18 hours ago
2
Các nhà khoa học nghiên cứu tại bãi cỏ Park Grass - Ảnh: ROTHAMSTED
Bãi cỏ Park Grass tưởng chừng bình thường này đã được bảo vệ, cắt mẫu và ghi chép đều đặn từ thời Nữ hoàng Victoria đến nay.
Thí nghiệm kéo dài 170 năm
Đây là nơi diễn ra thí nghiệm "Park Grass Experiment" (tạm dịch: thí nghiệm cỏ công viên) - thí nghiệm trên đồng cỏ lâu năm được xem là lâu đời nhất thế giới, do nhà khoa học John Bennet Lawes và nhà hóa học Joseph Henry Gilbert khởi xướng tại Viện Nghiên cứu Rothamsted (Anh) vào năm 1856.
Mục tiêu ban đầu của hai nhà khoa học khá đơn giản, là tìm hiểu phân khoáng và phân chuồng tác động thế nào đến sản lượng cỏ khô dùng làm thức ăn cho gia súc.
Bãi cỏ rộng khoảng 2,8ha được chia thành nhiều ô, mỗi ô nhận một chế độ xử lý khác nhau, từ các tổ hợp đạm, lân, kali đến phân chuồng hoặc không bón phân.
Điều đặc biệt là quy trình ấy chưa từng bị gián đoạn. Qua nhiều thế hệ, các nhà khoa học vẫn tiếp tục cắt cỏ, cân sản lượng, phân loại thực vật và lưu giữ mẫu đất theo những nguyên tắc được xây dựng từ thế kỷ XIX.
Các nghiên cứu viên làm việc tại Park Grass vào thế kỷ XX - Ảnh: ROTHAMSTED
Theo nhà khoa học đất Andy Gregory, người tham gia quản lý các thí nghiệm dài hạn tại Rothamsted, việc trở thành một trong những người gìn giữ bãi cỏ Park Grass là "một đặc ân khó tin". Ông nhấn mạnh bãi cỏ này không phải một hiện vật bảo tàng, mà vẫn đang phục vụ những nghiên cứu khoa học tiên tiến.
Giá trị lớn nhất của thí nghiệm nằm ở chuỗi dữ liệu kéo dài gần hai thế kỷ cùng kho mẫu cỏ và đất được bảo quản từ những năm đầu. Nhờ các kỹ thuật hiện đại như phân tích ADN, đồng vị và hóa học, giới khoa học có thể tìm kiếm những thông tin mà Lawes và Gilbert chưa thể hình dung khi bắt đầu công việc năm 1856.
Những mẫu vật cho thấy bãi cỏ đã âm thầm ghi lại cả lịch sử công nghiệp hóa của nước Anh. Nitơ và lưu huỳnh từ khí thải từng rơi xuống đất, hoạt động như một dạng "phân bón từ không khí". Khi nhà máy điện và phương tiện giao thông thay đổi, lượng chất ô nhiễm lắng đọng giảm mạnh, kéo theo sự biến đổi thành phần thực vật trên các ô đất.
Bãi cỏ là 'hồ sơ sống' về sinh thái
Bãi cỏ Park Grass cũng cho thấy cái giá của việc sử dụng nhiều phân bón. Một số ô được bổ sung nhiều dinh dưỡng có sản lượng cỏ cao hơn nhưng số loài thực vật giảm mạnh. Có nơi chỉ còn vài loài chiếm ưu thế, trong khi các ô khác vẫn duy trì hàng chục loài.
Bãi cỏ Park Grass vẫn là nơi nghiên cứu của các nhà khoa học ngày nay - Ảnh: ROTHAMSTED
Nghiên cứu gần đây tại bãi cỏ này còn ghi nhận lượng hoa ở những ô nhận nhiều phân bón có thể giảm khoảng 5 lần, số côn trùng thụ phấn giảm một nửa. Số ong tại các ô không sử dụng phân hóa học cao hơn hơn 9 lần so với những khu vực nhận lượng phân lớn nhất.
Theo tiến sĩ Sarah Perryman, người phụ trách dữ liệu bãi cỏ Park Grass, đây là "một hồ sơ sống về sự thay đổi sinh thái". Bà đang số hóa các bản ghi về loài thực vật được thu thập từ năm 1856, tạo điều kiện để giới khoa học nghiên cứu những biến động diễn ra trên khoảng thời gian gần như không nơi nào khác có được.
Biến đổi khí hậu hiện là một trong những trọng tâm nghiên cứu mới. Dữ liệu từ bãi cỏ cho thấy mùa xuân và đầu mùa hè khô hơn thường khiến sản lượng suy giảm. Nồng độ carbon dioxide cao có thể kích thích cây phát triển, nhưng lợi ích đó có nguy cơ bị hạn hán và nhiệt độ tăng làm lu mờ.
Các mẫu cỏ được thu thập hôm nay còn có thể giúp những thế hệ sau trả lời các câu hỏi chưa xuất hiện ở thời điểm hiện tại. Công nghệ mới trong tương lai có thể tiếp tục khai thác những dấu vết sinh học và môi trường đang được lưu giữ trong từng mẫu vật.
Sau 170 năm, giới khoa học vẫn chưa dừng nghiên cứu bãi cỏ ở Harpenden. Điều họ theo dõi không đơn thuần là cỏ mọc nhanh hay chậm, mà là một "cuốn nhật ký sống" ghi lại cách hoạt động của con người, khí hậu và thiên nhiên đã cùng làm Trái đất đổi thay.
