viên Trường Dược, Trường ĐH Y Dược TP.HCM, cho rằng AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ, còn mỗi người vẫn cần có chính kiến và khả năng tư duy độc lập.
"AI là máy móc, không có cảm xúc hay tình cảm như con người. Con người mới có thể làm chủ công việc, đưa ra quyết định và phản biện tùy theo từng tình huống. Đó cũng chính là giá trị của con người", Vân chia sẻ.
Nguyễn Thảo Thuận, cùng trường với Vân, cho rằng AI thực chất tổng hợp thông tin do con người cung cấp. Vì vậy, người dùng vẫn phải đọc, chọn lọc, phân tích và quyết định đâu là thông tin phù hợp.
"Giá trị vẫn nằm ở việc mình tự sử dụng và xử lý những thông tin được AI tổng hợp. Điều quan trọng là ai đang là người đưa ra quyết định cuối cùng, con người hay công cụ?", Thuận nói.
Theo Hồ Nhật Duy, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), nếu sử dụng đúng cách, AI có thể giúp con người nâng cao năng lực. Tuy nhiên, trong nhiều tình huống, việc ra quyết định vẫn cần lý trí, cảm xúc và sự hiểu biết về hoàn cảnh cụ thể.
Con người không nên giao toàn bộ quyền quyết định cho AI
ẢNH: MAI CÁT
Khẳng định giá trị bản thân trước AI ra sao?
GS.TS Nguyễn Trường Thịnh, Phó Hiệu trưởng Trường Công nghệ và Thiết kế, kiêm Viện trưởng Viện Công nghệ thông minh và Tương tác, ĐH Kinh tế TP.HCM, cho rằng phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể làm suy giảm khả năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu nằm ở cách con người sử dụng công nghệ.
Nếu xem ChatGPT, Gemini... là một "bộ não thay thế", chỉ đặt câu hỏi rồi sao chép câu trả lời mà không kiểm chứng, phân tích hay tự xây dựng lập luận, người dùng có thể hình thành thói quen tư duy thụ động.
"Khi đó, con người dễ mất kiên nhẫn trước những vấn đề khó, giảm khả năng tập trung, ngại thử nghiệm và ít rèn luyện kỹ năng tự tìm tòi. AI có thể đưa ra câu trả lời rất nhanh, nhưng chính quá trình vật lộn với một bài toán, đặt giả thuyết, thử sai và điều chỉnh mới là phần quan trọng giúp phát triển trí tuệ, khẳng định giá trị, năng lực người dùng", GS.TS Thịnh nói.
Theo ông, người trẻ cần phân biệt giữa việc "dùng AI để có đáp án" và "dùng AI để học cách tìm ra đáp án". Người dùng nên tự xác định vấn đề, hình thành quan điểm ban đầu rồi mới sử dụng AI để tham khảo, phản biện và kiểm tra.
"AI có thể đóng vai trò như một người trợ lý hoặc đối tác trao đổi. Người dùng có thể yêu cầu AI phản biện quan điểm, đề xuất nhiều cách tiếp cận, chỉ ra điểm chưa hợp lý trong lập luận hoặc mô phỏng các tình huống khác nhau", ông nói.
Để khẳng định giá trị của mình, người trẻ cần sử dụng AI có trách nhiệm
ẢNH: MAI CÁT
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội), cũng cho rằng AI không khiến con người mất giá trị. Công nghệ có thể giúp xử lý lượng thông tin lớn, mô phỏng nhiều kịch bản và giải phóng thời gian khỏi các công việc lặp lại. Trong khi đó, những nhiệm vụ đòi hỏi phán đoán, sáng tạo, trách nhiệm và cảm xúc vẫn cần con người đảm nhận.
Ông nhấn mạnh một năng lực quan trọng là kiểm chứng. Các số liệu, trích dẫn, công thức, quy định và kết luận do AI đưa ra cần được đối chiếu với nguồn đáng tin cậy. Người dùng cũng cần đặt câu hỏi như "Vì sao?", "Có bằng chứng nào?" hay "Còn cách tiếp cận nào khác?".
"AI là trợ lý, không phải là người suy nghĩ và quyết định thay chúng ta. Người dùng phải là chủ thể xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp, kiểm tra kết quả và chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng", ông Đức nói.
