Vì sao người cao tuổi dễ biến chứng do cúm

Chủ quan, tự dùng thuốc hoặc bỏ qua dấu hiệu cảnh báo khiến nhiều người cao tuổi nhập viện, trở nặng do cúm.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết như trên, thêm rằng thời tiết giao mùa, nóng lạnh thất thường khiến bệnh cúm dễ lây lan. Trước đó, hồi tháng 4, một số bệnh viện ghi nhận nhiều ca mắc cúm nặng ở người cao tuổi, có bệnh mạn tính. Nhiều người chỉ khởi đầu với các biểu hiện như đau đầu, mệt mỏi, sốt, ho nhẹ, song bệnh chuyển nặng nhanh gây viêm phổi, suy hô hấp.

Như Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương tiếp nhận điều trị cho cụ bà 77 tuổi nhập viện sau 4 ngày mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn. Gia đình nghĩ bà chỉ bị cảm thông thường nên đo thân nhiệt và chưa có biện pháp xử lý tại nhà. Qua thăm khám, xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán bà bị cúm B trên nền bệnh lý tăng huyết áp, biến chứng viêm phổi, phải thở oxy.

Bệnh nhân mắc cúm nặng điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương

Theo bác sĩ Tấn, người cao tuổi là một trong ba nhóm người dễ trở nặng và biến chứng do cúm. Do tình trạng lão hóa tự nhiên và có bệnh nền, sức đề kháng của họ suy yếu và dễ bị mầm bệnh tấn công.

Bệnh nền cũng là yếu tố khiến bệnh cúm trở nặng. Thống kê tại nhiều bệnh viện, mắc cúm có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim gấp 6-10 lần, tăng nguy cơ đột quỵ gấp 8 lần. Người tiểu đường mắc cúm làm tăng nguy cơ nhập viện gấp 6 lần, tăng nguy cơ tử vong gấp 2-3 lần so với người không mắc bệnh.

Đồng thời, người cao tuổi thường hồi phục chậm, thời gian nằm viện kéo dài làm tăng chi phí điều trị và công sức chăm sóc.

"Ca nặng có thể phải điều trị nhiều tuần tại khoa Hồi sức tích cực, cần thở máy, lọc máu hoặc ECMO", bác sĩ Tấn nói.

Bên cạnh đó, các gia đình thường chủ quan với bệnh, coi cúm như bệnh nhẹ nên không theo dõi, điều trị đúng. Theo bác sĩ Tấn, phần lớn người mắc cúm mùa chỉ sốt, mệt, sổ mũi hoặc ho khan và tự khỏi sau 5-7 ngày. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ nhất định bệnh nhân diễn biến nặng, bao gồm người trẻ tuổi khỏe mạnh.

Sai lầm tiếp theo là tự dùng kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid. Cúm do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng. Thuốc chỉ được dùng khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn và theo chỉ định của bác sĩ.

Bên cạnh đó, việc tự mua kháng sinh còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Thuốc chứa corticoid có thể giảm nhanh ho, sốt nhưng cũng làm suy giảm miễn dịch nếu dùng không đúng. Bệnh cúm có thể diễn tiến phức tạp và tăng nguy cơ bội nhiễm.

Nhiều người còn nhập viện do bỏ lỡ thời điểm vàng, phớt lờ dấu hiệu cảnh báo của bệnh. Họ cố chịu đựng tại nhà, chỉ gọi cấp cứu khi đã kiệt sức.

Người cao tuổi tiêm vaccine cúm tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Hoàng Dương

Bác sĩ Tấn khuyến cáo người dân không chủ quan với bệnh cúm, cần theo dõi sát triệu chứng bệnh, nhập viện kịp thời khi có dấu hiệu nặng. Các biểu hiện cảnh báo nặng như: sốt cao liên tục không hạ sau 48 giờ, cảm giác tức ngực, khó thở, nhịp thở nhanh, nôn mửa nhiều không ăn uống được, hoặc có dấu hiệu li bì, lú lẫn.

Người cao tuổi và bệnh nền nên khám bệnh sớm để được điều trị đúng, do các triệu chứng nặng thường không điển hình. Mọi người không tự sử dụng thuốc, đặc biệt tránh thuốc Aspirin do có thể gây ra hội chứng Reye gây tổn thương não, suy gan cấp.

Để phòng bệnh, gia đình nên vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đeo khẩu trang ở nơi đông người, tăng cường sức khỏe cơ thể. Người cao tuổi và bệnh nền nên ăn đủ chất, nghỉ ngơi và tuân thủ phác đồ điều trị định kỳ, kiểm soát huyết áp, đường huyết.

Nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh tăng nhanh vào mùa hè khi gia đình đi du lịch hoặc đến nơi đông người, có thể phòng ngừa sớm nhờ tiêm ngừa cúm. Các thành viên khỏe mạnh trong gia đình cũng nên tiêm để giảm nguy cơ lây truyền.

Huệ Lan