6 nguyên nhân gây tăng men gan thường gặp

Virus viêm gan, gan nhiễm mỡ, uống nhiều bia rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc đều có thể làm tăng áp lực lên gan, khiến men gan tăng cao.

Men gan là các enzym tồn tại bên trong tế bào gan. Ba chỉ số men gan thường gặp là ALT, AST và GGT. Khi gan viêm hoặc tổn thương, các men này từ trong tế bào gan được phóng thích vào máu với mức độ cao hơn bình thường, dẫn đến men gan cao. Men gan cao thường diễn ra âm thầm không có biểu hiện rõ ràng, dẫn đến nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác như mệt mỏi, đầy bụng hoặc "nóng trong người".

Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nhận diện kịp thời một số nguyên nhân gây tăng men gan có thể giúp điều chỉnh phù hợp.

Virus viêm gan là nguyên nhân hàng đầu gây tăng men gan. Virus viêm gan A, B, C, D, E khi xâm nhập vào cơ thể sẽ kích hoạt phản ứng viêm làm tổn thương tế bào gan, dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan, suy gan. Số liệu từ Bộ Y tế cho thấy Việt Nam hiện vẫn thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ nhiễm viêm gan virus cao, ước tính khoảng 6,6 triệu người mắc viêm gan B và gần một triệu người nhiễm viêm gan C mạn tính.

Gan nhiễm mỡ xảy ra khi mỡ tích tụ quá nhiều trong tế bào gan. Có hai dạng chính là gan nhiễm mỡ do rượu và gan nhiễm mỡ không do rượu. Triệu chứng gồm vàng da, đau ở bụng trên bên phải, mệt mỏi, đầy hơi, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa... Một số trường hợp người bệnh gan nhiễm mỡ có thể bị tăng men gan bất thường.

Thực phẩm nhiễm độc, rượu bia, thuốc... có thể kích hoạt tế bào kupffer hoạt động quá mức và làm tổn thương tế bào gan. Ảnh: Công ty Cổ phần Dược phẩm Eco

Uống nhiều bia rượu. 90% bia rượu khi đi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa tại gan. Uống rượu bia quá nhiều một lúc buộc gan phải hoạt động liên tục để xử lý độc chất. Trong quá trình này, acetaldehyde - một chất trung gian độc hại được tạo ra và kích hoạt tế bào kupffer sản sinh nhiều chất gây viêm, làm tổn thương tế bào gan, khiến men gan tăng. Tình trạng này kéo dài dễ diễn tiến thành viêm gan cấp tính, bệnh gan nhiễm mỡ do rượu, xơ gan.

Các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, rối loạn mỡ máu, cùng với tăng huyết áp có liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD), có thể làm tổn thương tế bào gan, tăng men gan.

Thực phẩm kém an toàn như thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn hoặc nấm mốc có thể chứa nhiều độc tố, khiến gan tăng cường chuyển hóa và thải độc. Độc tố có thể gây độc cấp tính hoặc tích tụ theo thời gian, làm tổn thương gan, suy giảm chức năng gan, dẫn đến tăng men gan....

Tác dụng phụ của thuốc. Gan là cơ quan chuyển hóa phần lớn thuốc sau khi vào cơ thể. Tự ý sử dụng thuốc, dùng thuốc kéo dài không theo chỉ định, thuốc không rõ nguồn gốc, vô tình tạo gánh nặng cho gan, thúc đẩy men gan tăng, suy gan.

Bác sĩ Bình cho biết men gan tăng ở giai đoạn đầu thường không gây triệu chứng rõ rệt. Nhiều người chỉ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khi gan đã tổn thương đáng kể. Do đó, mỗi người nên khám sức khỏe, kiểm tra chức năng gan định kỳ, kết hợp xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, chế độ dinh dưỡng khoa học và kiểm soát bệnh nền... để bảo vệ gan. Bổ sung tinh chất thiên nhiên wasabia và s. marianum có thể hỗ trợ kiểm soát tế bào kupffer, giảm viêm, cải thiện men gan cao.

Đình Diệu

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp