Xabi Alonso và lời tuyên chiến tới phòng thay đồ Chelsea

Chức danh Xabi Alonso nhận được một khi chính thức nhậm chức tại Stamford Bridge vào ngày 1/7 sắp tới là thông điệp gửi đến các cầu thủ Chelsea: từ nay, họ sẽ không còn có thể tùy tiện đặt biệt danh cho các tân thuyền trưởng.

Alonso được bổ nhiệm làm "manager" (nhà quản lý), thay vì "head coach" (HLV trưởng) ở Chelsea. Ảnh: ChelseaFC

Cuối tháng 4/2026, khi Liam Rosenior phải rời Chelsea chỉ sau chưa đầy 4 tháng dẫn dắt, BBC Sport tiết lộ một số cầu thủ "The Blues" từng đặt biệt danh cho ông là "giáo viên dạy thay". Tài năng bóng đá người Brazil Estevao Willian thậm chí có lúc đùa rằng anh không thể tin nổi Rosenior từng là một cầu thủ nhà nghề, sau khi chứng kiến ông thầy cũ đỡ hụt bóng đầy vụng về ngoài đường biên tại sân Emirates của Arsenal.

Năm 2023, thời điểm Graham Potter bị sa thải sau 31 trận cầm quân, báo Anh Independent cho biết phòng thay đồ Chelsea từng gọi HLV đương nhiệm của tuyển Thụy Điển này là "Harry Potter".

Trùng với các đời HLV trụ lại Stamford Bridge không quá lâu và bị đặt biệt danh ấy luôn là những câu chuyện được phơi lên mặt báo về một phòng thay đồ bất ổn. Ở đó, người thuyền trưởng vừa được bổ nhiệm khó lòng thiết lập được cái uy, không nhận được sự tôn trọng tuyệt đối ngay từ khoảnh khắc bước vào. Như Rosenior từng được báo Athletic chỉ ra, là vì cảm giác vương vấn của các cầu thủ Chelsea với người thầy cũ Enzo Maresca, dẫn tới sự thiếu gắn kết giữa vị HLV trẻ với các học trò, khiến triều đại của ông chỉ kéo dài 107 ngày.

Với Alonso, ông không chỉ mang trên mình bản lý lịch oai phong, mà riêng chức danh được bổ nhiệm cũng đã là lời nhắn gửi đanh thép đến các cầu thủ Chelsea. "Từ trước đến nay, họ đã luôn quá dễ dàng tìm thấy đủ lý do bào chữa cho mỗi thất bại. Nào là HLV không đủ tầm, quá non kinh nghiệm, bộ sưu tập danh hiệu trống rỗng, hay tính cách quá hiền lành. Nhưng việc bổ nhiệm Alonso đã đập tan mọi cái cớ đó", báo Anh Telegraph đưa ra bình luận.

Dưới thời giới chủ BlueCo, các HLV trước Alonso chỉ được gọi là "head coach" (HLV trưởng). Riêng nhà cầm quân người Tây Ban Nha được nêu đích danh trong thông báo bổ nhiệm là "manager" (nhà quản lý). Đó là sự thừa nhận cho vị thế tối cao của Alonso trong bộ máy, rằng HLV 44 tuổi mới là người nắm quyền "sinh sát".

Nói cách khác, nếu thực sự tồn tại một thứ "văn hóa đổ lỗi" bấy lâu ở phòng thay đồ Chelsea, thì đã đến lúc BlueCo muốn khai tử điều đó. Ban lãnh đạo đã mang về cho các cầu thủ một người thuyền trưởng đẳng cấp đúng nghĩa mà họ khát khao. Giờ, quả bóng trách nhiệm được đá về phía họ: hãy chứng minh năng lực trên sân.

Alonso từng cùng tuyển Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010, Euro 2008 và 2012, cũng như giành 11 danh hiệu lớn khác ở cấp CLB. Ảnh: Chelsea

Sự nghiệp quần đùi áo số lừng lẫy của Alonso đã đủ để khiến các học trò phải chăm chú lắng nghe. Những gì ông đạt được trong cả tư cách cầu thủ lẫn HLV vượt xa hoàn toàn so với đội hình hiện tại của Chelsea, và đó chính là sự khác biệt lớn.

Hầu hết các cầu thủ trong đội hình hiện tại chỉ mới cùng CLB lên ngôi tại Conference League và FIFA Club World Cup mùa trước. Thủ quân Reece James là cái tên duy nhất còn sót lại từ chiến tích vô địch Champions League 2021, trong khi Enzo Fernandez từng nâng cao cup vàng World Cup cùng tuyển Argentina năm 2022. Song, bảng thành tích của họ vẫn mờ nhạt khi đặt cạnh bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ của Alonso.

Alonso đã cùng tuyển Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010, chưa kể còn có Euro 2008 và 2012. Ở cấp CLB, ông đã thâu tóm 11 danh hiệu lớn cùng Liverpool, Real Madrid và Bayern Munich, trong đó có hai Champions League.

Một đời cầu thủ vàng son không là sự đảm bảo cho sự nghiệp huấn luyện thành công sau này. Nhưng cái mác ấy đủ lấp lánh để thu hút ánh mắt nể trọng từ các cầu thủ, khi họ biết rằng người thầy của mình đã đạt được những vinh quang mà bản thân chưa bao giờ được nếm trải.

Và nếu Estevao - dù có thể chỉ là sự đùa vui không toan tính với Rosenior - hoài nghi về khả năng xử lý bóng của Alonso, anh có thể lục tìm một số video từng lan truyền trên các trang mạng xã hội của Bayer Leverkusen. Nếu Estevao cần một đường chuyền vượt tuyến ra sau hàng thủ đối phương, Alonso vẫn "đủ" trình để mớm cho anh một pha chuẩn đến từng centimet... trên sân tập.

Cũng tại Leverkusen, Alonso đã chứng minh được năng lực cầm quân thực thụ. Khi ông tiếp quản đội chủ sân BayArena vào tháng 10/2022 sau thời gian khởi nghiệp tại đội U14 Real và đội B Real Sociedad, CLB nước Đức bấy giờ nằm trong nhóm cầm đèn đỏ ở Bundesliga. Thế rồi, Alonso vực dậy một tập thể khủng hoảng niềm tin và phong độ bết bát, một cảnh ngộ rất giống với Chelsea trong suốt nhiều tháng qua.

Chỉ trong vòng hai năm, ông dẫn dắt Leverkusen đến chức vô địch Bundesliga đầu tiên trong lịch sử CLB và ẵm luôn Cup Quốc gia Đức. Leverkusen làm nên kỳ tích đó với chuỗi trận bất bại ở giải quốc nội. Thất bại duy nhất của họ trên mọi đấu trường trong suốt chiến dịch 53 trận là trước Atalanta ở trận chung kết Europa League.

Alonso xây dựng lối chơi cho Leverkusen theo phong cách tấn công cuốn hút với sơ đồ 3-4-2-1, một hệ thống sẽ phù hợp với các nhân sự hiện tại của Chelsea. Nửa xanh thành London đã quen với việc vận hành sơ đồ ba hậu vệ khi kiểm soát bóng dưới thời Enzo Maresca và Rosenior trong hai mùa giải qua. Alonso cũng rất mát tay trong việc nâng tầm các học trò, tiêu biểu là Florian Wirtz, người đã chuyển sang Liverpool vào hè năm ngoái với bản hợp đồng 158 triệu USD.

Alonso từng cùng Leverkusen vô địch Bundesliga và Cup Quốc gia Đức 2024. Ảnh: Bayer Leverkusen

Tất nhiên, vẫn có những hoài nghi khi nhắc đến hồ sơ của Alonso. Đó là 7 tháng ngắn ngủi trong bản hợp đồng từng ký có thời hạn ba năm với Real. Một nguyên nhân lớn khiến ông bị sa thải, chính là không quản lý nổi những cái tôi lớn trong phòng thay đồ. Kịch bản này nghe có vẻ quen thuộc với những gì Rosenior vừa phải trải qua tại Chelsea.

Tuy nhiên, xét về tầm vóc của hai thực thể, Real khác hẳn Chelsea. Alonso cũng không phải người đầu tiên phải rời nhiệm sở nhanh chóng trên ghế chỉ đạo tại Santiago Bernabeu. Quãng thời gian ấy ít nhiều cũng sẽ giúp ông rút ra những bài học xương máu như một hàng trang tới bến đỗ tiếp theo.

Alonso cũng đã quá thấu hiểu sự khắc nghiệt của bóng đá Anh từ thời còn khoác áo Liverpool. Yếu tố thành thạo về mặt ngôn ngữ cũng là một điểm cộng lợi hại. Trong bối cảnh nhóm cầu thủ nói tiếng Tây Ban Nha của Chelsea tỏ ra bất mãn sau sự ra đi của Maresca vào 1/2026, đây dường như là một giải pháp dễ dàng nhất để bình định phòng thay đồ và lèo lái tất cả về cùng một hướng.

Người hâm mộ Chelsea đã quá mệt mỏi khi phải chứng kiến đội nhà dần biến thành một kẻ đứng ngoài cuộc đua vô địch. "The Blues" chưa biết mùi đăng quang Ngoại hạng Anh kể từ 2017 và chỉ có đúng một lần lọt vào top 4 kể từ khi BlueCo tiếp quản vào 2022. Vì thế, quá khứ tại Liverpool của Alonso – những năm tháng mà người thầy Rafa Benitez thường xuyên đưa ra những phát ngôn khiêu khích Chelsea – sẽ nhanh chóng bị lãng quên nếu ông có thể biến nửa xanh thành London tìm lại vị thế vốn có.

"Liệu một HLV đẳng cấp thế giới có chịu đến Chelsea vào lúc này, với vị thế hiện tại của chúng ta không?", cựu đội trưởng Chelsea John Terry từng đặt câu hỏi trong một video trên mạng xã hội vào tháng trước. Terry có thể mang dụng ý riêng, xuất phát từ nỗi thất vọng khi từng bị giới chủ Chelsea ngó lơ cho chiếc ghế HLV tạm quyền, nhưng câu hỏi của anh có cơ sở. Xét trong bối cảnh đó, Chelsea có được cái gật đầu của Alonso là thành công lớn với họ.

Cách đây hai năm rưỡi, khi giải thích lý do chọn Leverkusen làm bến đỗ đầu tiên trong nghiệp cầm quân đỉnh cao, Alonso đã nói trên báo Anh Guardian rằng: "Tôi đã có những đề nghị khác để lựa chọn. Nhưng tôi đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên một chút trực giác, một sự kết nối đúng người, đúng thời điểm và đúng vị trí".

Thời điểm đóng vai trò quyết định trong việc một HLV từ chối hay nhận lời dẫn dắt một đội bóng, và điều đó thường dẫn đến những sự thỏa hiệp nhất định. Với trường hợp Chelsea, như báo Athletic hé lộ, Alonso nắm một lợi thế lớn trên bàn đàm phán nhờ vào danh tiếng bản thân và tình cảnh CLB. Chức danh "nhà quản lý" phản ánh rõ cán cân đó.

Alonso ký hợp đồng 4 năm và được mang theo toàn bộ đội ngũ trợ lý của mình. Ảnh: Chelsea

Bản hợp đồng thời hạn 4 năm mà Chelsea đưa ra, cùng việc chấp thuận cho ông mang theo toàn bộ ê-kíp trợ lý, được Alonso xem là những minh chứng cho thấy CLB tin tưởng và trao toàn quyền để ông xây dựng dự án của mình. Kết hợp với những lời hứa hẹn từ thượng tầng về chuyện nâng cấp đội hình trong hè này, gồm bổ sung những nhân tố dày dạn kinh nghiệm, Alonso hoàn toàn có cơ sở để tự tin nhào nặn một tập thể mang đậm triết lý của riêng ông.

Nhiệm vụ của Alonso sẽ không chỉ gói gọn ở lối chơi hay kết quả. Ông có trách nhiệm nâng tầm các tiêu chuẩn hàng ngày bằng cách thiết lập văn hóa chịu trách nhiệm, tinh thần chiến đấu và nghĩa vụ tập thể. Đơn cử, những cơn mưa thẻ mà Chelsea phải nhận suốt hai mùa giải qua đã trở thành cơn đau đầu, và từ mùa tới, Alonso sẽ phải đưa ra phác đồ điều trị.

Chelsea đã khép lại giai đoạn "tự soi, tự sửa" và đi đến kết luận rằng họ cần một nhà quản lý không chỉ có bản lý lịch trích ngang ngập tràn danh hiệu và đẳng cấp sa bàn, mà còn phải là một cá tính cứng cỏi, một thủ lĩnh đích thực biết cách thiết lập kỷ cương. Ở đó, hợp tác là yếu tố cốt lõi để xây dựng văn hóa chiến thắng, và sự đồng điệu giữa người thuyền trưởng cùng các giám đốc thể thao trong việc mua sắm cầu thủ là nền tảng trọng yếu.

Nhưng lời nói cần đi đôi với hành động. Alonso không cần những cái vỗ vai động viên sau mỗi chiến thắng, cũng chẳng cần những buổi họp mổ xẻ rườm rà sau mỗi trận thua. Ông không cần ai chỉ bảo mình phải nói gì hay im lặng trước truyền thông. Trên tất cả, Alonso phải được trao thời gian, sự kiên nhẫn và niềm tin tuyệt đối để chèo lái con thuyền theo cách của riêng mình.

Hoàng Thông tổng hợp