5 sai lầm dễ gây viêm mũi họng khi thời tiết thay đổi

Tắm ngay sau khi đi mưa về, ngủ gần cửa sổ có gió lùa, thay đổi nhiệt độ đột ngột là những yếu tố làm tăng nguy cơ viêm mũi họng khi thời tiết thay đổi.

Viêm mũi họng là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên, chủ yếu do virus như rhinovirus, adenovirus, virus cúm... gây ra. Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng khi thời tiết nắng mưa thất thường.

ThS.BS.CKI Trương Minh Thịnh, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết niêm mạc mũi họng có vai trò như hàng rào bảo vệ đường hô hấp, hoạt động ổn định khi nhiệt độ và độ ẩm cố định. Khi cơ thể phải liên tục thích nghi với sự thay đổi đột ngột của thời tiết nắng mưa trong cùng một ngày, lớp niêm mạc này dễ bị kích ứng, tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn tấn công gây viêm.

Bác sĩ Thịnh chỉ ra một số sai lầm thường gặp khiến viêm mũi họng dễ khởi phát.

Nhiễm lạnh

Khi cơ thể lạnh đột ngột do mắc mưa, ngồi lâu phòng máy lạnh, mạch máu tại niêm mạc mũi họng co lại, giảm miễn dịch. Hoạt động của lông chuyển đường hô hấp - vốn có nhiệm vụ đẩy chất nhầy và vi sinh vật ra ngoài kém, dẫn đến khả năng chống lại virus, vi khuẩn không hiệu quả.

Tắm nước lạnh sau khi mắc mưa

Tắm nước lạnh sau khi đi mưa về làm mạch máu ở da và niêm mạc (gồm cả vùng mũi họng) co giãn đột ngột, xáo trộn cơ chế điều hòa thân nhiệt của cơ thể, suy yếu khả năng phòng vệ tại chỗ trước virus và vi khuẩn.

Sau khi đi ngoài trời mưa về, nên để cơ thể nghỉ ngơi, lau khô người hoặc thay quần áo khô trước, đợi thân nhiệt ổn định rồi mới tắm bằng nước ấm.

Bác sĩ Thịnh đang nội soi mũi cho một người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ra vào phòng máy lạnh đột ngột

Chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng có điều hòa khiến niêm mạc mũi họng co giãn mạch liên tục để thích nghi. Ngoài ra, không khí trong phòng máy lạnh làm khô lớp dịch nhầy bảo vệ trên bề mặt niêm mạc, gây suy giảm tế bào miễn dịch tại chỗ. Từ đó, virus, vi khuẩn dễ tấn công hơn.

Quạt hoặc máy lạnh thổi thẳng vào mặt lúc ngủ

Khi ngủ, thân nhiệt giảm nhẹ, hệ miễn dịch hoạt động thấp hơn ban ngày. Khi quạt hoặc máy lạnh thổi thẳng vào mũi, cổ, mặt nhiều giờ, mạch máu tại chỗ co lại liên tục, giảm lưu lượng máu và khả năng miễn dịch.

Mở cửa sổ khi trời mưa để gió lùa vào ban đêm

Gió lạnh và hơi ẩm từ mưa lùa trực tiếp vào phòng khi ngủ ban đêm làm lạnh niêm mạc mũi họng, giảm sức đề kháng, tạo điều kiện thuận lợi để virus, vi khuẩn xâm nhập gây viêm.

Để phòng viêm mũi họng khi thời tiết thay đổi, mọi người nên hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột, giữ thân nhiệt ổn định, giữ ấm vùng mũi họng, súc rửa họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày. Ngoài ra, uống đủ nước, tăng sức đề kháng, hạn chế đồ lạnh, đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc người đang viêm đường hô hấp, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Hắt hơi, sổ mũi, đau họng nhẹ là dấu hiệu ban đầu của phản ứng viêm khi hệ miễn dịch tại chỗ đang chống lại virus vừa xâm nhập. Khi vừa có triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, nên nghỉ ngơi, giữ ấm cơ thể, tăng sức đề kháng. Nếu triệu chứng kéo dài trên một tuần hoặc kèm sốt cao, đau họng nhiều nên đi khám để bác sĩ chẩn đoán, điều trị đúng cách.

Theo bác sĩ Thịnh, viêm mũi họng giai đoạn đầu phần lớn do virus gây ra, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng với vi khuẩn, không giúp giảm triệu chứng hay rút ngắn thời gian bệnh. Do đó, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định.

Uyên Trinh

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp