1 hour ago
3
Định kiến và vòng lặp nghiệt ngã
Nhiều ngày sau bi kịch, căn nhà của chị Bàn Thị Mến – thím của bị can Bàn Thị Tâm (trú tại thôn Tân Tạo, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang) bảng lảng mùi khói nhang. Trên bàn thờ là di ảnh cháu B.T.H (4 tuổi) với gương mặt xinh xắn, đôi mắt trong trẻo. Tiếp phóng viên trong sự nặng nề, chị Mến chia sẻ gia đình đang chịu áp lực lớn từ những đồn đoán vô căn cứ trên mạng: “Sự việc xảy ra là điều không ai mong muốn, gia đình chỉ mong mọi việc dừng lại ở đây để hương hồn cháu được an nghỉ”, chị Mến nói.
Căn nhà chị Bàn Thị Mến, ở thôn Tân Tạo.
Nhiều người họ hàng kể lại, tuổi thơ của bị can Tâm "chẳng giống ai". Cha Tâm lấy vợ khi mới hơn 15 tuổi – cái tuổi lẽ ra phải ngồi trên ghế nhà trường thay vì gánh vác gia đình. Sau một vụ tai nạn giao thông dẫn đến vòng lao lý, người cha qua đời, mẹ đi bước nữa, để lại Tâm bơ vơ.
Lớn lên thiếu thốn tình cảm và định hướng, Tâm lặp lại đúng "vết xe đổ" của cha: Học hành dở dang, kết hôn khi mới 15 tuổi. Cuộc hôn nhân "trẻ con" ấy sớm tan vỡ chỉ sau hơn một năm. Tâm mang con rời quê xuống Hà Nội làm thuê và từ đây bi kịch đã xảy ra.
Bà A (49 tuổi, người dân thôn Tân Tạo) cho biết, dù không phải tập tục nhưng ở đây có một "quy ước ngầm": 15–20 tuổi chưa lấy chồng bị coi là "ế", đi đâu cũng bị miệt thị. Định kiến này thôi thúc người trẻ kết hôn bằng mọi giá, dẫn đến việc chọn sai người. Hiện thôn vẫn còn hai trường hợp tảo hôn, điển hình là cháu T. đang học lớp 11 phải bỏ học giữa chừng vì mang thai.
Chia sẻ với phóng viên, nhiều người dân thôn Tân Tạo, Minh Thắng 2 thừa nhận, người trẻ kết hôn nhanh, ly hôn cũng nhanh không kém đang là thực trạng đáng buồn. Sự hiểu biết hạn chế, thêm vào đó là sự bùng nổ của mạng xã hội, nội dung xấu độc về hôn nhân như tác nhân kịch độc khiến người trẻ nhận thức lệch lạc về hạnh phúc gia đình.
Thôn Tân Tạo nhìn từ trên cao.
Sự giúp đỡ, hỗ trợ từ cơ sở
Chia sẻ thêm về vấn đề này, bà Lý Thị Nhung - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bắc Quang cho hay, việc phát hiện ngăn chặn những trường hợp tảo hôn, bạo hành ở cơ sở không phải là chuyện dễ dàng. “Gia đình người có người tảo hôn sẽ giấu thông tin, sự việc chỉ vỡ lở khi các cháu được đưa đi bệnh viện để sinh con. Lúc này, mọi sự đã rồi, việc can thiệp ít ý nghĩa”, bà Nhung nói.
Về thực trạng người trẻ ly hôn, theo bà Nhung, tuy chưa có số liệu thống kê cụ thể nhưng đó là thực trạng đáng báo động. Nguyên nhân chính không phải do kinh tế, chủ yếu là do mạng xã hội, những thông tin xấu độc đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới nhận thức người trẻ. Những đoạn phim, những cuộc ly hôn ở Tòa án, phụ nữ độc thân thành cái gì đó rất đỗi bình thường. Lâu dần, nội dung xấu ngấm dần, khiến người trẻ xem nhẹ giá trị gia đình.
Nguyên nhân thứ 2, theo bà Nhung, người trẻ ở xã phần đa làm việc ở các khu công nghiệp các tỉnh và Hà Nội. Vợ hoặc chồng đi làm xa, sự thiếu vắng thành viên trong thời gian dài cũng là nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn, đổ vỡ.
Về hoạt động Hội, bà Nhung cho biết, những năm qua Hội phụ nữ xã đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền đến hội viên, nhưng quá nhiều trở lực nên hiệu quả chưa nhiều. Việc ứng dụng mạng xã hội để tuyên truyền về giữ gìn hạnh phúc gia đình, phòng chống bạo lực tưởng chừng đơn giản nhưng để người đọc, theo dõi, tìm hiểu thì đó là cả quá trình gian nan. Bởi, nội dung tuyên truyền khô khan, ít hứng thú, người dân dễ dàng tìm tới những nội dung giải trí, thu hút hơn.
Thêm vào đó, lực lượng sản xuất nội dung tuyên truyền cũng thiếu và yếu, do kinh phí hỗ trợ eo hẹp chỉ 500.000 đồng/tháng. Thêm nữa, người hoạt động Hội đa phần là người trung tuổi, việc tiếp cận, sáng tạo nội dung số là quá trình dài gian truân.
Cũng theo bà Nhung, hiện Hội Phụ nữ xã đang nhận nuôi một trường hợp trẻ em mồ côi – cháu Hoàng Bảo T, học lớp 6 trường THCS Nguyễn Trãi. Đây là trường Hội phụ nữ kịp thời hỗ trợ, do thông tin ở cơ sở và gia đình chủ động.
Đồng quan điểm về những khó khăn ở cơ sở, chị Nguyễn Thị Diện – Bí thư Đoàn Xã Bắc Quang khẳng định vụ việc cháu B.T.H bị bạo hành dẫn đến tử vong là sự việc đáng buồn, đồng thời là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc cho cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Chị Diện chia sẻ thêm một thực tế đáng quan tâm: Sau khi thực hiện điều chỉnh chính quyền địa phương hai cấp, ranh giới xã được mở rộng hơn, địa bàn quản lý trở nên mênh mông nhưng nhân sự tham gia công tác Đoàn, Đội, Hội lại ngày càng mỏng đi.
Đường bê tông trong thôn Tân Tạo được bộ đội giúp đỡ vài năm trước rất sạch và đẹp.
Phần đa thanh niên sau khi học xong đều chọn đi làm ăn xa tại các khu công nghiệp hoặc thành phố lớn, khiến lực lượng nòng cốt tại địa phương thiếu hụt nghiêm trọng. Việc quản lý và theo sát diễn biến tâm lý, đời sống của đoàn viên, thanh niên trên một địa bàn rộng lớn với nhân sự ít ỏi trở thành một thách thức quá tầm.
Từ vụ việc cháu B.T.T, chị Diện cho biết, trong thời gian tới, Đoàn xã Bắc Quang sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông về sức khỏe sinh sản, trang bị kiến thức tiền hôn nhân và quyết tâm đẩy lùi nạn tảo hôn trong đoàn viên thanh niên. Mục tiêu để mỗi người trẻ hiểu rằng, hôn nhân không phải là một "lối thoát" hay một "quy ước" để đối phó với dư luận, mà là sự trưởng thành về trách nhiệm.
