6 hours ago
1
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tháo gỡ bất cập, vướng mắc thủ tục xuất khẩu hải sản khai thác sang châu Âu và Mỹ.
Theo VASEP, trong gần 4 tháng qua, hai thị trường nhập khẩu chủ lực thuỷ sản của Việt Nam đã đồng loạt điều chỉnh quy định. Phía EU thay đổi thông tin trên mẫu giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (Catch Certificate - C/C), đồng thời yêu cầu bổ sung Giấy xác nhận nguyên liệu (Processing Statement - P/S) kể cả với nguyên liệu khai thác trong nước.
Trong khi đó, Mỹ thực thi quy định theo Đạo luật MMPA, yêu cầu hải sản khai thác nhập khẩu phải có Giấy chứng nhận COA (Certification of Admissibility) do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp.
VASEP cho biết, dù Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành các thông tư và văn bản hướng dẫn, chỉ đạo, nhưng quá trình triển khai thực tế vẫn phát sinh nhiều vướng mắc, khiến hoạt động xuất khẩu chưa thông suốt.
Với thị trường EU, VASEP cho rằng, điểm nghẽn lớn nằm ở sự thiếu thống nhất trong cách ghi thông tin khối lượng giữa các mẫu giấy tờ (S/C, C/C, P/S) theo các văn bản khác nhau. Điều này khiến chi cục thủy sản địa phương, trung tâm chất lượng vùng và doanh nghiệp lúng túng khi thực hiện, không đảm bảo đồng thời yêu cầu quản lý trong nước và quy định của EU.
Xuất khẩu thuỷ sản sang EU, Mỹ gặp khó do vướng thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, một số địa phương không thực hiện cấp lại giấy C/C cho các lô hàng đã cấp trước theo hướng dẫn mới. Hệ quả là nhiều lô hàng đã tới EU nhưng chưa được thông quan do thiếu chứng từ, bị giữ tại cảng, làm phát sinh chi phí lưu container. Không chỉ vậy, các lô hàng đang sản xuất cũng rơi vào tình trạng “không biết khai thế nào cho đúng”.
với thị trường Mỹ, vướng mắc tập trung ở thủ tục cấp giấy COA. Doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện hồ sơ tại các chi cục thủy sản và kiểm ngư địa phương, đặc biệt là với giấy tờ liên quan đến nguyên liệu nhập khẩu, như giấy cam kết của thuyền trưởng có sự khác biệt giữa các quốc gia. Điều này khiến không ít lô hàng không thể hoàn tất được hồ sơ, dẫn đến chậm trễ hoặc gián đoạn xuất khẩu.
Trước thực trạng trên, VASEP kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm rà soát, ban hành hướng dẫn thống nhất về mẫu biểu và cách ghi thông tin đối với giấy tờ xuất khẩu sang EU, đồng thời chỉ đạo các địa phương cấp lại giấy chứng nhận cho những lô hàng đã xuất khẩu trước ngày 13/4, để đảm bảo tính thống nhất và thông quan thuận lợi.
Hiệp hội cũng đề xuất sớm sửa đổi, bổ sung Thông tư 81/2025 (quy định ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác, đánh bắt thủy sản) để xử lý triệt để bất cập phát sinh trong thực tiễn. Với thị trường Mỹ, cần khẩn trương sửa đổi Thông tư 74/2025 (quy định chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thủy sản xuất khẩu vào thị trường Mỹ) nhằm khơi thông thủ tục cấp giấy COA, đồng thời tăng cường tập huấn cho cơ quan thực thi và doanh nghiệp.
Ngoài ra, VASEP đề nghị phối hợp tổ chức các chương trình đào tạo trong quý II/2026 nhằm hướng dẫn doanh nghiệp cập nhật quy định mới của từng thị trường, hoàn thiện bộ hồ sơ xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện thủ tục.
