Vụ nữ sinh mồ côi bị bạn bè cô lập, nghi uống thuốc trừ sâu: Vì sao chưa được giải quyết dứt điểm?

Trước sự việc nữ sinh Phạm Th.Th.H., học sinh lớp 7 Trường THCS Quang Hưng (xã Quang Hưng, tỉnh Hưng Yên), nghi uống thuốc trừ sâu do bị bạn bè cô lập khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Giáo viên chủ nhiệm cho biết, sự việc đã xảy ra từ đầu năm học vừa qua, tuy nhiên, vấn đề chưa được giải quyết dứt điểm.

Vụ nữ sinh mồ côi bị bạn bè cô lập, nghi uống thuốc trừ sâu ở Hưng Yên: Giáo viên, hiệu trưởng nói gì?

Mới đây, vụ việc em Phạm Th.Th.H. (học sinh lớp 7, Trường THCS Quang Hưng, xã Quang Hưng, tỉnh Hưng Yên) vì uất ức khi bạn bè mắng chửi, cô lập dẫn đến nghĩ quẩn uống thuốc trừ sâu, phải nhập viện nhận được sự quan tâm của dư luận.

Trao đổi với PV Dân Việt, cô Nguyễn Thị Lan Anh – giáo viên chủ nhiệm lớp của H. – cho biết, ngay khi nắm được thông tin, cô cùng Ban giám hiệu đã trực tiếp đến thăm hỏi, động viên tinh thần học sinh.

Theo cô Lan Anh, H. là học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ngay từ ngày đầu em bước vào lớp, cô đã biết H. mồ côi cả cha lẫn mẹ, hiện sống cùng ông bà nội đã cao tuổi, điều kiện kinh tế hạn chế.

Nữ sinh H. đang được ông nội chăm sóc tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Gia Khiêm

“Từ ngày đầu tiên em H. bước chân vào lớp, tôi biết được hoàn cảnh đáng thương khi em mồ côi cả cha lẫn mẹ, ông bà già yếu, gần như không phụ cấp. Là giáo viên chủ nhiệm tôi nhớ như in hình ảnh gặp em H. lần đầu tiên. Tôi rất thương và đã dành riêng phần quà cá nhân cho H. để động viên, khích lệ em.

H. học lớp chọn của trường. Tôi cũng chia sẻ với em đây là môi trường học tập mới, các bạn mới. Trong lớp, tôi chia sẻ với cả bạn biết được hoàn cảnh của H. để các em cùng nhau chia sẻ trong học tập, có bất kỳ khó khăn, khúc mắc cùng tháo gỡ, giúp đỡ cùng bạn”, cô Lan Anh nói.

Nữ giáo viên này cũng phân trần, thường xuyên trao đổi với H. về việc ông bà đều tuổi đã cao, có gì thầm kín chia sẻ, nếu ngại nhắn điện thoại cho cô. Cô Lan Anh đánh giá, em H. có học lực khá giỏi, học kỳ vừa qua kết quả làm bài tốt, không xao nhãng việc học tập.

“Từ lớp 6, H. hay nhắn tin hỏi bài, chia sẻ với tôi. Nhưng sang lớp 7, em ít nói hơn, có thể do thay đổi tâm lý tuổi dậy thì”, cô cho biết thêm.

Tuy nhiên, cô Lan Anh cũng thừa nhận mâu thuẫn giữa H. và một số bạn trong lớp đã xuất hiện từ đầu năm học lớp 7 nhưng chưa được giải quyết dứt điểm. Nguyên nhân được cho là bắt đầu từ xích mích trên mạng xã hội, sau đó dẫn đến việc một số học sinh trong lớp không chơi cùng H.

Liên quan đến phản ánh của H. về việc bị bạn bè chửi bới, xa lánh, ném sách vở, thậm chí xúc phạm đến bố mẹ đã mất, nữ giáo viên cho biết sẽ tiếp tục tìm hiểu kỹ để có hướng xử lý phù hợp.

Lãnh đạo Sở GDĐT tỉnh Hưng Yên thăm hỏi tình hình sức khoẻ em H. sáng 18/3. Ảnh: Sở GDĐT tỉnh Hưng Yên

Về hướng xử lý trước mắt, cô Lan Anh cho hay sẽ tạm thời để H. ổn định tâm lý, sau đó gặp trực tiếp để lắng nghe, chia sẻ. Trên lớp, giáo viên sẽ dành thời gian trong tiết Hoạt động trải nghiệm để các học sinh có cơ hội trao đổi, hiểu nhau hơn. Đồng thời, việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường và giáo viên được xác định là yếu tố quan trọng nhằm giúp các em hòa đồng, tránh xảy ra tình trạng vô cảm hay bạo lực học đường.

Trong khi đó, bà Phạm Thị Đức Hoà – Hiệu trưởng Trường THCS Quang Hưng – cho biết nhà trường đã làm việc và cung cấp thông tin tới UBND và Công an xã Quang Hưng để xác minh vụ việc.

Trước phản ánh của H. rằng em từng báo cáo sự việc nhiều lần nhưng chưa được giải quyết triệt để, bà Hoà khẳng định không có chuyện nhà trường yêu cầu em viết bản kiểm điểm.

“Em H. không làm sai nên không có việc yêu cầu viết bản kiểm điểm. Nếu có, phải theo quy trình rõ ràng: trước tiên là viết bản tường trình để xác định đúng – sai, ai sai mới phải kiểm điểm”, bà Hoà nói.

Chuyên gia: "Đừng bao giờ coi bắt nạt là chuyện bình thường"

Từ góc nhìn chuyên môn, PGS.TS Trần Thành Nam – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) nhận định, vụ việc là hồi chuông cảnh báo nghiêm túc về một dạng bạo lực học đường tinh vi là cô lập xã hội và sự vô cảm.

Theo ông, điều khiến sự việc trở nên nghiêm trọng hơn chính là hoàn cảnh đặc biệt của H., một học sinh mồ côi, thiếu vắng sự hỗ trợ cảm xúc từ gia đình.

“Trẻ mồ côi, đặc biệt là trong độ tuổi vị thành niên, đối mặt với nhiều thách thức về phát triển tâm lý so với các bạn đồng trang lứa có cha mẹ đầy đủ. Việc thiếu vắng hình bóng cha mẹ không chỉ ảnh hưởng đến nguồn hỗ trợ cảm xúc mà còn tác động đến khả năng xây dựng các mối quan hệ xã hội lành mạnh. Khi không có cha mẹ hướng dẫn và bảo vệ, trẻ dễ trở thành mục tiêu của hành vi bắt nạt, cô lập từ bạn bè đồng trang lứa”, PGS Trần Thành Nam nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở hành vi của học sinh mà còn ở cách người lớn phản ứng. Khi việc học sinh báo cáo không được xử lý kịp thời, triệt để, các em dễ rơi vào trạng thái tuyệt vọng.

“Một số người lớn vẫn có suy nghĩ sai lầm rằng bắt nạt là chuyện bình thường của tuổi thơ, hoặc phớt lờ thì sẽ tự hết. Chính những niềm tin này vô tình dung túng cho bạo lực và làm gia tăng nguy cơ trẻ có hành vi tự hại”, ông Nam nhấn mạnh.

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội). Ảnh: NVCC

Từ vụ việc, ông cho rằng còn nhiều lỗ hổng trong hệ thống hỗ trợ học sinh, đặc biệt là vai trò của tư vấn tâm lý học đường. Theo ông, nhiều nơi vẫn thiếu đội ngũ tham vấn chuyên nghiệp, quy trình xử lý chưa rõ ràng, trách nhiệm chưa cụ thể, dẫn đến việc can thiệp chậm và thiếu hiệu quả.

Để khắc phục, ông Nam nhấn mạnh cần rà soát toàn diện việc triển khai mô hình phòng tham vấn tâm lý học đường tại các cơ sở giáo dục, bảo đảm có nhân sự chuyên môn, cơ sở vật chất và nguồn kinh phí ổn định. Đồng thời, cần xây dựng quy trình cụ thể trong phát hiện, báo cáo và xử lý các vụ việc bạo lực học đường, đặc biệt là các dạng bạo lực tâm lý như cô lập xã hội. Việc tập huấn định kỳ cho giáo viên về kỹ năng nhận diện dấu hiệu bất thường và hỗ trợ học sinh gặp khủng hoảng cũng là yêu cầu cần thiết. Bên cạnh đó, môi trường học đường cần được xây dựng dựa trên sự tôn trọng và thấu cảm, đi kèm với cơ chế giám sát hiệu quả và sự tham gia chủ động của học sinh trong việc hỗ trợ, bảo vệ lẫn nhau.

“Đừng bao giờ coi bắt nạt là chuyện bình thường. Mỗi học sinh đều có quyền được bảo vệ, được yêu thương và phát triển trong môi trường an toàn”, ông Nam nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, chia sẻ với Dân Việt, chuyên gia tâm lý Nguyễn Đình Sơn – Ủy viên thường trực Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội – cho rằng tình trạng học sinh bị cô lập không hề hiếm, đặc biệt ở lứa tuổi THCS.

Ông lý giải đây là giai đoạn các em phát triển mạnh về cảm xúc và hình thành bản sắc cá nhân. Trong bối cảnh đó, bạn bè đóng vai trò như một “gia đình thứ hai”, thậm chí có ảnh hưởng lớn hơn cả gia đình trong nhiều trường hợp.

“Khi bị xa lánh, trêu chọc, các em dễ hình thành suy nghĩ tiêu cực như ‘mình không có giá trị’, ‘mình không được chấp nhận’. Nếu tình trạng kéo dài, các em có thể rơi vào lo âu, trầm cảm, thậm chí xuất hiện hành vi nguy hiểm”, ông Sơn phân tích.

Đặc biệt, với học sinh có hoàn cảnh như H., áp lực tâm lý còn lớn hơn nhiều. Khi vừa thiếu điểm tựa gia đình, vừa bị cô lập trong môi trường học đường, các em rơi vào trạng thái “cô đơn kép”. Điều đáng lo ngại nhất là khi các em cảm thấy trường học không còn là nơi thuộc về mình.

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Đình Sơn – Ủy viên thường trực Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội – cho rằng tình trạng học sinh bị cô lập không hề hiếm, đặc biệt ở lứa tuổi THCS. Ảnh: NVCC

Theo chuyên gia, để giúp học sinh vượt qua khủng hoảng, điều quan trọng nhất là khôi phục cảm giác kết nối và được thấu hiểu. Nhà trường cần sớm xác định những trường hợp cần hỗ trợ, có chính sách quan tâm riêng, đồng thời phối hợp với các chuyên gia tâm lý để can thiệp kịp thời. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm là đặc biệt quan trọng trong việc quan sát, kết nối và đồng hành cùng học sinh, nhưng cũng cần sự phối hợp của toàn bộ đội ngũ giáo viên thay vì để một cá nhân tự xoay xở.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh rằng chính học sinh là yếu tố quan trọng trong việc tháo gỡ mâu thuẫn. Những hành động tưởng chừng nhỏ như một lời hỏi han hay sự quan tâm đúng lúc có thể trở thành “bàn tay kéo lại” rất ý nghĩa đối với những em đang bị cô lập.

“Với người lớn, điều cần làm không phải là giảng giải hay động viên sáo rỗng các em. Ở thời điểm khó khăn, các em không cần lời khuyên mà cần sự đồng cảm và những hành động cụ thể để tháo gỡ vấn đề. Hiểu không phải để giải thích mà là để hành động đúng cách – đó mới là điều quan trọng nhất trong hỗ trợ tâm lý học đường”, ông Sơn cho hay.

Bạo lực học đường Xem thêm