Vì sao trọng tài vẫn công nhận bàn của Man Utd dù VAR can thiệp?

Bàn nâng tỷ số lên 2-1 của Matheus Cunha trong trận Man Utd thắng Nottingham Forest trở thành pha bóng gây tranh cãi và hiếm thấy ở Ngoại hạng Anh.

Tranh cãi xuất phát từ pha xử lý của Bryan Mbeumo trong cấm địa ở phút 55. Từ quả tạt của Diogo Dalot, tiền đạo Cameroon cố khống chế bóng bằng đùi nhưng bóng bật lên, chạm vào vùng giữa hông và cánh tay phải của anh. Sau đó, Mbeumo xoay người sút nhưng bị chặn lại trước khi Cunha đá bồi ghi bàn.

Bryan Mbeumo dùng tay đỡ bóng trong tình huống dẫn tới bàn thắng của Matheus Cunha trong trận Man Utd thắng Nottingham Forest 3-2 ở vòng 37 Ngoại hạng Anh trên sân Old Trafford, thành phố Manchester, ngày 17/5/2026. Ảnh: chụp màn hình

VAR Matthew Donohue lập tức kiểm tra tình huống. Quá trình rà soát kéo dài gần hai phút trước khi trọng tài chính Michael Salisbury được gọi ra màn hình ngoài sân. Sau thêm khoảng 90 giây xem lại pha quay chậm, trọng tài này vẫn giữ nguyên quyết định công nhận bàn thắng. Điều này hiếm gặp ở Ngoại hạng Anh, vì các trọng tài thường đồng thuận với VAR, mỗi khi xem lại tình huống.

Thông báo phát qua loa sân Old Trafford giải thích: "Sau khi xem xét, bàn thắng được công nhận vì lỗi chạm tay là không cố ý".

Đó cũng là chìa khóa của toàn bộ vụ việc. Theo Luật 12 của IFAB - bộ luật điều hành bóng đá quốc tế - không phải mọi tình huống bóng chạm tay đều bị xem là phạm lỗi. Từ năm 2021, luật đã được sửa theo hướng giảm bớt các bàn thắng bị hủy vì lỗi chạm tay vô tình trong giai đoạn triển khai bóng.

Cụ thể, nếu cầu thủ vô tình để bóng chạm tay rồi chính anh ta ghi bàn ngay sau đó, bàn thắng sẽ bị hủy. Nhưng nếu bóng chạm tay không cố ý và sau đó đồng đội ghi bàn, trọng tài có thể cho trận đấu tiếp tục. Đây chính là cơ sở để Salisbury bảo vệ quyết định ban đầu của ông.

Sau khi xem nhiều góc quay, trọng tài Michael Salisbury vẫn quyết định công nhận bàn thắng cho Man Utd. Ảnh: chụp màn hình

Trong pha bóng tại Old Trafford, người ghi bàn cuối cùng là Cunha chứ không phải Mbeumo. Vì thế, trọng tài xác định tình huống chạm tay của Mbeumo không trực tiếp tạo ra bàn thắng theo cách luật hiện hành cấm tuyệt đối.

Ngoài ra, những người ủng hộ quyết định này còn viện dẫn thêm vài chi tiết khác. Bóng đi ở cự ly gần, Mbeumo dường như có động tác kéo tay về phía sau thay vì cố tình dang rộng để đỡ bóng, đồng thời không có dấu hiệu chủ động dùng tay kiểm soát.

Tuy nhiên, chính luật chạm tay hiện đại cũng khiến tranh cãi chưa thể chấm dứt.

Một điều khoản khác quy định cầu thủ có thể bị thổi phạt nếu cánh tay đặt ở vị trí làm cơ thể to bất thường (unnaturally bigger). Trong pha quay chậm, tay phải của Mbeumo rõ ràng không ép sát người hoàn toàn. Nhiều chuyên gia cho rằng việc bóng bị kẹp giữa hông và cánh tay đã giúp tiền đạo Man Utd khống chế thuận lợi hơn trước khi dứt điểm.

Cựu hậu vệ Man Utd, Gary Neville phản ứng dữ dội trên sóng Sky Sports: "Nhìn kiểu gì cũng thấy quyết định của trọng tài gây sốc. VAR đã rất rõ ràng rằng cầu thủ để bóng chạm tay và đưa bóng trở lại tình huống chơi. Tôi không thể tin nổi điều mình vừa thấy".

Neville còn nói rằng VAR dường như đã nghiêng về phương án từ chối bàn thắng, nhưng Salisbury lại bác bỏ khuyến nghị sau khi tự xem màn hình ngoài sân.

Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất lịch sử Ngoại hạng Anh Alan Shearer viết trên mạng xã hội rằng đây là tình huống rõ ràng là bóng chạm tay. Phía Nottingham Forest cũng phản ứng, khi HLV Vitor Pereira và nhiều cầu thủ đội khách liên tục gây áp lực với trọng tài sau quyết định cuối cùng.

Trọng tài Michael Salisbury xem màn hình ngoài sân sau khi được VAR thông báo có tình huống chạm tay trong pha bóng dẫn tới bàn nâng tỷ số lên 2-1 của tiền đạo Brazil Matheus Cunha cho Man Utd, ở trận gặp Nottingham Forest tại Ngoại hạng Anh trên sân Old Trafford, Manchester ngày 17/5/2026. Dù vậy, ông vẫn công nhận bàn thắng. Ảnh: AFP

Điều đáng chú ý là đây không phải lần đầu Salisbury gây tranh luận với cách diễn giải luật chạm tay. Trước đó, ông từng là VAR trong trận Everton gặp West Ham, khi từ chối cho Everton hưởng phạt đền ở một pha bóng mà ông đánh giá là "vô tình".

Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ luật chạm tay hiện tại tồn tại nhiều điều khoản, ngoại lệ và cách diễn giải. Cùng một tình huống, trọng tài này có thể xem là vô tình, trong khi người khác lại cho rằng cầu thủ đã hưởng lợi nhờ vị trí cánh tay.

Một số chuyên gia cho rằng quyết định hợp lý nhất trong pha bóng của Man Utd là thổi phạt ngay từ đầu, thay vì để tình huống tiếp diễn rồi tạo ra cuộc tranh cãi kéo dài hơn bốn phút. Nhưng một khi trọng tài đã cho trận đấu tiếp tục, luật hiện hành vẫn mở ra đủ điều kiện để Salisbury bảo vệ lựa chọn của ông.

Sau bàn thắng của Cunha, Man Utd còn ghi thêm một bàn nữa nhờ công Mbeumo. Đoàn quân Michael Carrick thắng 3-2 chung cuộc, ở trận cuối trên sân Old Trafford mùa này, và giữ chắc vị trí thứ ba.

Hoàng An tổng hợp