1 hour ago
6
Phải ưu tiên xử lý nhanh
Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS, TS . Nguyễn Thiện Tống cho rằng điều đáng bàn không chỉ là sự xuất hiện của UAV mà còn là khả năng phát hiện và xử lý sớm của hệ thống bảo vệ sân bay.
Theo ông Tống, các sự cố liên quan đến UAV, drone từng xảy ra ở nhiều sân bay trên thế giới, vì vậy đây không phải là nguy cơ mới xuất hiện. “Sân bay phải có những biện pháp để phát hiện từ trước, chứ không để UAV xuất hiện rồi mới xử lý. Trên thế giới đã có công nghệ radar chuyên dụng, có thể phát hiện những mục tiêu rất nhỏ như UAV”, ông Tống nói.
PGS, TS. Nguyễn Thiện Tống.
Theo ông Tống, việc bảo vệ an toàn bay hiện nay không thể chỉ dựa vào quan sát thông thường. Các hệ thống hiện đại thường kết hợp nhiều lớp cảm biến, gồm radar phát hiện mục tiêu nhỏ, cảm biến vô tuyến để nhận biết tín hiệu điều khiển, cảm biến âm thanh, quang học và hồng ngoại để xác định chính xác vật thể bay.
“Người ta còn có các biện pháp giành quyền điều khiển UAV hoặc buộc nó chuyển hướng, hạ cánh ở khu vực an toàn. Nếu cần thiết thì có thể áp dụng biện pháp vô hiệu hóa ngay để khôi phục hoạt động bay”, ông nói.
PGS, TS. Nguyễn Thiện Tống cho rằng trong bảo đảm an toàn hàng không, yếu tố quan trọng nhất là phát hiện từ sớm từ xa. Nếu UAV được nhận diện ngay khi vừa tiếp cận khu vực cấm, cơ quan chức năng sẽ có nhiều lựa chọn xử lý hơn thay vì phải dừng hoạt động bay trên diện rộng. Việt Nam còn thiếu và chậm trong việc hoàn thiện khung pháp lý đối với UAV.
“Theo tôi, chúng ta còn thiếu và chậm ở phần luật lệ, quy định cho thật rõ ràng. Việc quản lý UAV liên quan cả công an, quản lý không phận dân dụng và an ninh quốc phòng, nên cần cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn”, ông Tống phân tích.
Nhiều chuyến bay tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng do sự cố UAV vào tối 11/8.
Ông Tống cho rằng các khu vực quân sự hiện nay thường có hệ thống phát hiện và ngăn chặn mục tiêu bay xâm nhập khá chặt chẽ. Với sân bay dân dụng, đặc biệt là các cảng hàng không lớn như Tân Sơn Nhất cũng cần được bảo vệ theo tư duy tương tự: Có hệ thống cảnh giới từ xa, phát hiện sớm và xử lý ngay khi mục tiêu vừa xuất hiện, bảo đảm an toàn cho các chuyến bay.
Không biết vùng cấm bay?
Sau sự cố tại Tân Sơn Nhất, nhiều người đặt câu hỏi: Nếu người điều khiển UAV nói không biết mình bay vào vùng cấm thì có được miễn trách nhiệm?
Trao đổi với PV Tiền Phong, luật sư Nguyễn Tri Đức - Công ty Luật 360, Đoàn Luật sư TPHCM - cho rằng hành vi điều khiển UAV xâm nhập khu vực ảnh hưởng đến hoạt động hàng không là vi phạm nghiêm trọng pháp luật hiện hành. Pháp luật không chấp nhận việc viện dẫn lý do “không biết quy định” hay “không hiểu luật” để tránh bị xử lý.
“Mọi công dân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, năng lực chịu trách nhiệm hình sự đương nhiên phải biết và có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Việc cho rằng không biết đó là vùng cấm bay không làm giảm hay miễn trừ trách nhiệm”, luật sư Đức nhấn mạnh.
Luật sư Nguyễn Tri Đức - Công ty Luật 360, Đoàn Luật sư TPHCM.
Luật sư Đức cho rằng cần phân biệt 3 mức độ vi phạm khi sử dụng UAV: Bay không phép, bay sai khu vực được cấp phép và xâm nhập vùng cấm bay như sân bay, khu vực an ninh - quốc phòng. Trong đó, xâm nhập vùng cấm bay là mức độ nguy hiểm nhất vì có thể đe dọa trực tiếp an toàn hàng không và tính mạng của nhiều hành khách.
Về chế tài, theo Nghị định 144/2021, hành vi bay UAV không đúng nội dung giấy phép có thể bị phạt 8-10 triệu đồng; bay khi chưa có phép bị phạt 20-30 triệu đồng; còn hành vi sử dụng UAV cản trở hoặc gây mất an toàn cho phương tiện bay khác có thể bị phạt 30-40 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị tịch thu phương tiện hoặc tước quyền sử dụng phép bay từ 3-6 tháng. Luật sư Đức lưu ý nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, làm gián đoạn hoạt động bay hoặc đe dọa an toàn tàu bay, cơ quan chức năng có thể xem xét xử lý hình sự về tội “Cản trở giao thông đường hàng không” theo Điều 278 Bộ luật Hình sự.
Cần siết quản lý từ khâu kỹ thuật
Theo luật sư Nguyễn Tri Đức, khó khăn lớn hiện nay không nằm ở chỗ thiếu quy định hay thiếu mức phạt, mà ở khả năng phát hiện và truy vết người điều khiển dưới mặt đất.
"Cần siết quản lý từ khâu kỹ thuật, bắt buộc mọi UAV bán ra thị trường phải có mã định danh điện tử để nhận diện chủ sở hữu và tích hợp hàng rào địa lý nhằm tự động ngăn thiết bị bay vào vùng cấm. Can thiệp kỹ thuật từ gốc mới là giải pháp hiệu quả để hạn chế nguy cơ drone xâm nhập khu vực sân bay và bảo đảm an toàn hàng không lâu dài"- luật sư Đức nói.
