6 hours ago
1
· La bàn có thể hoạt động không chuẩn, chỉ sai hướng trong rừng hoặc trên núi.
· Có nhiều yếu tố, bao gồm cả một số loại đất đá ở rừng núi, khiến kim la bàn dao động bất thường.
· Khi đi rừng, leo núi, nên kết hợp nhiều cách định hướng và làm theo đúng hướng dẫn.
Nhiều người từng leo núi, đi rừng nhiều năm đã chia sẻ kinh nghiệm trên mạng xã hội sau sự việc nam sinh Hà Nội bị lạc trên núi ở Tam Đảo, và trong bối cảnh ngày càng nhiều người muốn tham gia trekking nơi rừng núi để thử thách bản thân, khám phá thiên nhiên.
Bên dưới những bài đăng đó, một số cư dân mạng đặt câu hỏi là làm sao giải thích được hiện tượng la bàn quay loạn xạ trong rừng hoặc trên núi, đến mức không xác định được phương hướng, hoặc la bàn chỉ sai hướng, khiến người dùng rất hoang mang, sợ hãi. Cư dân mạng cho rằng hiện tượng này là do các yếu tố tâm linh nơi núi rừng.
Đội tìm kiếm nam sinh bị lạc trên núi ở Tam Đảo buộc dây để đánh dấu đường đi. Ảnh: TPO.
Thực tế, đúng là có những trường hợp người leo núi, đi rừng gặp hiện tượng la bàn không chính xác như trên.
Trước hết, la bàn là dụng cụ giúp xác định phương hướng, hoạt động dựa trên từ trường Trái Đất. Khi la bàn được đặt trên bề mặt phẳng, kim hoặc mũi tên chỉ hướng (thường màu đỏ) của la bàn sẽ tự quay và chỉ về hướng Bắc.
Nhưng trong thực tế, nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động của la bàn. Theo Công ty Dụng cụ Định vị Ruian Shunfeng (Trung Quốc), các vật kim loại hoặc thiết bị điện tử (một số loại còn có nam châm ở trong) đều có thể hút hoặc đẩy kim la bàn, dẫn đến việc kim chỉ hướng không chính xác. Ngay cả những vật kim loại nhỏ như chìa khóa, đồng hồ, đồ trang sức, thậm chí là kính gọng kim loại cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của la bàn nếu để gần, theo Trung tâm Nghiên cứu Thực địa Barcelona.
Hiện tượng la bàn hoạt động không chuẩn ở nơi rừng núi là có. Ảnh minh họa: iStock.
Yếu tố địa chất cũng có thể ảnh hưởng đến la bàn. Một số loại đá và khoáng chất có thể tạo ra các dị thường từ tính cục bộ, khiến kim la bàn lệch khỏi hướng Bắc. Theo một bài đăng trên trang web của ĐH Nam Oregon (Mỹ), thì trong một số trường hợp ở rừng núi, các loại đất đá có chứa sắt có thể làm rối loạn la bàn.
Nhiệt độ khắc nghiệt cũng có thể ảnh hưởng, theo công ty Ruian Shunfeng. Những thay đổi mạnh về nhiệt độ (trên đỉnh núi cao chẳng hạn) có thể khiến kim la bàn chỉ không chính xác. Tuy nhiên, việc này không phổ biến.
Việc bị va đập, bị rơi cũng có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động của la bàn, khiến kim la bàn bị lệch.
Ngoài ra, việc sử dụng la bàn không đúng cách cũng khiến nhiều người tưởng la bàn "bị hỏng" hoặc "chạy loạn xạ" nơi rừng núi. Trong rừng rậm hoặc trên núi, người dùng thường di chuyển liên tục trên địa hình không bằng phẳng, rất dễ cầm nghiêng la bàn, lại không đi theo đường thẳng, nên dễ có cảm giác kim la bàn dao động loạn xạ.
Ở nơi rừng rậm hoặc núi cao, có nhiều yếu tố khiến la bàn có thể không chính xác. Ảnh minh họa: Sabah Travel.
Như vậy, với phần lớn trường hợp người đi rừng, leo núi thấy la bàn không hoạt động chính xác, thì nguyên nhân chủ yếu đến từ môi trường gần và cách sử dụng. Người trekking khi sử dụng la bàn nên giữ la bàn cố định trên mặt phẳng, tránh các vật kim loại, và cũng nên kết hợp nhiều cách định hướng chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào một dụng cụ. Ngoài ra, luôn nên đi theo đoàn, làm đúng hướng dẫn, chuẩn bị kỹ lưỡng, và luôn tôn trọng thiên nhiên để có hành trình an toàn.
