1 hour ago
4
Chẩn đoán và điều trị bệnh ngay từ trong bụng mẹ
Y học bào thai là lĩnh vực phát triển nhanh trong khoảng hai thập kỷ qua, trên nền tảng kết hợp giữa sản phụ khoa, di truyền học, chẩn đoán hình ảnh, sơ sinh và ngoại khoa can thiệp.
Nếu trước đây nhiều dị tật, bệnh lý bẩm sinh chỉ được phát hiện sau khi trẻ chào đời, sự tiến bộ của siêu âm chuyên sâu, cộng hưởng từ thai nhi (MRI), các xét nghiệm di truyền thế hệ mới và kỹ thuật can thiệp trong tử cung đã mở ra khả năng phát hiện, theo dõi, thậm chí điều trị một số bệnh lý khi thai nhi vẫn còn trong bụng mẹ.
Ê-kíp bác sĩ thực hiện truyền ối điều trị thiểu ối cho sản phụ.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, phát triển y học bào thai không đơn thuần là đầu tư trang thiết bị hay làm chủ một vài kỹ thuật can thiệp. Một ca bệnh cần được đánh giá toàn diện từ chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm di truyền, mức độ bệnh lý, nguy cơ đối với người mẹ đến khả năng điều trị sau sinh và chăm sóc lâu dài cho trẻ.
Do đó, tại nhiều trung tâm trên thế giới, y học bào thai được tổ chức theo mô hình đa chuyên khoa. Các chuyên ngành sản khoa, y học bào thai, di truyền học, chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức, sơ sinh và ngoại nhi phối hợp trong một quy trình thống nhất.
Mô hình này nhằm bảo đảm thai nhi được chẩn đoán chính xác, lựa chọn phương án can thiệp phù hợp và có kế hoạch chăm sóc tiếp nối sau khi chào đời.
Thông tin trên được các nhà khoa học đưa ra tại hội thảo khoa học Quốc tế về Y học bào thai (ICFM 2026) diễn ra từ 6-8/8 tại Hà Nội. Hội nghị quy tụ các chuyên gia quốc tế cùng hàng trăm bác sĩ, nhà khoa học trong nước, tập trung bàn về phát triển y học bào thai và di truyền học trước sinh tại Việt Nam.
Sự kiện do Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec) phối hợp Đại học Phenikaa và Hội Di truyền Y học Việt Nam (VAMG) tổ chức, với sự đồng hành chuyên môn của Hiệp hội Chẩn đoán Trước sinh Quốc tế (ISPD).
TS. BS Nguyễn Thị Sim, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Trung tâm Y học Bào thai, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo phát biểu.
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Diễn đàn Chiến lược Quốc gia về định hướng phát triển Y học bào thai và Di truyền học trước sinh tại Việt Nam. Tại đây, các chuyên gia tập trung trao đổi về mô hình phát triển chuyên ngành, đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình và tăng cường hợp tác quốc tế.
Tại Việt Nam, chẩn đoán trước sinh và một số kỹ thuật can thiệp bào thai đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của y học thế giới đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng các trung tâm chuyên sâu, đào tạo đội ngũ nhân lực có năng lực và mở rộng hợp tác quốc tế.
Mục tiêu không chỉ là nâng cao năng lực kỹ thuật mà còn hình thành một hệ thống chăm sóc liên tục, giúp những thai nhi mắc bệnh lý phức tạp có cơ hội được phát hiện sớm, tư vấn đầy đủ và điều trị đúng thời điểm.
Đào tạo kỹ thuật can thiệp bào thai trên mô phỏng
ICFM 2026 được xây dựng theo mô hình kết hợp giữa đào tạo lý thuyết, thực hành mô phỏng, thảo luận ca bệnh và đối thoại chiến lược.
Ngày 6/8, các hoạt động đào tạo được tổ chức tại Bệnh viện Đại học Phenikaa, tập trung vào nguyên tắc lựa chọn trường hợp phù hợp để can thiệp bào thai, sử dụng các thiết bị như nội soi, catheter, bóng và kỹ thuật can thiệp dưới hướng dẫn siêu âm.
Phần thực hành mô phỏng giới thiệu một số kỹ thuật chuyên sâu như truyền máu trong tử cung, đặt shunt, nội soi bào thai, điều trị laser và hệ thống FETO. Đây đều là những kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao và cần được đào tạo bài bản trước khi triển khai trên người bệnh.
Đặc biệt, ban giảng huấn gồm các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Y học bào thai và Di truyền học trước sinh, bao gồm: GS. Jan Deprest, Chủ tịch đắc cử Hiệp hội Chẩn đoán Trước sinh Quốc tế (ISPD), cha đẻ của kỹ thuật FETO trong điều trị thoát vị hoành bẩm sinh, đồng thời có nhiều đóng góp trong điều trị tật nứt đốt sống và các can thiệp bào thai phức tạp khác; GS. Brynn Levy, Giáo sư Trung tâm Y khoa Đại học Columbia Irving (Hoa Kỳ), chuyên gia tiên phong ứng dụng công nghệ di truyền học và hệ gen mới vào thực hành lâm sàng, góp phần định hình các tiêu chuẩn chuyên môn quốc tế; TS. BS Nguyễn Thị Sim, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Trung tâm Y học Bào thai, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo - một trong những chuyên gia tiên phong về can thiệp bào thai tại Việt Nam; cùng sự tham gia trực tuyến của GS. Alireza Shamshirsaz, Giáo sư Trường Y Dell, Đại học Texas tại Austin (Hoa Kỳ), đồng thời là Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Bào thai Toàn diện với chuyên môn sâu về phẫu thuật và can thiệp bào thai.
GS. Jan Deprest hướng dẫn thực hành trên mô hình bào thai.
Đào tạo mô phỏng được xem là một cấu phần quan trọng trong đào tạo y khoa hiện đại, đặc biệt đối với những kỹ thuật can thiệp có nguy cơ cao. Bác sĩ có thể rèn luyện thao tác, phối hợp tay - mắt, chuẩn hóa quy trình và xử lý tình huống trong môi trường được kiểm soát trước khi thực hiện trên người bệnh.
Phương pháp này góp phần nâng cao năng lực thực hành và an toàn người bệnh, đồng thời giúp bác sĩ từng bước làm chủ những kỹ thuật phức tạp.
Ngày 7/8, chương trình tiếp tục tại Đại học Phenikaa với lễ khai mạc, các hoạt động hợp tác giữa những đơn vị tham gia và Diễn đàn Chiến lược Quốc gia về định hướng phát triển Y học bào thai và Di truyền học trước sinh tại Việt Nam.
Một trong những nội dung đáng chú ý là lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác ba bên giữa PhenikaaMec, ISPD và VAMG, hướng tới tăng cường hợp tác chuyên môn, đào tạo và phát triển mạng lưới y học bào thai tại Việt Nam.
Ngày 8/8, các phiên khoa học quốc tế về y học bào thai và di truyền học trước sinh tiếp tục diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Di truyền Y học Việt Nam năm 2026, với sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế.
Việc đưa các chuyên gia quốc tế, cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và hội nghề nghiệp cùng tham gia thảo luận được kỳ vọng góp phần thúc đẩy hình thành mạng lưới y học bào thai đa chuyên khoa, từng bước chuẩn hóa chuyên môn và tăng khả năng hội nhập quốc tế của lĩnh vực này tại Việt Nam.
Xa hơn, sự phát triển của y học bào thai không chỉ nằm ở khả năng phát hiện dị tật trước sinh mà hướng tới thay đổi cách tiếp cận bệnh lý bẩm sinh: chẩn đoán sớm hơn, can thiệp đúng thời điểm và chuẩn bị tốt hơn cho cả mẹ và trẻ ngay từ trước khi em bé chào đời.
