Vì sao Kim tự tháp Ai Cập đứng vững sau các trận động đất trong hàng ngàn năm?

Động đất liên tiếp ở châu Á khiến câu hỏi về Kim tự tháp được đặt ra

Gần đây, ở châu Á liên tiếp ghi nhận các trận động đất mạnh: Động đất 7,8 độ hôm 8/6 ở Philippines; động đất 6,7 độ ở Indonesia, động đất 6,3 độ ở Trung Quốc (tỉnh Thanh Hải) và động đất 5,5 độ ở Nhật Bản đều vào ngày 16/6.

Trong bối cảnh này, nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao Đại Kim tự tháp Giza của Ai Cập vẫn tồn tại gần như nguyên vẹn sau khoảng 4.600 năm, dù đã trải qua nhiều trận động đất?

Nhân viên cứu hộ đang xem xét một tòa nhà bị hư hại sau động đất ở Philippines. Ảnh: Basilio Sepe/ AP.

Bí mật “chống chịu địa chấn” ở bên trong Đại Kim tự tháp Giza

Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports, các nhà nghiên cứu đã tiến hành 37 phép đo bên trong và xung quanh Kim tự tháp, bao gồm ở Phòng của Vua, Phòng của Nữ hoàng, các hành lang bên trong và các phòng giảm chấn phía trên Phòng của Vua, cũng như từ đất và nền đá xung quanh.

Kết quả là hầu hết các phần của Kim tự tháp rung động ở các tần số tự nhiên rất giống nhau. Điều này cho thấy Kim tự tháp hoạt động ít giống như một tập hợp các khối đá riêng lẻ, mà giống một cấu trúc thống nhất, liền mạch khi chịu rung động.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, sự nhất quán đáng kinh ngạc của các phép đo trên các phần khác nhau của Kim tự tháp là một đặc điểm ấn tượng từ góc độ kỹ thuật.

Các nhà nghiên cứu thực hiện đo đạc ở Đại Kim tự tháp. Dòng chữ ở phía bên trái là kỷ niệm ngày các nhà khảo cổ học phương Tây phát hiện ra 4 buồng phía trên. Ảnh: Asem Salama et al./ Scientific Reports.

Không chỉ vậy, đất xung quanh Kim tự tháp lại rung động ở tần số thấp hơn nhiều.

Nói đơn giản, Kim tự tháp và mặt đất bên dưới nó không “rung lắc theo cùng một nhịp điệu”. Điều đó có thể đã giúp giảm thiểu tác động của động đất lên cấu trúc Kim tự tháp trong suốt nhiều thế kỷ.

Phòng của Vua có thể có “lớp đệm” địa chấn riêng

Theo trang Discover, các phòng hẹp được xây dựng phía trên Phòng của Vua trong Kim tự tháp Giza ghi nhận mức độ rung động thấp hơn so với căn phòng bên dưới chúng. Những không gian đó thường được gọi là phòng giảm áp, ban đầu được thiết kế để giảm áp lực từ các khối đá phía trên, nhưng cũng có thể giúp làm giảm sự rung động.

Ngoài ra, Kim tự tháp có đế rộng, tức là phần lớn khối lượng nằm gần mặt đất, tạo ra trọng tâm thấp giúp chống nghiêng đổ.

Đại Kim tự tháp Giza đã trải qua một số trận động đất mạnh trong lịch sử. Ảnh: Shutterstock.

Không chỉ nhờ thiết kế, mà còn nhờ vị trí xây dựng

Các nhà nghiên cứu cho rằng khả năng chống chịu động đất của Kim tự tháp không chỉ đến từ cấu trúc. Theo trang Daily News Egypt, Đại Kim tự tháp Giza được xây trên nền đá vôi vững chắc chứ không phải đất mềm.

Việc lựa chọn địa điểm xây có thể chính là một trong những quyết định kỹ thuật quan trọng nhất của con người ở thời cổ đại. Vì một nền móng đá vững chắc có thể làm giảm áp lực không đều, hạn chế sự khuếch đại của sóng địa chấn và giúp các công trình lớn duy trì sự ổn định rất lâu dài.

Vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn xung quanh các kim tự tháp mà các nhà khoa học ngày nay vẫn đang nghiên cứu. Ảnh: Sculpies/ Shutterstock.

Điều khiến giới khoa học vẫn còn tranh luận

Các chuyên gia chưa thể khẳng định người Ai Cập cổ đại có chủ đích xây Kim tự tháp để chống động đất hay không.

Tuy nhiên, người Ai Cập cổ đại tin vào kiếp sau và việc xây dựng Kim tự tháp được cho là xuất phát từ niềm tin này, theo trang El Pais. Tức là, nếu Pharaoh có cuộc sống vĩnh hằng thì Kim tự tháp của Pharaoh cũng phải trường tồn.

Và dù vô tình hay cố ý, thì những lựa chọn về kiến trúc, vật liệu và vị trí xây dựng đều đã góp phần tạo nên những công trình bền bỉ đến đáng kinh ngạc theo thời gian.