Yếu tay chân vào cuối ngày có phải dấu hiệu u tuyến ức?

Tôi hay mỏi chân tay, sụp mí mắt vào chiều tối, đến sáng thì bình thường, có phải dấu hiệu u tuyến ức? (Minh Lâm, Tây Ninh)

Trả lời:

Những triệu chứng bạn đang gặp rất có thể là dấu hiệu của bệnh nhược cơ. Nguyên nhân do hệ miễn dịch sản sinh ra các kháng thể tấn công và phá hủy những thụ thể acetylcholine (chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp não bộ điều khiển cơ bắp) trên màng tế bào cơ. Khi số lượng acetylcholine giảm, luồng thông tin từ thần kinh đến cơ bị gián đoạn, dẫn đến hiện tượng cơ bắp không thể duy trì lực, gây nên cảm giác yếu liệt tạm thời.

Nhược cơ là một bệnh lý tự miễn gây rối loạn dẫn truyền tại điểm nối thần kinh - cơ, khiến các cơ bắp trong cơ thể bị yếu đi bất thường. Đặc điểm nhận diện rõ nhất của bệnh này là tình trạng yếu cơ, tăng lên khi người bệnh vận động, gắng sức hoặc vào cuối ngày khi cơ thể đã mệt mỏi. Triệu chứng giảm sau khi người bệnh nghỉ ngơi hoặc ngủ đủ giấc.

Ở giai đoạn sớm, bệnh thường biểu hiện ở các nhóm cơ nhỏ như cơ nâng mi gây sụp mí mắt, cơ vận nhãn gây nhìn đôi (song thị) - hình ảnh bị nhòe và tách làm hai, cơ điều khiển các chi khiến đi lại, cầm nắm khó khăn.

Nhược cơ không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn rủi ro đe dọa tính mạng. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể tiến triển vào các nhóm cơ vùng họng và cơ hô hấp gây nuốt sặc, nói ngọng hoặc khó thở. Nguy hiểm nhất, những cơn nhược cơ cấp làm tê liệt cơ hoành và các cơ liên sườn, khiến người bệnh rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp tính. Ngoài ra, một tỷ lệ không nhỏ người bệnh nhược cơ có liên quan trực tiếp đến các bất thường tại tuyến ức, đặc biệt là tình trạng u tuyến ức.

Phó giáo sư Vĩnh (ngoài dùng bên trái) điều khiển robot Da Vinci Xi phẫu thuật điều trị nhược cơ cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bạn nên đến khám tại các bệnh viện uy tín có chuyên khoa Ngoại Lồng ngực và Thần kinh để tìm nguyên nhân gây yếu cơ. Dựa trên các biểu hiện lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện nghiệm pháp chườm đá, đo điện cơ (EMG) để đánh giá mức độ sụt giảm dẫn truyền thần kinh - cơ hoặc xét nghiệm tìm kháng thể kháng acetylcholine trong máu. Chụp CT lồng ngực là bước quan trọng để tầm soát khối u tuyến ức, tác nhân kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể gây bệnh.

Người bệnh nhược cơ có thể được điều trị bằng thuốc ức chế men cholinesterase nhằm cải thiện triệu chứng và thuốc điều hòa miễn dịch. Phẫu thuật cắt tuyến ức được xem là giải pháp điều trị hiệu quả cho người bệnh. Hiện, phẫu thuật nội soi lồng ngực hoặc phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi thế hệ mới hỗ trợ bác sĩ tiếp cận khối u ở vùng trung thất chính xác mà không cần xẻ xương ức như phương pháp truyền thống. Kỹ thuật này có thể loại bỏ tận gốc mô tuyến ức bất thường, người bệnh bớt phụ thuộc thuốc, ngăn ngừa tối đa nguy cơ xảy ra cơn nhược cơ cấp và cải thiện chất lượng sống.

Người bệnh cần tuân thủ điều trị, nghỉ ngơi khoa học, tránh làm việc quá sức hoặc căng thẳng quá mức, thận trọng khi sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh lý khác như kháng sinh hay thuốc an thần, vì một số hoạt chất có thể làm trầm trọng hơn tình trạng yếu cơ.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh
Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp