Windows 11 đang chơi game thì bị màn hình xanh: Thủ phạm được Microsoft xác định là hệ thống đèn RGB

Một bản cập nhật Windows 11 mới đang khiến một số game bị treo, tự đóng hoặc thậm chí làm máy tính khởi động lại. Điều bất ngờ là Microsoft cho biết sự cố có liên quan đến những thiết bị có đèn RGB, vốn thường chỉ được xem như phụ kiện trang trí cho dàn máy.

Sự cố xuất hiện sau khi Microsoft phát hành bản cập nhật bảo mật KB5121003 cho Windows 11 24H2 và 25H2 vào ngày 11/8. Đến ngày 20/8, Microsoft bổ sung lỗi này vào danh sách các sự cố đã biết, sau khi nhận được nhiều báo cáo về việc một số trò chơi không thể hoạt động bình thường.

Theo Microsoft, các trò chơi được ghi nhận gặp vấn đề gồm ARC Raiders, MARVEL Tōkon: Fighting Souls và THE FINALS. Người chơi có thể gặp nhiều biểu hiện khác nhau, từ game đứng hình, tự đóng mà không báo trước cho đến lỗi EXCEPTION_ACCESS_VIOLATION. Trong một số trường hợp, máy tính có thể tự khởi động lại.

Điểm đáng chú ý là Microsoft không quy vấn đề cho bản thân các trò chơi hay phần cứng đồ họa. Quá trình điều tra hiện cho thấy sự cố có liên quan đến một số thiết bị ngoại vi hoặc linh kiện bên trong máy tính hỗ trợ đèn RGB. Những thiết bị này có thể cài đặt trình điều khiển hoặc thành phần phần mềm có tên tệp tương tự inpoutx64. Khi người dùng khởi chạy một số trò chơi, các thành phần này có thể kích hoạt lỗi.

Vấn đề nằm ở chỗ phần mềm điều khiển RGB không đơn thuần là một ứng dụng thay đổi màu đèn. Để giao tiếp với phần cứng, một số phần mềm phải sử dụng trình điều khiển có quyền truy cập sâu vào hệ thống. Trong trường hợp này, inpoutx64 được cho là có liên quan trực tiếp đến các trình điều khiển mà Microsoft đang điều tra.

Điều này khiến một hệ thống vốn được sử dụng để điều khiển màu sắc và hiệu ứng ánh sáng trên bàn phím, chuột, quạt hay các linh kiện máy tính trở thành mắt xích bất ngờ trong sự cố Windows 11.

Tuy nhiên, Microsoft hiện chưa công bố nguyên nhân kỹ thuật cuối cùng khiến những thành phần này xung đột với các trò chơi. Hãng chỉ cho biết đang tiếp tục điều tra mối quan hệ giữa các thành phần liên quan đến RGB và những trò chơi bị ảnh hưởng. Vì vậy, chưa thể khẳng định chính xác cơ chế nào khiến lỗi phát sinh trên từng hệ thống.

Một giả thuyết kỹ thuật được đưa ra là vấn đề có thể liên quan đến cách các hệ thống chống gian lận của trò chơi xử lý những trình điều khiển hoạt động ở mức thấp của Windows. Những trình điều khiển có quyền truy cập sâu vào hệ thống vốn dễ bị các cơ chế bảo vệ của trò chơi kiểm tra hoặc chặn nhằm ngăn nguy cơ bị lợi dụng để can thiệp vào trò chơi.

Khi một trình điều khiển bị chặn nhưng phần mềm vẫn cố gắng sử dụng nó, quá trình giao tiếp giữa ứng dụng, trình điều khiển và Windows có thể gặp lỗi. Trong trường hợp nghiêm trọng, lỗi ở mức nhân hệ điều hành có thể khiến Windows không thể tự phục hồi và buộc phải khởi động lại máy.

Trong lúc chờ Microsoft đưa ra giải pháp chính thức, nhà phát triển Embark Studios, đơn vị đứng sau ARC Raiders và THE FINALS, đã chia sẻ phương án xử lý tạm thời liên quan đến trình điều khiển inpoutx64.sys. Một số người dùng khác lựa chọn gỡ bản cập nhật KB5121003 để tránh lỗi, nhưng cách này đồng nghĩa với việc máy có thể mất các bản vá bảo mật đi kèm bản cập nhật.

Dù nguyên nhân cuối cùng vẫn đang được xác định, sự cố cho thấy một vấn đề ngày càng phức tạp trên những bộ máy chơi game hiện đại: đằng sau một tính năng tưởng như đơn giản như đèn RGB là cả một lớp phần mềm và trình điều khiển có khả năng can thiệp sâu vào hệ thống.