10 hours ago
2
Hàng triệu người Iran đang đối mặt nguy cơ thất nghiệp, mất việc trong bối cảnh xung đột quân sự leo thang. Tác động lan rộng trên hầu hết các lĩnh vực, từ công nghiệp nặng, dệt may đến vận tải, hàng không và truyền thông.
Trước khi chiến sự bùng phát, nền kinh tế Iran đã suy yếu nghiêm trọng do lạm phát kéo dài và các lệnh trừng phạt. Thu nhập bình quân đầu người giảm mạnh, từ khoảng 8.000 USD năm 2012 xuống còn 5.000 USD vào năm 2024.
Tình hình hiện nay càng trở nên trầm trọng hơn. Theo Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), xung đột có thể đẩy thêm 4,1 triệu người vào cảnh nghèo đói. Thiệt hại từ hàng nghìn cuộc không kích đã làm gián đoạn sản xuất trên diện rộng, ảnh hưởng tới hơn 23.000 nhà máy và doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Lao động và An sinh Xã hội Iran Gholamhossein Mohammadi cho biết, khoảng một triệu người đã mất việc trực tiếp. Trong khi tờ báo Etemad Online của Iran ước tính, tác động dây chuyền có thể khiến thêm một triệu người khác rơi vào cảnh thất nghiệp.
"Việc gián đoạn vận tải đường biển và nhập khẩu cũng ảnh hưởng đến nền kinh tế vốn đã mong manh của Iran, khiến 50% việc làm của người Iran gặp rủi ro và đẩy thêm 5% dân số vào cảnh nghèo đói", theo nghiên cứu viên Hadi Kahalzadeh tại Viện Quincy - một tổ chức nghiên cứu chính sách đối ngoại.
Các số liệu chính thức cho thấy, số người nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp tăng đột biến, với 147.000 người nộp hồ sơ chỉ trong hai tháng qua, cao gấp khoảng ba lần so với năm ngoái.
Các cuộc không kích của Israel hồi tháng trước nhằm vào khu phức hợp hóa dầu khổng lồ đã khiến hàng nghìn công nhân phải nghỉ việc không lương. Các nhà máy thép lớn nhất của Iran cũng bị tấn công, nhưng hai trong số đó - Mobarakeh Steel và Khuzestan Steel, phủ nhận việc sa thải nhân viên.
Tác động lan sang cả các ngành sản xuất khác. Một nhà máy sản xuất xe kéo Maral Sanat, có trụ sở gần biên giới với Azerbaijan, đã sa thải 1.500 công nhân vì thiếu thép. Một trong những công ty dệt may lớn nhất của Iran - Borujerd cũng đã sa thải 700 công nhân.
Ông Kahalzadeh thuộc Viện Quincy cho biết, nhiều nhà máy chế biến sữa đã tạm ngừng hoạt động do thiếu hụt các vật liệu đóng gói thiết yếu.
Soheila, một tiếp viên hàng không trong cuộc phỏng vấn với trang Fararu hồi cuối tháng 2 tiết lộ: "Tôi chuẩn bị lên máy bay thì đồng nghiệp gọi điện và nói rằng mọi thứ đã bị hủy. Hợp đồng của chúng tôi kết thúc vào tháng 3, vì vậy cho đến khi các chuyến bay hoạt động trở lại, chúng tôi sẽ không được trả lương".
Truyền thông Iran đưa tin, công ty thương mại điện tử lớn nhất nước này - Digikala, đã bắt đầu đợt sa thải hàng loạt nhân viên ở nhiều bộ phận.
Hãng tin ILNA cho biết, các doanh nghiệp và người lao động phụ thuộc vào internet, vốn có thể trở thành trụ cột chiến lược để kiểm soát khủng hoảng thất nghiệp thời hậu chiến, hiện đang ở trong tình trạng suy yếu nghiêm trọng.
Việc hạn chế truy cập internet càng làm trầm trọng thêm tình hình, đặc biệt với những lao động làm việc từ xa. Khi các kênh việc làm thay thế bị thu hẹp, triển vọng phục hồi thị trường lao động Iran trong ngắn hạn vẫn còn nhiều bất định.
