
Minh họa: ĐẶNG HỒNG QUÂN
Vài năm trước, M. - bạn tôi kể - vợ anh nói nhiều đến mức... "anh chỉ cần ngồi xuống là bị "tra tấn bằng âm thanh"". Anh nói nửa đùa nửa thật, nhưng trong mắt có chút mệt mỏi.
Đi làm về đã đủ áp lực, về nhà lại thêm một "làn sóng thông tin" liên tục: chuyện cơ quan, chuyện hàng xóm, chuyện con cái, chuyện mạng xã hội... M. bảo nhiều lúc chỉ muốn im lặng, nhưng càng im thì vợ lại càng nói.
Em nói ít lại được không?
Lời tâm tình ấy không lạ! Nhiều người đàn ông từng ở trong tình huống tương tự. Tất nhiên, nếu chỉ nhìn từ một phía, sẽ dễ rơi vào cảm giác "chịu đựng" mà quên mất một điều quan trọng, phía sau việc nói nhiều thường không chỉ là thói quen mà là một nhu cầu.
Theo cách rất tự nhiên, phụ nữ thường giao tiếp để giải tỏa cảm xúc. Họ nói không hẳn để tìm giải pháp, mà để được chia sẻ, được lắng nghe, được xác nhận rằng mình không một mình. Trong khi đó, đàn ông lại có xu hướng ngược lại, khi mệt họ sẽ thu mình, im lặng, cần khoảng không để hồi phục. Hai cách vận hành khác nhau ấy nếu không hiểu rất dễ tạo thành xung đột.
M. kể, có lần anh bực quá, quay sang nói thẳng: "Em nói ít lại được không?". Không khí trong nhà im bặt, nhưng khoảng lặng đó không phải là bình yên mà là sự tổn thương. Vợ anh lặng đi, rồi sau đó ít nói hẳn... nhưng cũng ít cười.
Anh nhận ra mình "được yên" nhưng lại mất đi điều gì đó rất quen thuộc. Thực ra, vấn đề không nằm ở việc ai đúng ai sai mà ở cách hai người tìm được một điểm cân bằng. Một người cần nói, một người cần yên - nếu không học cách hiểu nhau, thì cả hai đều thấy mình thiệt thòi.
Tôi hỏi M.: "Cậu có bao giờ chủ động ngồi nghe vợ nói chưa?". Anh ngẫm một lúc rồi cười: "Chắc là chưa lắng nghe đúng nghĩa". Lắng nghe người thương, người yêu hay vợ hoặc chồng mình không phải là ngồi đó cho xong, cũng không phải là vừa nghe vừa lướt điện thoại.
Vấn đề không nằm ở việc ai đúng ai sai mà ở cách hai người tìm được một điểm cân bằng. Một người cần nói, một người cần yên - nếu không học cách hiểu nhau, thì cả hai đều thấy mình thiệt thòi.
Nói ít hay nhiều cũng là cách "tìm yên" khác nhau
Nghe là thực sự có mặt. Khi người phụ nữ cảm nhận mình được lắng nghe đủ, họ sẽ tự nhiên nói ít lại. Ngược lại, càng bị phớt lờ, họ càng nói nhiều hơn, như một cách "gõ cửa" liên tục.
Một cách đơn giản mà hiệu quả, là tạo "khoảng thời gian dành riêng cho nhau" như một quy ước. Ví dụ, sau bữa cơm, vợ chồng dành 20 - 30 phút chỉ để trò chuyện. Khi đó, người chồng thật sự lắng nghe, còn người vợ cũng ý thức được đây là "không gian chia sẻ", không phải kéo dài bất tận. Khi nhu cầu được đáp ứng đúng lúc nó sẽ không tràn lan, mất kiểm soát, từ đó đưa cả hai vào một quỹ đạo chung.
Bên cạnh đó, người chồng cũng cần học cách nói ra nhu cầu của mình, nhưng bằng sự mềm mại, ngôn từ khéo léo. Đó chắc chắn không phải là "em nói nhiều quá", mà là "anh hơi mệt, mình nói chuyện sau chút được không?". Sự khác biệt nằm ở cách diễn đạt, một bên là phán xét, một bên là chia sẻ.
Còn với người vợ, nếu hiểu rằng sự im lặng của chồng không phải là lạnh nhạt, ngược lại đó là cách anh ấy nghỉ ngơi thì cũng sẽ dễ tiết chế hơn. Không phải điều gì cũng cần nói ngay. Có những câu chuyện khi chọn đúng thời điểm sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều và cũng dễ "lọt tai".
Ở tuổi gần 50, nhiều người nhận ra, hôn nhân không phải là tìm người giống mình, mà là học cách sống cùng một người khác mình. Người nói nhiều không hẳn là "phiền", cũng như người ít nói không phải là "vô tâm", chỉ là mỗi người đang mang một cách yêu khác nhau, tùy thuộc vào tính cách riêng và đặc tính chung thuộc về giới.
Và đâu đó, một người yêu bằng lời nói, một người yêu bằng sự hiện diện lặng lẽ, vấn đề là, cả hai có chịu bước một bước về phía nhau hay không.
Mới đây, M. kể, anh thử thay đổi - không nhiều - chỉ là mỗi tối ngồi lại nghe vợ kể chuyện, không cắt ngang, không tỏ ra sốt ruột. Lạ một điều, khi đó vợ anh dần nói ít hơn. Anh cười: "Hóa ra không phải vợ nói nhiều, mà là mình chưa biết cách lắng nghe".
Thì ra, trong rất nhiều câu chuyện hôn nhân, điều cần không phải là "bớt nói", mà là "biết nghe". Rõ ràng, một khi người ta được lắng nghe bằng cả sự chân thành thì lời nói cũng tự nhiên trở nên vừa đủ, cách nói cũng dịu dàng hơn.
